Phân tích 5 hệ thống vũ khí nổi bật trong xung đột Mỹ, Israel và Iran

Trong các cuộc đối đầu quân sự tại Trung Đông thời gian qua, bản đồ vũ khí thế giới đã ghi nhận những bước tiến mới về cả công nghệ và chiến thuật. Trong khi Mỹ và đồng minh Israel tập trung vào các hệ thống tinh vi, có độ chính xác tuyệt đối và chi phí đắt đỏ, phía Iran lại ưu tiên phát triển các loại vũ khí theo triết lý tối thiểu chi phí nhưng tối đa hóa sức công phá.

Tên lửa hành trình Tomahawk phiên bản tàng hình

Tên lửa hành trình BGM-109 Tomahawk tiếp tục khẳng định vai trò là vũ khí tấn công chủ lực của Hải quân Mỹ. Tuy nhiên, trong các đợt tấn công vừa qua, giới quan sát quân sự đã phát hiện những điểm khác biệt đáng kể trên dòng vũ khí này. Các đoạn phim ghi lại từ tàu khu trục cho thấy đạn tên lửa được phủ một lớp sơn tối màu đặc biệt. Các chuyên gia nhận định đây là lớp phủ chống radar thế hệ mới, tương tự như công nghệ được áp dụng trên tên lửa tàng hình JASSM.

Đáng chú ý, một biến thể Tomahawk với cấu trúc cánh cụp về phía trước cũng đã xuất hiện trên bầu trời khu vực. Thiết kế này không chỉ giúp giảm bộc lộ tín hiệu radar mà còn tối ưu hóa khả năng cơ động trong các môi trường phòng không dày đặc. Chuyên gia quân sự Yuri Lyamin nhận định rằng những cải tiến này tập trung vào việc giúp Tomahawk vượt qua các hệ thống cảnh báo sớm và phòng không hiện đại của đối phương một cách hiệu quả hơn.

Tên lửa đạn đạo tầm ngắn PrSM lần đầu thực chiến

Cuộc xung đột này đánh dấu lần đầu tiên Lục quân Mỹ triển khai tên lửa tấn công chính xác mới (PrSM). Được phóng từ các tổ hợp pháo phản lực cơ động cao HIMARS, PrSM sở hữu khả năng tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách tối thiểu 500km. Đây là bước nhảy vọt so với hệ thống ATACMS cũ vốn chỉ có tầm bắn khoảng 300km và đã dần trở nên lạc hậu.

Hiện nay, quân đội Mỹ đang tiếp tục lộ trình nâng cấp PrSM để đạt tầm bắn từ 650km đến 1.000km trong tương lai gần. Trong các giờ đầu của chiến dịch, các đợt tấn công bằng PrSM đã được thực hiện từ khu vực các quốc gia vùng Vịnh, nhắm trực tiếp vào các hạ tầng trọng yếu với độ chính xác cực cao. Chuyên gia Lyamin tin rằng PrSM sẽ sớm trở thành tên lửa chiến thuật chủ lực, thay thế hoàn toàn các dòng tên lửa cũ trong biên chế Lục quân Mỹ.

Hệ thống vũ khí laser Or Eitan của Israel

Israel đã tạo nên bước ngoặt trong phòng thủ tên lửa khi lần đầu tiên đưa hệ thống laser năng lượng cao Or Eitan (còn gọi là Iron Beam) vào trực chiến. Hệ thống này được thiết kế như một lớp phòng thủ cuối cùng, hỗ trợ cho Vòm Sắt (Iron Dome) trong việc đánh chặn đạn pháo, rocket và thiết bị bay không người lái (UAV) từ hướng Lebanon.

Dù chi phí đầu tư cho hệ thống laser rất lớn, nhưng chi phí vận hành cho mỗi phát bắn lại cực thấp, chỉ tương đương vài shekel. Điều này mang lại lợi thế kinh tế khổng lồ khi so sánh với việc phải sử dụng các tên lửa đánh chặn đắt đỏ để tiêu diệt các mục tiêu giá rẻ. Mặc dù số lượng triển khai thực tế còn hạn chế, Or Eitan đã chứng minh được tiềm năng của vũ khí năng lượng định hướng trong chiến tranh hiện đại.

Tên lửa siêu vượt âm Fattah-2 của Iran

Đáp trả các hệ thống phòng thủ tinh vi, Iran đã triển khai Fattah-2, dòng tên lửa siêu vượt âm sử dụng động cơ phản lực dòng thẳng (ramjet). Với tầm bắn ước tính khoảng 1.400km, điểm đáng sợ nhất của Fattah-2 nằm ở thiết bị lượn siêu vượt âm pha cuối, cho phép đạn tên lửa đạt tốc độ từ Mach 13 đến Mach 15.

Sự kết hợp giữa tốc độ cực cao và khả năng thay đổi quỹ đạo linh hoạt khiến Fattah-2 trở thành bài toán hóc búa cho bất kỳ hệ thống phòng không hiện đại nào, kể cả Patriot hay THAAD. Theo chuyên gia Yuri Knutov, Iran đã tính toán thời điểm sử dụng Fattah-2 khi các hệ thống phòng thủ của đối phương đã bị suy yếu hoặc quá tải sau các đợt tấn công dồn dập bằng vũ khí thông thường.

UAV tự sát Shahed-136: Chiến thuật làm quá tải hệ thống

Shahed-136, thường được gọi với biệt danh "máy cắt cỏ" do âm thanh đặc trưng từ động cơ piston, đã trở thành loại vũ khí phổ biến nhất trong cuộc xung đột. Dù chỉ có tốc độ bay hành trình thấp (150-170 km/giờ), ưu điểm của nó nằm ở giá thành rẻ, dễ vận hành và độ tin cậy cao.

Iran thường sử dụng Shahed-136 theo chiến thuật bầy đàn để làm quá tải hệ thống radar và phòng không đối phương. Việc buộc đối thủ phải tiêu tốn những quả tên lửa phòng không trị giá hàng triệu USD để đánh chặn một chiếc UAV giá rẻ đã tạo điều kiện cho các loại tên lửa đạn đạo chủ lực của Iran xuyên phá mục tiêu. Nhận thấy hiệu quả này, Mỹ cũng đã nhanh chóng phát triển phiên bản tương tự mang tên LUCAS, được trang bị thêm khả năng điều khiển qua liên lạc vệ tinh để đối ứng trong các tình huống tương tự.