Quy định về thủ tục đề nghị trợ giúp pháp lý

Trả lời:
Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người thuộc diện được trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý, nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Căn cứ Luật Trợ giúp pháp lý và Quyết định số 228/QĐ-BTP, thủ tục yêu cầu trợ giúp pháp lý được thực hiện theo trình tự sau:

Khi có nhu cầu được trợ giúp pháp lý, người yêu cầu phải nộp hồ sơ cho Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh, thành phố; chi nhánh của trung tâm hoặc tổ chức tham gia trợ giúp pháp lý như tổ chức hành nghề luật sư, tổ chức tư vấn pháp luật có ký hợp đồng hoặc đăng ký tham gia trợ giúp pháp lý. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cán bộ tiếp nhận có trách nhiệm xem xét và trả lời ngay cho người yêu cầu về việc hồ sơ đã đủ điều kiện thụ lý hay cần phải bổ sung giấy tờ, tài liệu liên quan. Trong trường hợp người yêu cầu chưa thể cung cấp đầy đủ hồ sơ nhưng vụ việc có tính cấp bách, chẳng hạn như thời hiệu khởi kiện còn dưới 5 ngày làm việc, thời gian chuẩn bị xét xử theo quyết định của tòa án còn dưới 5 ngày làm việc hoặc nhằm tránh gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý, thì người tiếp nhận hồ sơ phải báo cáo người đứng đầu tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý và tiến hành thụ lý ngay. Đồng thời, người yêu cầu sẽ được hướng dẫn bổ sung các giấy tờ cần thiết sau đó.

Đối với trường hợp thụ lý ngay, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày vụ việc được thụ lý, người yêu cầu có trách nhiệm cung cấp hoặc bổ sung giấy tờ chứng minh mình thuộc diện được trợ giúp pháp lý. Nếu người yêu cầu cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc gặp trường hợp bất khả kháng, thời hạn này được kéo dài lên 10 ngày làm việc.

Trường hợp quá thời hạn quy định mà người yêu cầu không cung cấp được giấy tờ chứng minh, vụ việc trợ giúp pháp lý sẽ không được tiếp tục thực hiện, và tổ chức trợ giúp pháp lý phải thông báo bằng văn bản, nêu rõ lý do cho người yêu cầu.

Khi hồ sơ đã đủ điều kiện, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước, chi nhánh hoặc tổ chức tham gia trợ giúp pháp lý sẽ vào sổ thụ lý và theo dõi vụ việc. Tuy nhiên, tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý có quyền từ chối thụ lý và phải thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do nếu yêu cầu trợ giúp pháp lý không phải là vụ việc cụ thể liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý; nội dung yêu cầu trái pháp luật; người được trợ giúp pháp lý đã chết; hoặc vụ việc đang được một tổ chức trợ giúp pháp lý khác thụ lý, giải quyết.

Người dân có thể thực hiện yêu cầu trợ giúp pháp lý bằng cách nộp hồ sơ trực tiếp tại trụ sở tổ chức trợ giúp pháp lý, gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính, qua fax hoặc bằng hình thức điện tử tùy điều kiện thuận tiện.

PV