Phân luồng học sinh lớp 9 phải dựa trên tinh thần tự nguyện

Những học sinh… tự nguyện phân luồng

Đầu tháng 4 này, em Lê Thị Hương Nhi, học sinh lớp 9A2, Trường THCS Quỳnh Lập (phường Tân Mai), sau một thời gian nghỉ học thêm ở trường đã đến gặp Ban Giám hiệu để xin quay trở lại lớp học, đăng ký dự thi vào lớp 10.

Theo thầy giáo Ngô Văn Bình - Hiệu trưởng nhà trường, đây là trường hợp hi hữu. Số còn lại, khoảng 30 học sinh lớp 9 đã chủ động xin không ôn thi từ học kỳ I. Trường chúng tôi có 5 lớp 9 với 204 học sinh và mỗi năm có từ 15 - 20% học sinh không có kế hoạch thi vào lớp 10. Khi các em xin không tham gia ôn thi, nhà trường cũng ủng hộ, bởi nếu các em không thích học, đến lớp sẽ ảnh hưởng đến các học sinh khác.

Địa bàn Trường THCS Quỳnh Lập nằm ở vùng biển, nơi phần lớn các gia đình sinh nhiều con và người dân chủ yếu sống bằng nghề đánh bắt, nuôi trồng thủy, hải sản. Điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, thu nhập bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và mùa vụ nên việc quan tâm đến học tập của con em đôi khi chưa được đầy đủ. Một số học sinh còn phải phụ giúp gia đình từ sớm. Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập và hằng năm số học sinh nghỉ học sớm khá cao.

Em Hồ Năng Chung, lớp 9A1 cho biết: “Nhà em có 3 anh, chị em và bố mẹ đều muốn em đi học THPT như anh trai, nhưng em không thích, kết quả học tập đều dưới mức trung bình. Sau khi học xong lớp 9, có lẽ em sẽ vừa đi học nghề, vừa đi làm”.

Nói về việc phân luồng học sinh, thầy giáo Ngô Văn Bình cho biết, nhà trường triển khai trên tinh thần tự nguyện. Vì thế, số học sinh không thi vào lớp 10 chủ yếu rơi vào những em học kém, có hoàn cảnh khó khăn hoặc xác định sẽ đi học nghề để có thể đi làm sớm. Đến thời điểm này, có 4 trường nghề đến tư vấn tuyển sinh và chúng tôi đều tạo điều kiện để các trường làm việc trực tiếp với phụ huynh, học sinh. Mặc dù vậy, có khá nhiều học sinh xác định nghỉ là sẽ đi làm, không đi học nghề. Các em cũng không có nguyện vọng học tư thục.

Ở lớp 9A6 của Trường THCS Nghi Phú, năm nay sĩ số lớp có 40 học sinh, nhưng theo tổng hợp của giáo viên chủ nhiệm chỉ có khoảng 10 học sinh thi vào lớp 10. Còn lại, các em sẽ định hướng sang học dân lập, học nghề hoặc chọn các phương án khác.

Cô giáo Trương Thị Huyền - Chủ nhiệm lớp cho biết: “Phần lớn học sinh lớp tôi chỉ có học lực trung bình, yếu. Rất nhiều học sinh rơi vào hoàn cảnh éo le như mồ côi, bố mẹ ly dị hoặc ở với ông bà nên không có người chăm sóc, bảo ban. Có trường hợp học sinh ở một mình trong thời gian dài, tôi phải đưa về nhà để em không bỏ học… Với năng lực như hiện nay, để các em thi được mỗi môn 7 điểm là rất khó khăn, mà mức điểm này cũng khó để đậu vào các trường THPT công lập ở khu vực trung tâm thành phố Vinh (cũ).

Dù xác định học sinh khó đậu công lập, nhưng để giúp các em không hổng kiến thức, tạo cơ sở cho việc học nghề hoặc học hệ giáo dục thường xuyên sau này, những tháng cuối học kỳ II, việc ôn thi vẫn được giáo viên lớp 9A6 thực hiện nghiêm túc.

“

Chúng tôi dạy đến đâu sẽ luyện đề đến đó để các em quen với dạng bài. Khi học, sẽ chọn trọng tâm, tập trung ở mức độ nhận biết, thông hiểu. Ngoài ra, một số em có ý thức, chúng tôi sẽ mở rộng sang các bài vận dụng, vận dụng thấp và luyện đi luyện lại nhiều lần. Nếu từ nay đến cuối tháng 4 các em tiến bộ, chúng tôi sẽ động viên các em thi vào lớp 10.

