Phòng học STEM “chắp cánh” đam mê sáng tạo trên đất học

STEM Innovation Petrovietnam - Sáng kiến giáo dục lớn nhất do doanh nghiệp khởi xướng

Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của đất nước trong kỷ nguyên công nghệ mới, xuất phát từ ý tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã tiên phong triển khai Chương trình “STEM Innovation Petrovietnam”. Với mục tiêu đến hết năm 2025, Petrovietnam sẽ triển khai tại mỗi tỉnh/thành phố 3 phòng học STEM theo tiêu chuẩn quốc tế (gồm 2 phòng cho trường THPT và 1 phòng cho trường THCS), kết nối liên thông giữa các địa phương và kết nối quốc tế, trước tiên với hệ thống giáo dục - đào tạo của Singapore. Chương trình được xem là dự án giáo dục quy mô lớn nhất từ trước đến nay do một doanh nghiệp khởi xướng, mang tầm chiến lược trong đào tạo nhân lực khoa học - công nghệ và góp phần hình thành thế hệ công dân tri thức năng lượng mới của Việt Nam.

Vào ngày 21/9/2025, chương trình đã được đích thân Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước khởi động tại Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập Petrovietnam. Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu bước chuyển từ STEM phong trào sang STEM chuẩn hóa – liên thông – có chiến lược quốc gia, do doanh nghiệp đồng hành cùng hệ thống giáo dục công lập triển khai thần tốc nhưng bền vững.

Tính đến ngày 2/12/2025, 100 phòng đã hoàn tất khảo sát và được lắp đặt. Lộ trình đặt ra chậm nhất đến 31/12/2025 hoàn thành, đúng theo tinh thần “thần tốc - chuẩn hóa - bền vững”, “Một mô hình - Một chất lượng”, đảm bảo không có sự chênh lệch giữa các địa phương.

Đây không chỉ là lớp học công nghệ cao, mà là môi trường nghiên cứu thu nhỏ, nơi học sinh được trải nghiệm toàn diện các lĩnh vực AI, IoT, Robotics, chuyển đổi số, lớp học thông minh, qua đó rèn luyện tư duy nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm, xử lý dữ liệu và phản biện học thuật.

Những phòng STEM thắp sáng khát vọng nghiên cứu trên đất học

Trong số 34 tỉnh, thành triển khai, Nghệ An là một trong những địa phương tiếp nhận mô hình sớm với 3 phòng học STEM Innovation Petrovietnam, đặt tại trường THPT Kim Liên, Trường THCS Thanh Lương và Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng với mức đầu tư khoảng 3,5 tỷ đồng/phòng, diện tích từ 80-100m2.

Trong đó, phòng STEM tại THPT Kim Liên mang ý nghĩa đặc biệt: Món quà của Tổng Bí thư Tô Lâm dành cho ngôi trường trên quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp sinh nhật Người. Sau hơn 7 tháng vận hành, không gian này đã trở thành tâm điểm của tinh thần học hỏi và đổi mới sáng tạo. Nếu như trước đây học sinh chủ yếu tự mày mò với vật liệu tự chế, thì nay, các em được thỏa sức hiện thực hóa ý tưởng với sự hỗ trợ của thiết bị, máy móc hiện đại và phần mềm lập trình chuyên nghiệp.

Em Trần Thị Thanh Huyền, lớp 10A1, Trường THPT Kim Liên, một trong những học sinh đam mê nghiên cứu và lắp ráp robot của trường, chia sẻ đầy hào hứng: Khi vừa bước vào lớp 10, bọn em đã bị choáng ngợp và bất ngờ bởi phòng STEM này. Khi bước vào đây, chúng em cảm thấy rất thú vị và có một niềm hứng khởi muốn tham gia thực hành, trải nghiệm và lắp những bộ robot. Em cảm thấy rất là hứng thú. Ngoài ra, phòng STEM này cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát triển và định hướng nghề nghiệp cho bọn em sau này, cũng như phát triển các kỹ năng mềm như kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng tư duy logic và nhiều kỹ năng khác.

