Ông Trump: Mỹ chỉ có 1 tàu phá băng, Nga hàng chục
Ông Trump thừa nhận Mỹ kém xa Nga về năng lực tàu phá băng và cho biết Washington sẽ phối hợp Phần Lan đóng 11 chiếc trị giá 6,1 tỷ USD, giao đợt đầu dự kiến năm 2028.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói Washington hiện chỉ có một tàu phá băng trong khi Nga sở hữu hàng chục. Ông cho biết Mỹ sẽ phối hợp Phần Lan đóng 11 tàu phá băng mới, theo thỏa thuận ước tính 6,1 tỷ đô la, với đợt giao hàng đầu tiên dự kiến năm 2028, nhằm tăng cường hiện diện tại Bắc Cực và “tái khẳng định vị thế thống trị hàng hải của Mỹ”.
Tổng quan
Tàu phá băng là tàu chuyên dụng được chế tạo để phá vỡ vùng nước đóng băng, cho phép tàu thuyền hoạt động ở những khu vực không thể tiếp cận như Bắc Cực. Trong cuộc gặp gỡ các quân nhân ngày 27/11, ông Trump nói: “Các bạn biết đấy, chúng ta chỉ có một tàu phá băng trên toàn quốc, trong khi Nga có 48 chiếc”. Ông cho hay Mỹ đang thu hẹp khoảng cách bằng cách cùng Phần Lan đóng 11 tàu mới và nhấn mạnh Phần Lan sản xuất “90% tàu phá băng”.
Người đứng đầu Nhà Trắng bày tỏ hy vọng các tàu này sẽ được bàn giao “rất sớm”, đồng thời cho biết có kế hoạch đặt thêm 11 chiếc nữa sau đó. Ông Trump lần đầu công bố kế hoạch mua 11 tàu phá băng do Phần Lan chế tạo vào tháng 10/2025, trong cuộc gặp với Tổng thống Alexander Stubb.
Ở chiều ngược lại, Nga hiện dẫn đầu toàn cầu về năng lực tàu phá băng, vận hành đội tàu lớn nhất thế giới. Theo nguồn tin, Nga có hơn 60 tàu phá băng và tàu có khả năng hoạt động trên băng, góp phần hỗ trợ phát triển nhanh chóng Bắc Cực và duy trì vận tải dọc Tuyến đường Biển Bắc.
So sánh nhanh theo dữ liệu nguồn
| Mục | Mỹ | Nga |
|---|---|---|
| Số tàu hiện có | 1 tàu phá băng (theo phát biểu của ông Trump) | 48 tàu phá băng (theo ông Trump); hơn 60 tàu phá băng và tàu có khả năng hoạt động trên băng (theo nguồn) |
| Kế hoạch mới | Phối hợp Phần Lan đóng 11 tàu; dự kiến đặt thêm 11 chiếc | — |
| Giá trị thỏa thuận | 6,1 tỷ đô la | — |
| Tiến độ | Đợt giao đầu dự kiến năm 2028 | — |
| Năng lực đặc biệt | — | Có nhiều tàu phá băng hạng nặng chạy bằng năng lượng hạt nhân; Dự án 22220 có thể phá băng dày tới 3 m |
| Vai trò vận hành | Tăng cường hiện diện ở Bắc Cực; “tái khẳng định vị thế thống trị hàng hải của Mỹ” | Hỗ trợ phát triển Bắc Cực; duy trì vận tải dọc Tuyến đường Biển Bắc |
Phân tích kỹ thuật
Dữ liệu nguồn nhấn mạnh hai điểm kỹ thuật then chốt. Thứ nhất, Nga là quốc gia duy nhất vận hành nhiều tàu phá băng hạng nặng chạy bằng năng lượng hạt nhân. Thứ hai, các tàu thuộc Dự án 22220 – được mô tả là lớn nhất thế giới – có khả năng phá vỡ lớp băng dày tới ba mét. Đây là ngưỡng quan trọng khi hoạt động ở vùng nước băng dày, cho phép duy trì luồng tuyến và hỗ trợ khai thác tuyến hàng hải trong điều kiện khắc nghiệt.
Ở phía Mỹ, nguồn tin không nêu chi tiết kỹ thuật về thế hệ tàu mới sẽ đóng cùng Phần Lan, ngoài các mốc thời gian và giá trị hợp đồng. Do đó, việc đánh giá sâu hơn về thông số hiệu năng hay cấu hình hệ thống đẩy không có cơ sở trong phạm vi thông tin hiện tại.
Khía cạnh triển khai và chiến thuật
Năng lực tàu phá băng tác động trực tiếp đến tính liên tục của vận tải biển và khả năng duy trì hoạt động ở vùng băng giá. Với số lượng lớn tàu phá băng và tàu hoạt động trên băng, Nga có lợi thế trong việc giữ thông suốt Tuyến đường Biển Bắc. Mỹ đặt mục tiêu thu hẹp khoảng cách bằng chương trình đóng mới, từ đó bảo đảm khả năng hiện diện và cơ động ở Bắc Cực theo nhu cầu chiến lược của mình.
Tác động và mức độ tin cậy thông tin
Những con số về “48 tàu” là trích dẫn trực tiếp từ phát biểu của ông Trump; trong khi số “hơn 60” đề cập đến cả tàu phá băng và tàu có khả năng hoạt động trên băng theo nguồn tin. Các mốc 6,1 tỷ đô la và giao hàng năm 2028 gắn với hợp tác Mỹ – Phần Lan, được nêu như một bước để tăng cường hiện diện của Mỹ tại Bắc Cực. Trong bối cảnh này, vai trò của tàu phá băng tiếp tục là yếu tố nền tảng cho khả năng bảo đảm tuyến hải hành ở vùng cực.
