Phái đoàn Iran tới Pakistan đàm phán với Mỹ: Vẫn còn nhiều rào cản lớn
Ngày 11/4, phái đoàn quan chức Iran đã tới Thủ đô Islamabad (Pakistan) để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ. Tuy nhiên, tiến trình này đang đối mặt với nhiều thách thức khi Tehran kiên quyết đặt điều kiện về lệnh ngừng bắn tại Lebanon và việc dỡ bỏ phong tỏa tài sản trước khi các vòng thảo luận chính thức diễn ra.
Thái độ thận trọng từ cả hai phía
Hoạt động ngoại giao diễn ra trong bối cảnh Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đang trên đường tới Islamabad để dẫn đầu phái đoàn Mỹ, cùng với sự tham gia của ông Jared Kushner và Đặc phái viên Steve Witkoff. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện cho khu vực Trung Đông, nối tiếp lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần đã được nhất trí trước đó.
Tuy nhiên, trước thềm đàm phán, cả hai bên đều bày tỏ sự thận trọng. Trả lời truyền thông trước chuyến đi, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance khẳng định, Washington sẵn sàng thể hiện thiện chí nếu phía Iran tham gia đàm phán một cách thực chất; đồng thời cảnh báo sẽ có quan điểm cứng rắn nếu tiến trình này bị lợi dụng.
Về phía Iran, Trưởng đoàn đàm phán - Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf cũng thể hiện lập trường tương tự. Truyền thông Nhà nước Iran dẫn lời ông Ghalibaf khi tới Islamabad nhấn mạnh rằng, dù mang theo thiện chí, Tehran vẫn giữ sự dè dặt do những kinh nghiệm chưa đạt được kết quả như kỳ vọng trong các nỗ lực ngoại giao trước đây với Washington.
Điểm nghẽn Lebanon và lập trường của Israel
Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là điều kiện tiên quyết của Iran: Yêu cầu thiết lập lệnh ngừng bắn tại Lebanon và giải phóng các tài sản đang bị phong tỏa của nước này.
Vấn đề Lebanon trở nên phức tạp hơn khi Đại sứ Israel tại Mỹ, ông Yechiel Leiter, tuyên bố Tel Aviv từ chối thảo luận về bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào với phong trào Hezbollah, lực lượng mà Israel coi là trở ngại chính cho hòa bình song phương. Israel dự kiến sẽ tổ chức các cuộc thảo luận riêng với Chính phủ Lebanon tại Washington vào tuần tới.
Các cơ quan chức năng Lebanon cho biết, những tuần xung đột vừa qua đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng về người, với hơn 1.950 người thiệt mạng. Đáng chú ý, các đợt không kích vẫn tiếp diễn với hơn 350 người thiệt mạng chỉ trong ngày đầu tiên lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran có hiệu lực, do Israel khẳng định thỏa thuận này không bao hàm chiến trường Lebanon.
Tính chất quyết định của vòng đàm phán
Nhận định về nỗ lực ngoại giao đang diễn ra, Thủ tướng nước chủ nhà Pakistan Shehbaz Sharif đánh giá đây là một tiến trình đầy chông gai. "Một lệnh ngừng bắn tạm thời đã được công bố, nhưng giai đoạn khó khăn hơn vẫn ở phía trước: Đó là đạt được một lệnh ngừng bắn lâu dài và giải quyết các vấn đề phức tạp thông qua đàm phán. Đây là giai đoạn mang tính quyết định thành bại", ông Sharif chia sẻ.
Bên cạnh các vấn đề quân sự, an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz - tuyến đường trung chuyển của 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu cũng sẽ là trọng tâm nghị sự. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ưu tiên hàng đầu của Washington tại Islamabad là ngăn chặn nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân, đồng thời cam kết sẽ sớm đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển chiến lược này.
Các nguồn tin ngoại giao cho biết, nội dung thảo luận sắp tới sẽ bao trùm nhiều lĩnh vực nhạy cảm, từ chương trình làm giàu uranium của Iran đến tự do thương mại hàng hải. Hiện tại, giới chức Islamabad đã siết chặt an ninh quanh khu vực khách sạn Serena - địa điểm dự kiến tổ chức các vòng đàm phán nhằm đảm bảo điều kiện tốt nhất cho sự kiện ngoại giao quan trọng này.
