Phiếu sinh hoạt hè:Thể thức cũ - yêu cầu mới
Phiếu sinh hoạt hè đã được duy trì nhiều năm qua, trở thành một công cụ để nhà trường bàn giao, kết nối học sinh với tổ chức Đoàn, Đội và địa phương trong thời gian nghỉ hè.
.png)
Thanh Quỳnh (Thực hiện) / Trình bày: Hồng Toại • 20/9/2026
*****
Phiếu sinh hoạt Hè đã được duy trì nhiều năm qua, trở thành một công cụ để nhà trường bàn giao, kết nối học sinh với tổ chức Đoàn, Đội và địa phương trong thời gian nghỉ Hè. Nhưng khi nhu cầu vui chơi, học tập, trải nghiệm của trẻ em ngày càng đa dạng về không gian và hình thức, việc xác nhận Phiếu sinh hoạt Hè cũng nảy sinh những câu hỏi mới: Phiếu có phải là yêu cầu bắt buộc, việc ghi nhận nên được thực hiện thế nào để vừa thuận lợi cho học sinh, phụ huynh, vừa bảo đảm việc tham gia hoạt động Hè là thực chất?
Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An có cuộc trao đổi với đồng chí Hồ Phúc Hải - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Phó Bí thư Thường trực phụ trách Tỉnh đoàn Nghệ An xung quanh những vấn đề liên quan.
Đồng chí Hồ Phúc Hải: Cần phân biệt giữa việc tổ chức sinh hoạt Hè cho trẻ em, học sinh và Phiếu sinh hoạt Hè. Việc tổ chức sinh hoạt Hè cho trẻ em, học sinh là chủ trương đúng đắn nhằm tạo môi trường vui chơi, rèn luyện an toàn, lành mạnh, bổ ích trong thời gian nghỉ Hè.
Tuy nhiên, hiện chưa có quy định chung của pháp luật xác định Phiếu sinh hoạt Hè là giấy tờ bắt buộc đối với tất cả học sinh. Hoặc chưa có quy định nào nhắc đến việc tất cả học sinh phải có phiếu xác nhận để được lên lớp hay đánh giá kết quả học tập, rèn luyện.
Tuy nhiên, nhìn nhận từ góc độ công tác Đoàn, Đội, Tỉnh đoàn nhìn nhận Phiếu sinh hoạt Hè có vai trò kết nối rất thiết thực: Khi học sinh nghỉ Hè, đây là công cụ để nhà trường bàn giao, kết nối các em với tổ chức Đoàn, Đội tại nơi cư trú. Từ đó địa phương tiếp nhận, tổ chức hoạt động, quản lý và chăm sóc các em. Hết Hè lại có cơ sở để kết nối, bàn giao trở lại cho nhà trường. Vì vậy, giá trị của Phiếu sinh hoạt Hè nằm ở việc kết nối và bàn giao, chứ không phải ở bản thân tờ phiếu.
.jpg)
Đồng chí Hồ Phúc Hải: Theo Tỉnh đoàn, Phiếu sinh hoạt Hè vẫn có ý nghĩa và cần thiết, nhưng cách thức thực hiện cần linh hoạt hơn.
Hiện nay, trẻ em có rất nhiều lựa chọn trong kỳ nghỉ Hè như học ngoại ngữ, năng khiếu, thể thao, kỹ năng, STEM, tham gia các chương trình trải nghiệm, về quê hoặc đi du lịch cùng gia đình. Vì vậy, các cơ sở Đoàn không nên hiểu sinh hoạt Hè chỉ là việc các em phải có mặt đầy đủ tại một điểm sinh hoạt ở địa phương.
Điều quan trọng là khi học sinh được bàn giao về địa phương, các em được kết nối với tổ chức Đoàn, Đội, được tạo điều kiện tham gia những hoạt động phù hợp và được ghi nhận trên cơ sở thực tế. Hướng dẫn mới của Trung ương Đoàn cũng yêu cầu hoạt động tại nơi cư trú phải thiết thực, an toàn, phù hợp với nhu cầu và điều kiện của địa bàn và người tham gia.
Vì vậy, Tỉnh đoàn ủng hộ việc nghiên cứu các hình thức ghi nhận linh hoạt hơn, kể cả đối với những hoạt động giáo dục, thể thao, kỹ năng, văn hóa mà các em thực sự tham gia tại các cơ sở phù hợp. Nhưng cần có cơ chế thống nhất, tránh mỗi nơi thực hiện một cách.