Tại Trường THCS Thanh Lương và Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, ngay khi phòng STEM vừa hoàn thiện và các kỹ sư đang hướng dẫn vận hành thiết bị, học sinh đã háo hức trải nghiệm. Là những đại diện đầu tiên được “chạm tay” vào hệ robot, cảm biến IoT và phần mềm lập trình đạt chuẩn quốc tế, em Phạm Trần Anh Tuấn -Lớp 11T4, Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng chia sẻ: Em lập trình con robot này vì từ nhỏ em đã thích lắp ráp. Tương lai em muốn trở thành kỹ sư liên quan đến công nghệ thông tin nên em cảm thấy được làm những việc này rất thực tế, rất vui và hữu ích cho tương lai của em. Còn với em Bùi Ngọc Diệp - Lớp 9A1, Trường THCS Thanh Lương cảm thấy vinh dự và tự hào khi được học tập trong môi trường đầy đủ trang thiết bị như thế này và kỳ vọng vào kết quả các cuộc thi khoa học, kỹ thuật mà em và các bạn sẽ tham gia trong thời gian tới.

Là người được giao phụ trách phòng thực hành STEM của Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, thầy Nguyễn Duy Cường cho rằng, khi có phòng STEM hiện đại như thế này thì công tác dạy học thuận lợi hơn rất nhiều. Trước đây thầy cô chủ yếu phải tự sản xuất các bộ STEM mang tính tái chế, còn bây giờ có các bộ STEM hiện đại, bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đáp ứng yêu cầu học đi đôi với hành và phù hợp với xu thế cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Kỳ vọng từ “vệ tinh hạt nhân” của giáo dục STEM

Nghệ An là tỉnh đầu tiên xây dựng đề tài khoa học cấp tỉnh về “Ứng dụng mô hình giáo dục STEM vào trường mầm non, phổ thông” từ năm 2021. Trên nền tảng đó, việc Petrovietnam trao tặng các phòng STEM hiện đại tiếp tục tạo thêm điều kiện để địa phương đẩy mạnh đổi mới giáo dục, mở rộng cơ hội nghiên cứu, thi sáng tạo và định hướng nghề nghiệp khoa học - công nghệ cho học sinh.

Ông Nguyễn Văn Khoa - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An bày tỏ sự trân trọng: “Đây là chủ trương đầu tư có ý nghĩa nhân văn, thiết thực. Các phòng STEM hiện đại sẽ mở ra không gian học tập mới, truyền cảm hứng sáng tạo cho học sinh, giúp nhà trường tiếp tục triển khai giáo dục STEM hiệu quả, phục vụ đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên số.”

Đại diện Petrovietnam, ông Trần Quang Dũng - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Tập đoàn nhấn mạnh: “Chúng tôi kỳ vọng các phòng STEM sẽ khuyến khích khám phá, thử nghiệm và nuôi dưỡng khát vọng nghiên cứu khoa học của học sinh, đặc biệt tại vùng đất hiếu học như Nghệ An”.

100 phòng thực hành STEM Innovation Petrovietnam được xem là những “vệ tinh hạt nhân”, mô hình lõi để triển khai theo cụm, vùng chuyên môn, liên thông địa phương và quốc tế, tạo nền tảng nhân rộng trên phạm vi toàn quốc, theo đúng tinh thần Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71 - hai nghị quyết trọng điểm hướng đến đột phá khoa học, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên mới.

Từ những phòng lab này, một thế hệ trẻ đang được ươm mầm - không chỉ học khoa học, mà làm khoa học; không chỉ dùng công nghệ, mà nghiên cứu để tạo ra công nghệ. Đó chính là minh chứng sống động nhất cho thấy: đầu tư STEM đúng nghĩa hôm nay là đầu tư cho đội ngũ R&D quốc gia ngày mai.