Nóng: Iran sắp công bố Lãnh tụ Tối cao mới
Iran đang chuẩn bị công bố người kế nhiệm cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei trong bối cảnh các cuộc không kích dồn dập của liên minh Mỹ - Israel nhằm vào các kho nhiên liệu đã tạo ra những đám khói đen đặc quánh bao phủ Thủ đô Tehran.
Quá trình chuyển giao quyền lực dưới làn đạn
Hội đồng Chuyên gia - cơ quan có thẩm quyền tối cao trong việc lựa chọn người kế nhiệm cố Lãnh tụ Ayatollah Ali Khamenei (người vừa thiệt mạng cách đây hơn 1 tuần) - được cho là đã đưa ra quyết định cuối cùng.
Trả lời hãng thông tấn Mehr của Iran, ông Ahmad Alamolhoda, một thành viên của Hội đồng, xác nhận cuộc bỏ phiếu bổ nhiệm đã diễn ra và Lãnh tụ mới đã được chọn. Ban Thư ký của cơ quan này sẽ chính thức công bố danh tính người kế nhiệm trong thời gian tới. Theo tiết lộ từ một số thành viên khác, con trai của cố Lãnh tụ có khả năng cao sẽ tiếp quản vị trí này.
Tuy nhiên, quá trình chuyển giao quyền lực đang đối mặt với những sức ép sinh tử. Israel đã lập tức phát đi cảnh báo cứng rắn rằng, lực lượng của họ sẽ không ngần ngại nhắm mục tiêu vào tân Lãnh tụ cũng như các thành viên của Hội đồng Chuyên gia. Lời đe dọa này được hiện thực hóa bằng 2 chiến dịch chớp nhoáng trong đêm: Không kích các kho nhiên liệu tại Tehran và tấn công một khách sạn ngay trung tâm Thủ đô Beirut (Lebanon) nhằm vào các chỉ huy cấp cao của Iran.
Cảnh báo tên lửa tầm xa và rủi ro lan rộng
Bước sang ngày thứ 9 của cuộc xung đột, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố họ sở hữu đủ nguồn lực dự trữ để duy trì cuộc chiến bằng máy bay không người lái và tên lửa trên toàn khu vực Trung Đông trong tối đa 6 tháng.
Người phát ngôn của IRGC, ông Ali Mohammad Naini cảnh báo Tehran cho đến nay mới chỉ sử dụng tên lửa thế hệ thứ nhất và thứ hai, đồng thời khẳng định sẽ tung ra các loại "tên lửa tầm xa tiên tiến và ít được sử dụng" trong những ngày tới.
Tuyên bố này đi kèm với thực tế khốc liệt trên chiến trường khi cuộc chiến đang vượt ra khỏi biên giới. Hàng loạt quốc gia đồng minh của Mỹ trong khu vực đã bị cuốn vào vòng xoáy. Saudi Arabia phải đánh chặn một làn sóng máy bay không người lái nhắm vào các mục tiêu tại Thủ đô Riyadh, bao gồm cả khu ngoại giao.
Kuwait xác nhận một cuộc tấn công đã đánh trúng các bồn chứa nhiên liệu tại sân bay quốc tế của nước này, trong khi Bahrain báo cáo thiệt hại tại một nhà máy lọc nước biển.
Qatar và Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) cũng ghi nhận các vụ tập kích mới trong ngày 8/3.
Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tiếp tục để ngỏ khả năng đưa bộ binh vào Iran, song khẳng định Washington gần như đã nắm chắc phần thắng bất chấp các đòn đáp trả.
Tổn thất nhân đạo và hạ tầng dân sự
Bên trong lãnh thổ Iran, thiệt hại về cơ sở hạ tầng và khu dân cư đang tăng lên từng giờ. Giám đốc công ty phân phối sản phẩm dầu mỏ quốc gia cho biết, máy bay chiến đấu của liên minh đã đánh trúng 5 cơ sở dầu mỏ ở trong và xung quanh Thủ đô Tehran trong đêm, khiến 4 người thiệt mạng. Quân đội Israel cũng xác nhận vụ việc nhằm mục đích ngăn chặn quân đội Iran tiếp cận nguồn nhiên liệu.
Hậu quả là quá trình phân phối nhiên liệu tại thủ đô bị gián đoạn tạm thời, trong khi khói bụi mịt mù và mùi khét lẹt bao trùm toàn thành phố lúc rạng sáng.
Cái giá của cuộc chiến đang đè nặng lên sinh mạng dân thường. Bộ Y tế Iran thông báo tính đến 8/3, ít nhất 1.200 thường dân đã thiệt mạng và khoảng 10.000 người bị thương. Tại Lebanon, nhà chức trách cũng xác nhận ít nhất 294 người đã chết trong các cuộc không kích của Israel tuần qua, buộc Thủ tướng Nawaf Salam phải lên tiếng cảnh báo về một "thảm họa nhân đạo" chực chờ. Trong khi đó, tại Mỹ, Tổng thống Trump đã tham dự lễ tiếp nhận thi hài của 6 quân nhân tử trận trong vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào căn cứ Mỹ ở Kuwait.
Bế tắc ngoại giao và tiếng nói từ quốc tế
Giới phân tích cảnh báo hiện chưa có bất kỳ lộ trình rõ ràng nào để chấm dứt xung đột. Giới chức Mỹ và Israel dự báo cuộc chiến có thể kéo dài 1 tháng hoặc lâu hơn. Đề xuất của Washington về việc hỗ trợ tái thiết kinh tế nếu Iran chấp nhận một nhà lãnh đạo "phù hợp" với lợi ích của Mỹ đã bị Tehran bác bỏ hoàn toàn.
Trước nguy cơ chảo lửa vượt tầm kiểm soát, cộng đồng quốc tế bắt đầu lên tiếng mạnh mẽ hơn. Dù duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Tehran, Trung Quốc và Nga phần lớn vẫn đứng ngoài lề cuộc xung đột. Tuy nhiên, trong cuộc họp báo tại Bắc Kinh vào ngày 8/3, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã có những phát ngôn đáng chú ý khi nhấn mạnh cuộc chiến tại Trung Đông "lẽ ra không bao giờ nên xảy ra". Ông Vương Nghị cảnh báo: "Nắm đấm mạnh không đồng nghĩa với lẽ phải. Thế giới không thể quay trở lại với luật rừng".
