Pháp có thể bàn giao tiêm kích Rafale cho Ukraine cùng với Mirage 2000-5

Sau khi có thông tin về việc Ukraine chuẩn bị tiếp nhận dòng tiêm kích JAS 39 Gripen từ Thụy Điển, một tuyên bố mới đây từ phía ngoại giao Pháp đã làm dấy lên khả năng Kiev sẽ sở hữu thêm Rafale – loại chiến đấu cơ hiện đại nhất của Paris hiện nay.

Tuyên bố bất ngờ từ Đại sứ Pháp

Thông tin này bắt nguồn từ ông Carlier Thierry, Đại sứ Pháp tại Thụy Điển. Trong một thông điệp trên mạng xã hội, bên cạnh việc chúc mừng thỏa thuận giữa Ukraine và Thụy Điển về dòng tiêm kích Gripen, ông Thierry đã đưa ra một lưu ý quan trọng: "Cùng với Mirage 2000-5, tiêm kích Rafale cũng sẽ sớm được bàn giao để giúp Không quân Ukraine chiếm ưu thế trên bầu trời".

Hiện nay, việc Pháp viện trợ Mirage 2000-5 cho Ukraine đã được xác nhận và Paris đang nỗ lực đàm phán với Athens (Hy Lạp) để thu mua thêm 10 chiếc Mirage 2000-5 khác nhằm chuyển giao cho Kiev. Tuy nhiên, việc nhắc đến Rafale – một hệ thống vũ khí cao cấp hơn nhiều – là một tín hiệu mới đáng chú ý, dù trước đó Ukraine mới chỉ có kế hoạch mua 100 chiếc Rafale trong tương lai xa.

Thách thức từ năng lực sản xuất của Dassault Aviation

Mặc dù thuật ngữ "sớm" được vị đại sứ sử dụng, nhưng các phân tích kỹ thuật cho thấy việc bàn giao máy bay mới là một thách thức lớn về mặt logistics và sản xuất. Hiện tại, danh mục đơn đặt hàng của Tập đoàn Dassault Aviation đối với dòng Rafale đã lên tới 220 chiếc. Dự kiến trong năm nay, con số này sẽ tăng thêm 114 chiếc sau khi hoàn tất các đơn hàng lớn từ Ấn Độ.

Về năng lực sản xuất, tốc độ xuất xưởng của Rafale trong năm 2025 ước tính chỉ đạt 26 chiếc và dự kiến tăng lên 28 chiếc vào năm 2026. Với tiến độ này, nếu Ukraine ký hợp đồng mua mới vào thời điểm hiện tại, đợt bàn giao đầu tiên khó có thể diễn ra trước những năm 2030.

Kịch bản chuyển giao máy bay đã qua sử dụng

Để đảm bảo yếu tố thời gian như tuyên bố của Đại sứ Pháp, phương án khả thi duy nhất là chuyển giao các tiêm kích Rafale đã qua sử dụng từ biên chế của Không quân Pháp. Đây là mô hình mà Pháp đã từng áp dụng thành công với Hy Lạp và Croatia khi mỗi quốc gia này đặt mua 12 máy bay cũ vào giai đoạn 2020-2021.

Tuy nhiên, phương án này cũng gặp trở ngại về số lượng. Không quân Pháp hiện chỉ vận hành khoảng 185 máy bay chiến đấu, trong đó có khoảng 100 chiếc Rafale, thấp hơn mục tiêu chiến lược là 230 chiếc. Dù vậy, giới quan sát quân sự nhận định không thể loại trừ khả năng này, bởi trong quá khứ, Paris từng gây bất ngờ khi quyết định chuyển giao Mirage 2000-5 sau nhiều lần phủ nhận chính thức.

Việc bổ sung Rafale, nếu thành hiện thực, sẽ cùng với các phi đội F-16, Mirage 2000-5 và JAS 39 Gripen tạo thành một hệ thống tác chiến không quân đa tầng cho Ukraine trong những năm tới.