Đồng chí Hồ Phúc Hải: Việc nghiên cứu cơ chế mới, cần có sự phối hợp giữa ngành Giáo dục, tổ chức Đoàn, Đội và chính quyền địa phương để thống nhất từ khâu bàn giao học sinh, tổ chức hoạt động đến việc ghi nhận kết quả.
Ngoài các hoạt động do Đoàn, Đội tổ chức tại địa phương, có thể nghiên cứu ghi nhận những hoạt động giáo dục, thể thao, văn hóa, kỹ năng phù hợp mà các em tham gia tại những cơ sở hợp pháp, có tổ chức và có thể xác nhận được quá trình tham gia.
Tuy nhiên, đây là vấn đề cần được nghiên cứu kỹ, bởi nếu mở rộng hình thức ghi nhận mà không có tiêu chí thống nhất thì có thể dẫn đến cách hiểu và cách thực hiện khác nhau giữa các địa phương, thậm chí phát sinh thủ tục mới.
Trong thời gian tới, Tỉnh đoàn sẽ phối hợp với ngành Giáo dục nghiên cứu, hướng dẫn các hình thức ghi nhận linh hoạt hơn để vừa tạo thuận lợi cho học sinh, phụ huynh, nhà trường, vừa bảo đảm vai trò quản lý, giáo dục của địa phương.
Đồng chí Hồ Phúc Hải: Tỉnh đoàn không có chủ trương thu tiền của học sinh, phụ huynh để xác nhận Phiếu sinh hoạt Hè.
Cần phân biệt giữa kinh phí tổ chức một hoạt động Hè với khoản tiền thu chỉ để xác nhận Phiếu sinh hoạt Hè. Nếu một hoạt động cụ thể có phát sinh kinh phí thì việc huy động, thu và sử dụng phải có căn cứ, đúng quy định, công khai và minh bạch.
Còn nếu chỉ để xác nhận học sinh đã tham gia sinh hoạt Hè mà tự đặt ra một khoản thu thì cần phải làm rõ căn cứ của khoản thu đó.
Quan điểm của Tỉnh đoàn là không để Phiếu sinh hoạt Hè trở thành lý do phát sinh những khoản thu không cần thiết đối với phụ huynh, học sinh.
Tỉnh đoàn sẽ đề nghị các cơ sở Đoàn, địa phương kiểm tra, xác minh những phản ánh cụ thể. Nếu có khoản thu không đúng quy định thì phải kịp thời chấn chỉnh.
Đồng chí Hồ Phúc Hải: Theo Tỉnh đoàn, bàn giao học sinh về địa phương phải đi cùng với trách nhiệm tổ chức hoạt động và tạo môi trường để các em được vui chơi, rèn luyện trong dịp Hè.
Hoạt động không nhất thiết phải lớn, nhưng phải thiết thực, an toàn và phù hợp. Có thể là thể thao, văn hóa, đọc sách, kỹ năng, STEM, giáo dục truyền thống, phòng, chống đuối nước, hoạt động cộng đồng… Hướng dẫn Trung ương Đoàn cũng định hướng nhiều loại hình hoạt động như vậy.
Thực tế tại Nghệ An cho thấy, sinh hoạt Hè ở cơ sở ngày càng có nhiều hình thức phong phú, gần gũi và phù hợp với thiếu nhi. Mỗi địa bàn có một cách làm, một thế mạnh riêng, nhưng điểm chung là các địa phương đang cố gắng để những ngày Hè của các em không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi, mà còn là những ngày được vui chơi, rèn luyện, giao lưu và khám phá những điều mới mẻ ngay từ chính nơi mình sinh sống.
Nếu ai đã từng tham gia các hoạt động Hè vừa qua tại các địa bàn như các xã: Yên Thành, Đô Lương, Nam Đàn, phường Tân Mai, xã Quỳnh Lưu… và nhiều địa phương khác trong tỉnh, hẳn sẽ cảm nhận được không khí rộn ràng trong hoạt động tập luyện nghi thức Đội tại các thôn, xóm nơi đây. Nhiều năm qua, duyệt nghi thức Đội đã trở thành một hoạt động quen thuộc trong sinh hoạt Hè ở nhiều địa phương Nghệ An, thu hút đông đảo thiếu nhi tham gia và nhận được sự quan tâm, đồng hành của phụ huynh, qua đó, tạo nên những sân chơi Hè thiết thực ngay tại khu dân cư.