Cô giáo Trương Thị Huyền

Phân luồng phải đúng mục đích

Em Nguyễn Ý Thiên hiện đang là học sinh lớp 11C2, Trường Cao đẳng nghề số 4 (Bộ Quốc phòng). Song song với học văn hóa, nữ sinh đến từ phường Vinh Lộc cũng đang học hệ trung cấp ngành Công nghệ thông tin. Thiên cho biết, em học cấp II tại Trường THCS Nghi Thái và từng có dự định thi vào Trường THPT Nghi Lộc 3. Tuy nhiên, sau khi kết thúc lớp 9, nhận thấy khả năng không đậu, em đã quyết định đăng ký vào học trường nghề theo tư vấn của thầy cô: Chương trình vừa học văn hóa vừa học nghề chỉ có 7 môn nên em thấy không quá vất vả. Sau khi học xong, em sẽ đăng ký thi tốt nghiệp THPT và có thể học lên cao đẳng hoặc đi nước ngoài.

Theo Thiếu tá Nguyễn Như Ước - phụ trách Khoa Công nghệ ô tô, Trường Cao đẳng nghề số 4, Bộ Quốc phòng, với đối tượng học sinh phân luồng còn nhỏ tuổi, việc dạy văn hóa và dạy nghề phải song song với rèn luyện, giáo dục. Tôi cho rằng, dù đi học nghề nhưng cơ hội của các học sinh phân luồng vẫn rộng mở như tất cả các học sinh khác. Ở khoa chúng tôi, mỗi năm có khoảng 200 học sinh đăng ký và các em vẫn tham gia thi tốt nghiệp đầy đủ. Hết chương trình trung cấp, 70% các em đăng ký học thêm 1 năm để lấy bằng cao đẳng. Sau khi tốt nghiệp, các em có nhiều cơ hội việc làm, đồng thời, rút ngắn được thời gian so với lộ trình học thông thường.

Ở Trường Cao đẳng Kỹ thuật - Công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc, hiện cũng có khá nhiều học sinh phân luồng đang theo học. Nói về chương trình đào tạo dành cho cho các học sinh đặc biệt này, thầy giáo Nguyễn Thành Vinh - Khoa Điện tử cho biết: “Chương trình dành cho học sinh tốt nghiệp lớp 9 và lớp 12 chỉ khác nhau ở cấp độ kiến thức, kỹ năng. Còn lại, chúng tôi vẫn xây dựng để các em có thể học liên thông lên cao đẳng. Thực tế, sau khi học xong, các em đều có kỹ năng nghề tốt và dễ dàng học lên để nâng cao tay nghề”.

Theo ông Hồ Văn Đàm - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật - Công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc, mỗi năm trường có khoảng 600 học sinh phân luồng bậc THCS theo học hệ trung cấp, trong đó, có gần 200 học sinh đến từ các xã miền núi cao. Để việc đào tạo đạt hiệu quả, nhà trường luôn cân nhắc kỹ khi lựa chọn đối tượng, trong đó, quan trọng nhất là học sinh phải nỗ lực, cố gắng, chịu khó.

“

Đối tượng học sinh phân luồng thường rơi vào 3 nhóm: Học văn hóa kém, hoàn cảnh gia đình khó khăn và những em có định hướng học nghề. Sau khi vào trường, các em có thể vừa học văn hóa tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên (7 môn), vừa học nghề và vẫn có thể thi tốt nghiệp lớp 12, thi lên đại học.

Ngoài ra, các em có thể chỉ học trung cấp (4 môn văn hóa), không thi tốt nghiệp. Tùy theo năng lực, chúng tôi sẽ tư vấn để các em lựa chọn chương trình phù hợp. Lợi thế của học sinh phân luồng là được miễn học phí và có thể đi làm, có thu nhập trong quá trình học.

Thầy Hồ Văn Đàm

Liên quan đến công tác phân luồng học sinh, bà Hồ Thị Châu Loan - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho rằng, việc định hướng sau trung học cơ sở và trung học phổ thông cần được thực hiện một cách thực chất, dựa trên năng lực, sở trường và nguyện vọng của từng học sinh, thay vì chạy theo tâm lý “chuộng bằng cấp” như trước đây.

“

Trong bối cảnh thị trường lao động đang có nhiều thay đổi, nhu cầu nhân lực kỹ thuật, lao động tay nghề cao ngày càng lớn, thì việc phân luồng hiệu quả không chỉ giúp giảm áp lực cho các kỳ thi, mà còn góp phần cân đối cơ cấu nguồn nhân lực. Vì vậy, ngành Giáo dục sẽ tiếp tục tăng cường công tác tư vấn hướng nghiệp ngay từ sớm, đặc biệt ở cấp THCS, để học sinh và phụ huynh có đầy đủ thông tin khi lựa chọn con đường học tập phù hợp.

Bên cạnh đó, Sở cũng sẽ phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp để mở rộng cơ hội trải nghiệm thực tế, giúp học sinh hiểu rõ hơn về các ngành nghề, từ đó thay đổi nhận thức và mạnh dạn lựa chọn học nghề, học trung cấp, cao đẳng nếu phù hợp. Đồng thời, việc nâng cao chất lượng đào tạo ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng là yếu tố then chốt để tạo niềm tin cho xã hội đối với công tác phân luồng.

Bà Hồ Thị Châu Loan - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo