Nữ chủ nhiệm Hợp tác xã 9X: Thay đổi để thành công
Không có nhiều nền tảng về kinh tế, thiếu kiến thức về kinh doanh và chưa có nhiều kinh nghiệm làm chủ nhưng chị Lê Thị Trang (SN 1991, khối 1 Hưng Chính, phường Thành Vinh) vẫn mạnh dạn khởi nghiệp và gặt hái được thành công. Đằng sau hành trình đó là sự kiên trì, đam mê, dám nghĩ, dám làm, vượt qua giới hạn bản thân.
Còn trẻ, còn cố gắng
“Tôi bắt đầu khởi nghiệp khi số vốn trong tay chỉ vỏn vẹn chưa đến 10 triệu đồng”, chị Lê Thị Trang - hội viên Chi hội Phụ nữ khối 1 Hưng Chính, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Hợp tác xã sản xuất và chế biến lươn đồng xứ Nghệ - mở đầu câu chuyện bằng lời chia sẻ chân thành.
Thời điểm đó cách đây hơn 10 năm. Khi ấy, chị mới 23 tuổi, vừa lập gia đình, đang nuôi con nhỏ và chủ yếu ở nhà làm nội trợ. Quyết định lựa chọn kinh doanh mặt hàng lươn đồng, theo chị, là một bước đi mạo hiểm khi cả chồng và hai bên gia đình đều chưa ủng hộ. Tuy nhiên, lúc bấy giờ chị Trang chỉ tốt nghiệp Trung cấp ngành kế toán nên không có nhiều cơ hội xin vào doanh nghiệp. Trong khi đó, chị có hơn 1 năm kinh nghiệm làm thuê trong một cơ sở sản xuất và chế biến lươn. Trong quá trình đi làm thuê, chị đã nuôi ý định mở một cơ sở sản xuất cho riêng mình với thương hiệu “Trang Lành - lươn đồng xứ Nghệ”.
Những ngày đầu khởi nghiệp, khó khăn chồng chất: Thiếu vốn, hạn chế về kỹ thuật, đầu ra sản phẩm chưa ổn định. Nhưng với suy nghĩ “mình còn trẻ thì còn phải cố gắng”, cô gái 9X kiên trì tìm hiểu thị trường, học hỏi kinh nghiệm, mày mò nghiên cứu công thức để tạo nên hương vị đặc trưng riêng.
Chị Trang chia sẻ, lươn là món ăn quen thuộc, gần như trở thành thương hiệu ẩm thực của xứ Nghệ. Trước chị, nhiều người đã kinh doanh sản phẩm này nên áp lực của người đi sau càng lớn. Dẫu vậy, ngay từ đầu chị xác định mục tiêu rõ ràng: Sản xuất theo hướng sạch, đa dạng sản phẩm và mở rộng thị trường ra ngoài tỉnh.
Dù chỉ là một hộ kinh doanh cá thể nhưng từ khi bắt đầu, chị Trang tập trung xây dựng quy trình đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Để xây dựng được thương hiệu về sản phẩm, chị dày công tìm hiểu nguồn nguyên liệu, lựa chọn lươn đồng chất lượng; đồng thời nghiên cứu, thử nghiệm để tạo nên công thức lươn ướp sẵn chuẩn vị Nghệ.
Nhận thấy nhu cầu thị trường ngày càng đa dạng, chị tiếp tục phát triển thêm nhiều sản phẩm như lươn ướp sẵn, lươn khô, lươn sấy giòn… Song song với sản xuất, chị mở một quán ăn nhỏ để vừa giới thiệu sản phẩm, vừa trực tiếp lắng nghe phản hồi của khách hàng. “Chế biến lươn nghe thì đơn giản, nguyên liệu quen thuộc như hành tăm, nước màu, hạt tiêu, nước mắm… nhưng để tạo nên hương vị riêng thì phải thử nghiệm rất nhiều lần. Tôi đã làm ra một loại nước sốt riêng, kết hợp từ nước hầm xương lươn và gia vị, giúp thịt lươn thơm, ngấm đều, không tanh, không bở. Khẩu vị mỗi vùng ở Bắc, Nam cũng khác nhau nên phải điều chỉnh cho phù hợp”, chị Trang chia sẻ.
Khi sản phẩm dần tạo được uy tín, nhiều khách hàng sinh sống ở châu Âu và các nước châu Á đặt mua nhưng gặp khó khăn trong vận chuyển do lươn tươi nặng, chi phí cao, khó bảo quản. Từ thực tế đó, chị Trang tiếp tục nghiên cứu sản phẩm mới như lươn khô, lươn sấy giòn, ruốc lươn.