.jpg)
Bên cạnh đó, trong dịp Hè, nhiều thiếu nhi được tham gia các trò chơi tập thể, trò chơi dân gian, văn nghệ, dân vũ, thể thao, võ thuật. Các em cũng được trang bị những kiến thức, kỹ năng thiết thực như phòng, chống đuối nước, tai nạn thương tích; tham gia giao thông an toàn và bảo vệ bản thân trên môi trường mạng.
Nhiều cơ sở Đoàn còn tổ chức các ngày hội, hội trại, chương trình thể thao với sự tham gia đông đảo của thiếu nhi. Qua đó, các em có cơ hội đứng trên sân khấu, thi đấu, thể hiện năng khiếu, giao lưu với bạn bè và mạnh dạn hơn trước tập thể.
Đặc biệt, tại các buổi sinh hoạt chi đoàn, nhiều đơn vị còn tổ chức học hát Dân ca ví, giặm cho các em học sinh. Giúp các em vừa có sân chơi, vừa được học hát, được hiểu thêm về văn hóa quê hương. Cùng với đó là các hoạt động bảo vệ môi trường, đền ơn đáp nghĩa... Mỗi cách làm có thể khác nhau, nhưng không thể phủ nhận những nỗ lực đó đã góp phần tạo cho các em một môi trường Hè an toàn, lành mạnh và bổ ích.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy ở một số địa bàn, việc tổ chức sinh hoạt Hè còn gặp khó khăn do thiếu nhân lực, điều kiện cơ sở vật chất và lực lượng phụ trách. Đây là những vấn đề cần được tính đến trong quá trình tổ chức hoạt động Hè.
Song, khó khăn trong tổ chức không đồng nghĩa với việc xác nhận mang tính hình thức. Nếu địa phương không tổ chức hoặc tổ chức rất ít hoạt động nhưng vẫn xác nhận đồng loạt cho học sinh thì cần được xem xét, chấn chỉnh. Tinh thần của Tỉnh đoàn là: Có bàn giao thì phải có tiếp nhận. Có tiếp nhận thì phải có hoạt động. Có tham gia thực tế thì mới có cơ sở ghi nhận.
Tỉnh đoàn sẽ tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, nắm tình hình cơ sở để việc xác nhận gắn với thực tế hoạt động, bảo đảm trung thực và khách quan.
Đồng chí Hồ Phúc Hải: Chúng tôi mong phụ huynh nhìn nhận việc sinh hoạt Hè không chỉ là một yêu cầu cần hoàn thành để có xác nhận vào cuối Hè, mà hãy đồng hành cùng Đoàn, Đội và địa phương để cùng tạo cho các em một mùa Hè thực sự ý nghĩa. Ở đó, các em được gặp gỡ bạn bè, rèn luyện kỹ năng, vui chơi, khám phá và trưởng thành từ những hoạt động do Đoàn - Đội tổ chức một cách gần gũi ngay tại nơi mình sinh sống.
Với các em học sinh, dù mỗi em có thể có những lựa chọn khác nhau trong kỳ nghỉ Hè, từ học tập, thể thao, năng khiếu đến những chuyến đi cùng gia đình. Nhưng bên cạnh những lựa chọn ấy, sự gắn kết với bạn bè, cộng đồng và tổ chức Đoàn - Đội nơi mình sinh sống cũng vô cùng cần thiết. Chúng tôi mong các em phát huy sự sáng tạo, mạnh dạn đề xuất những cách làm mới, những hoạt động mới phù hợp với sở thích và nhu cầu của mình. Từ đó, cùng các anh chị đoàn viên, thanh niên tạo nên những hoạt động sôi nổi, thiết thực hơn và góp phần làm cho mùa Hè của mình thêm ý nghĩa.
Về phía Đoàn, Đội, cũng cần tiếp tục đổi mới để hoạt động Hè thực sự gần với nhu cầu và mong muốn của thiếu nhi. Khi tổ chức có trách nhiệm, phụ huynh đồng hành và các em chủ động tham gia, việc xác nhận Phiếu sinh hoạt Hè mới có cơ sở và ý nghĩa.
Điều chúng tôi mong muốn là đừng để một tờ phiếu trở thành đích đến của cả mùa Hè, càng không để xảy ra tình trạng xác nhận khống. Điều đáng quan tâm là các em thực sự được tham gia, được vui chơi, rèn luyện, trải nghiệm và có một mùa Hè an toàn, bổ ích.
