Ông Trump tuyên bố chiến sự Iran sắp kết thúc, thị trường toàn cầu đảo chiều
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra tuyên bố chiến dịch quân sự tại Iran sẽ sớm khép lại, một động thái ngay lập tức xoa dịu các thị trường tài chính đang chìm trong hỗn loạn. Tuy nhiên, trên thực địa, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khẳng định chính họ mới là bên định đoạt thời điểm kết thúc cuộc chiến, trong bối cảnh Tehran vừa có tân Lãnh tụ Tối cao.
Thị trường thở phào trước thông điệp "rút quân nhanh"
Trong cuộc họp báo tại Florida vào ngày 9/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các chiến dịch quân sự của nước này tại Iran sẽ sớm kết thúc, đồng thời mô tả đây chỉ là một "cuộc viễn chinh ngắn hạn".
Ông Trump cũng đưa ra lời răn đe mạnh mẽ rằng, nếu đối phương tái diễn các hành động khiêu khích, họ sẽ phải hứng chịu những đòn giáng trả khốc liệt hơn gấp bội.
Dù vẫn để ngỏ khả năng mở rộng chiến dịch nếu Tehran không chịu nhượng bộ, tín hiệu về một cuộc chiến ngắn ngày của người đứng đầu Nhà Trắng đã lập tức làm thay đổi cục diện tài chính toàn cầu.
Trước đó, thị trường chứng khoán thế giới đã lao dốc mạnh và giá dầu thô vọt lên mức cao nhất kể từ năm 2022 (vượt mốc 100 USD/thùng) khi Iran bắn hàng loạt tên lửa vào các quốc gia láng giềng và đe dọa đóng cửa eo biển chiến lược Hormuz.
Ngay sau phát ngôn của ông Trump, Phố Wall đã đảo chiều và ngập trong sắc xanh. Sáng 10/3, các thị trường châu Á như Tokyo và Seoul cũng mở cửa với mức tăng trưởng mạnh. Trên thị trường năng lượng, giá dầu lập tức quay đầu giảm tới 5%, xoa dịu nỗi lo về một cú sốc năng lượng toàn cầu.
Tehran khước từ áp lực từ Mỹ
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra đúng vào ngày đầu tiên nắm quyền của ông Mojtaba Khamenei, người con trai 56 tuổi của cố Lãnh tụ Ayatollah Ali Khamenei.
Truyền thông Nhà nước Iran đã phát sóng hình ảnh hàng chục ngàn người dân đổ ra các khu vực trung tâm Thủ đô Tehran, mang theo chân dung tân Lãnh tụ để ăn mừng sự kiện Hội đồng Chuyên gia lần đầu tiên chỉ định người đứng đầu nhà nước mới sau 37 năm.
Các lực lượng đồng minh của Iran, bao gồm phiến quân Houthi tại Yemen và nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon, đã nhanh chóng tuyên thệ trung thành với ông Mojtaba Khamenei.
Phản ứng trước thông điệp từ Washington, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 10/3 tuyên bố đanh thép rằng, chính Tehran, chứ không phải người Mỹ, mới là bên có quyền "định đoạt thời điểm kết thúc cuộc chiến".
Giáo sư Ali Ansari, chuyên gia về lịch sử Iran tại Đại học St Andrews (Scotland), nhận định tân Lãnh tụ Tối cao là một nhân vật có quan điểm vô cùng cứng rắn.
Trong khi đó, Tổng thống Trump bày tỏ sự "thất vọng" trước quyết định bổ nhiệm này, song vẫn nuôi hy vọng về một sự thay đổi nhân sự từ bên trong nội bộ Cộng hòa Hồi giáo.
Nỗ lực giải cứu "yết hầu" Hormuz
Mọi nỗ lực ngoại giao hiện đang đổ dồn vào việc giải tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch trung chuyển gần 20% lượng dầu thô của thế giới đang bị phong tỏa nghiêm trọng.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tiết lộ Paris cùng các đồng minh đang lên kế hoạch cho một sứ mệnh mang tính "thuần túy phòng thủ" nhằm hộ tống các tàu thương mại di chuyển qua eo biển này sau khi giai đoạn nóng nhất của cuộc xung đột kết thúc.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo hành động này tiềm ẩn rủi ro cực lớn khi các tàu chiến có thể trở thành bia đỡ đạn từ bờ biển Iran.
Tình hình vận tải biển đang đối mặt với sự đứt gãy nghiêm trọng. Tập đoàn vận tải toàn cầu MSC đã chính thức đình chỉ một số chuyến hàng xuất khẩu từ vùng Vịnh.
Các công ty năng lượng quốc gia của Bahrain, Qatar và Kuwait đồng loạt ban bố tình trạng "bất khả kháng" khi các sự kiện nằm ngoài tầm kiểm soát đang đe dọa các mục tiêu xuất khẩu.
Cố vấn chính sách đối ngoại của Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Kamal Kharazi, thẳng thắn chia sẻ với đài CNN rằng, Tehran đang sử dụng áp lực kinh tế như một đòn bẩy buộc các quốc gia khác phải can thiệp để chấm dứt cuộc chiến do Mỹ và Israel khởi xướng.
Giữa những toan tính chiến lược, bom đạn vẫn không ngừng trút xuống. Iran tiếp tục phóng tên lửa và triển khai máy bay không người lái nhắm vào Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, UAE và Israel.
Ngay cả Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên NATO, cũng ghi nhận quả tên lửa thứ hai bay vào không phận chỉ trong vòng 5 ngày, buộc hệ thống phòng không phải kích hoạt đánh chặn.
Tại Israel, tiếng còi báo động và hàng loạt vụ nổ đã vang lên ở Tel Aviv, khiến ít nhất một người thiệt mạng do trúng mảnh văng.
Ở mặt trận Lebanon, cuộc đối đầu giữa quân đội Israel và lực lượng Hezbollah tiếp tục leo thang, nâng tổng số thương vong lên ít nhất 486 người chết và hơn 1.300 người bị thương kể từ đầu tháng 3.