Cứ 3 kg lươn tươi sẽ chế biến được 1kg lươn khô nên rất dễ khi di chuyển xa. Tuy nhiên, khó khăn nhất khi làm các sản phẩm này là vẫn giữ nguyên được hương vị và chất riêng của lươn đồng xứ Nghệ. Tôi đã thử nghiệm và thất bại nhiều lần, điều chỉnh rất nhiều quy trình trong quá trình chế biến mới đảm bảo được hương vị đến 80,90% dù đã được sấy giòn hoặc chỉ là sản phẩm khô.
Chị Lê Thị Trang
Mở rộng và kết nối
Từ hộ sản xuất kinh doanh gia đình nhỏ lẻ, đến nay sau hơn 10 năm sản lượng tiêu thụ của gia đình chị đã đạt hơn 17 tấn sản phẩm mỗi năm với tổng doanh thu hơn 10 tỷ đồng.
Suốt chặng đường khởi nghiệp, chị Trang tâm sự có nhiều “bước ngoặt” mà nếu không có sự đồng hành, hỗ trợ tích cực của các cấp Hội Phụ nữ, nếu không có sự quyết tâm thì chị khó có điều kiện để mở rộng, phát triển mô hình.
Cột mốc đầu tiên, đó là năm 2022, khi chị được Hội Phụ nữ xã Hưng Chính (thành phố Vinh cũ) chọn tham gia cuộc thi Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo Hội LHPN thành phố Vinh tổ chức và bất ngờ đạt giải Nhất. Một năm sau, nhờ đến với cuộc thi, tham gia các cuộc tập huấn và tiếp cận với các ban, ngành sản phẩm, chị đã xây dựng sản phẩm “Lươn cháo - súp ướp sẵn” đạt OCOP 3 sao và là sản phẩm OCOP 3 sao duy nhất của xã Hưng Chính lúc bấy giờ.
Từ thành công này, năm 2024, chị tiếp tục đưa sản phẩm đến với cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp do Hội LHPN tỉnh Nghệ An tổ chức và đạt giải Ba. Theo chị, các cuộc thi không chỉ là hình thức mà là cơ hội học hỏi, mở rộng quan hệ và tiếp cận thị trường.
Đến với những sân chơi lớn là lý do để năm 2023, chị Trang quyết định chuyển đổi từ hộ kinh doanh cá thể sang mô hình kinh tế tập thể, thành lập Hợp tác xã sản xuất và chế biến lươn đồng xứ Nghệ. Đây là quyết định mang tính chiến lược, giúp nâng cao quy mô sản xuất, tăng sức cạnh tranh và tạo liên kết bền vững. Trên cương vị Giám đốc, chị xây dựng quy trình sản xuất khép kín từ thu mua nguyên liệu, sơ chế, chế biến đến đóng gói, phân phối; từng bước chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt.
Hiện, hợp tác xã tạo việc làm thường xuyên cho 12 lao động nữ, chủ yếu là phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, với thu nhập ổn định từ 6-8 triệu đồng/tháng. Không chỉ phát triển kinh tế, chị còn tích cực tham gia các phong trào của Hội và địa phương; hỗ trợ phụ nữ yếu thế, trẻ em mồ côi; sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật cho hội viên có nhu cầu khởi nghiệp.
Năm 2024, chị được tuyên dương là “Điển hình phụ nữ phát triển kinh tế, khởi nghiệp thành công” giai đoạn 2021-2024.
Phụ nữ muốn thành công phải dám nghĩ, dám làm và chủ động tìm kiếm cơ hội. Nếu không có tinh thần tự chủ, khát vọng vươn lên từ bên trong mỗi hội viên, nếu không có sự thay đổi bắt đầu từ chính bản thân chúng ta thì dù Hội có hỗ trợ đến đâu cũng khó thành công”.
Chị Lê Thị Trang phát biểu tại hội nghị tuyên dương
Với tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám dấn thân, năm 2026, chị Lê Thị Trang - nữ doanh nhân tiêu biểu - được phường Thành Vinh tín nhiệm giới thiệu ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân phường nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Đón nhận trọng trách này, chị Trang xem đây vừa là vinh dự, vừa là cơ hội để mình có thể là người kết nối, nói lên tiếng nói của cơ sở. Theo chị, Hưng Chính là vùng ven của thành phố Vinh (cũ), khá nhiều người dân đã nhường đất, nhường ruộng để xây dựng các khu công nghiệp. Những năm gần đây, dù trên địa bàn điều kiện sống của người dân đã thay đổi nhưng một bộ phận dân cư lại rơi vào cảnh nông nhàn, thu nhập bấp bênh.
Là đơn vị sản xuất kinh doanh và cũng là một công dân của địa phương, tôi mong bằng nỗ lực của mình có thể kết nối, phát huy sức mạnh của tập thể, tổ chức được các tổ hợp tác, tổ liên kết để hỗ trợ nhau trong khâu sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, giúp người dân có việc làm, ổn định cuộc sống.
Chị Lê Thị Trang
