NSND Xuân Huyền: Người gác đền huyền thoại của sân khấu chính kịch Việt Nam
Cùng với NSND Doãn Hoàng Giang và Lê Hùng, NSND Xuân Huyền tạo nên bộ ba huyền thoại của sân khấu phía Bắc, để lại di sản đồ sộ với tư cách là đạo diễn và người thầy của nhiều thế hệ.
Trong lịch sử nghệ thuật nước nhà, NSND Xuân Huyền được tôn vinh là một trong những đạo diễn tài hoa bậc nhất, góp phần định hình diện mạo sân khấu kịch nghệ Việt Nam. Ông cùng với NSND Doãn Hoàng Giang và NSND Lê Hùng tạo nên "bộ ba huyền thoại", đưa sân khấu phía Bắc bước vào thời kỳ hoàng kim rực rỡ trong những năm 1980 - 1990.
Vị đạo diễn tuổi Ngọ và danh xưng Người gác đền cuối cùng
NSND Xuân Huyền sinh năm 1942 (Nhâm Ngọ), thuộc thế hệ đạo diễn vàng của làng kịch nghệ. Trong giới chuyên môn, ông được mệnh danh là "Người gác đền cuối cùng của sân khấu chính kịch". Những tác phẩm do ông dàn dựng luôn mang đậm dấu ấn hàn lâm, chính trực và giàu tính triết lý, giữ vững bản sắc của dòng kịch chính thống trước những biến động của thị trường nghệ thuật.
Người thầy đào tạo nên những thế hệ lãnh đạo nghệ thuật
Bên cạnh sự nghiệp đạo diễn lừng lẫy với hàng loạt vở diễn kinh điển, NSND Xuân Huyền còn là một nhà giáo tâm huyết. Ông đã trực tiếp giảng dạy và đào tạo ra nhiều thế hệ đạo diễn, nghệ sĩ ưu tú cho đất nước. Đáng chú ý, rất nhiều học trò của ông sau này đã trở thành Giám đốc các nhà hát lớn hoặc giữ những vị trí quản lý quan trọng trong ngành văn hóa, tiếp nối tư duy nghệ thuật khắt khe nhưng đầy nhân văn của người thầy.
Nghị lực trước bệnh tật những năm tháng cuối đời
Dù có một sự nghiệp rực rỡ và tầm ảnh hưởng sâu rộng, những năm tháng cuối đời của người đạo diễn huyền thoại lại gắn liền với sự suy giảm về sức khỏe. Ông phải đối mặt với nhiều căn bệnh hành hạ, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt. Tuy nhiên, hình ảnh một người nghệ sĩ kiên cường, luôn đau đáu với vận mệnh của sân khấu chính kịch vẫn luôn in đậm trong tâm trí của đồng nghiệp và người hâm mộ.
