Trường học ở Nghệ An đổi mới dạy và học tiếng Anh
Ngành Giáo dục Nghệ An đang thực hiện Nghị quyết 91 của Bộ Chính trị: Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Đây cũng là xu thế tất yếu trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và tiếng Anh đã trở thành chìa khóa quan trọng mở ra cơ hội học tập, việc làm, giao lưu văn hóa, phát triển kinh tế - xã hội.
Tạo môi trường tiếng Anh trong nhà trường
Tiếng Anh không phải là lợi thế của học sinh Trường THPT Quỳnh Lưu 2. Tuy nhiên, xác định được tầm quan trọng của môn học này, ngay từ đầu năm học 2025 - 2026, nhà trường đã phát động chương trình “đưa tiếng Anh vào trường học”, với mục tiêu nâng cao khả năng sử dụng tiếng Anh trong học sinh nhà trường.
Nói về điều này, thầy giáo Lê Văn Duyến - Tổ phó tổ ngoại ngữ của nhà trường cho biết: Đầu vào tiếng Anh của trường chúng tôi ở khóa học vừa rồi là 4,99 điểm và chúng tôi đang phấn đấu đến khi ra trường các em sẽ đạt điểm trung bình là 5,5 điểm. Đây là điều không dễ dàng, bởi vùng tuyển sinh của nhà trường nằm khá xa trung tâm, điều kiện dạy và học còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, bằng quyết tâm cải thiện khả năng tiếng Anh của học sinh, chúng tôi đã từng bước thay đổi cách dạy và học. Ví dụ, với những lớp chọn, chuyên về ngoại ngữ của nhà trường, chúng tôi có thể dạy một số tiết học trải nghiệm, hướng nghiệp với khoảng 50% thời lượng sử dụng bằng tiếng Anh, tăng cường các tiết thực hành, tổ chức các buổi sinh hoạt câu lạc bộ tiếng Anh, thay đổi trong cách kiểm tra, đánh giá.
Ngoài các giải pháp trên, thầy giáo Nguyễn Bá Tình – Hiệu trưởng Trường THPT Quỳnh Lưu 2 cũng cho biết: Chúng tôi xác định, để nâng cao năng lực ngoại ngữ thì đội ngũ giáo viên đóng vai trò tiên quyết. Vì thế, nhà trường đã xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện theo từng giai đoạn, trong đó coi trọng công tác nâng cao năng lực quản lý tiếng Anh đối với cán bộ, quản lý giáo viên.
Nhà trường khuyến khích cán bộ giáo viên tự học, từng bước tiến tới tổ chức một số tiết của bộ môn khoa học tự nhiên, khoa học xã hội như Toán, Tin học sẽ dạy học bằng tiếng Anh. Ngoài ra, sẽ đưa các câu hỏi sử dụng tiếng Anh vào một số bài kiểm tra, đánh giá ở nhiều môn học khác nhau.
Về phía học sinh, nhà trường đa dạng hóa các hoạt động giáo dục, tạo môi trường để học sinh tự tin giao tiếp tiếng Anh ở trong lớp học và trong khuôn viên nhà trường, triển khai các cuộc thi có nội dung song ngữ".
Thầy Nguyễn Bá Tình - Hiệu trưởng Trường THPT Quỳnh Lưu 2
Với lợi thế của một trường trọng điểm, những năm qua, việc dạy và học tiếng Anh ở Trường THCS Hồ Xuân Hương, xã Quỳnh Lưu cũng đã có những thay đổi tích cực. Tại lớp 8C, lớp học đầu tiên của trường thực hiện chương trình tiếng Anh tăng cường, sau 3 năm đã có 2 học sinh có chứng chỉ IELTS, trong đó có một em đã đạt chứng chỉ 7.0. Ngoài ra, có 4 học sinh có chứng chỉ B2 quốc tế và 10 học sinh có chứng chỉ B1.
Qua quá trình giảng dạy tiếng Anh, cô giáo Nguyễn Thị Thúy Hòa – giáo viên tiếng Anh và chủ nhiệm lớp 8C cho biết: Thuận lợi của lớp chúng tôi đó là ngay từ khi vào lớp 6 các em đã được xét đầu vào, dựa vào các chứng chỉ tiếng Anh các em đã có ở bậc tiểu học và qua kết quả kiểm tra đánh giá năng lực tiếng Anh. Hơn thế, khi phụ huynh đã đăng ký cho con vào lớp tiếng Anh tăng cường, nghĩa là phụ huynh đã quan tâm và sẵn sàng đầu tư để các con được nâng cao năng lực ngoại ngữ. Vì thế, sau 3 năm học, nhờ được tăng cường học tiếng Anh, trong đó có cả giáo viên là người bản ngữ, chất lượng dạy và học tiếng Anh của học sinh đã tiến bộ rõ rệt ở cả 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.
Tạo cơ hội bình đẳng cho học trò
Đã 2 tuần nay, ngoài tiết dạy ở trường, hàng tuần vào chiều thứ 4, cô giáo Đặng Thị Ngọc Trang – giáo viên tiếng Anh ở Trường Tiểu học Vinh Tân, phường Trường Vinh có thêm 4 tiết dạy trực tuyến cho học sinh lớp 3 của Trường PT dân tộc bán trú Tiểu học Na Ngoi 2, xã Na Ngoi. Những tiết học đầu tiên do đường truyền camera chưa ổn định nên việc bao quát lớp gặp nhiều khó khăn. Điều đó cũng khiến cho việc tương tác giữa giáo viên và học sinh chưa đạt hiệu quả như mong muốn.
Chia sẻ thêm về điều này, cô giáo Ngọc Trang cho biết: Trước khi thực hiện dạy học trực tuyến, tôi đã lường trước một số tình huống sẽ xảy ra. Vì thế, ngoài việc soạn 1 tiết học như thông thường, tôi đã phải soạn toàn bộ bài giảng trên power poin để học sinh dễ xem, dễ nghe, dễ hiểu. Trong tiết học, có những lúc mạng chập chờn, cô trò cũng phải khắc phục để tiếp tục bài giảng một cách tốt nhất.
Với 24 tiết dạy ở trường cộng thêm 4 tiết dạy trực tuyến, mỗi tuần cô giáo Ngọc Trang đã dạy thừa 5 tiết so với quy định. Mặc dù vậy, cô Trang nói rằng, vẫn sẵn sàng xung phong dạy học trực tuyến cho học sinh, không phải vì thành tích, vì được tăng thu nhập mà vì chính học trò.
Tôi dạy lớp 3 và tất cả học sinh đều mới từ bản lẻ ra điểm trường chính từ năm học 2025 - 2026 nên các em chưa từng được làm quen với tiếng Anh. Thế nên, khi dạy các em, qua hình ảnh thấy các em hào hứng tôi thực sự xúc động.
Cô Đặng Thị Ngọc Trang – Trường Tiểu học Vinh Tân, phường Trường Vinh
Năm học 2025 - 2026, lần đầu tiên ngành Giáo dục Nghệ An thực hiện điều động 82 giáo viên ở 52 trường tiểu học trên toàn tỉnh để tham gia dạy tiếng Anh liên trường theo hình thức dạy học trực tuyến.
Các giáo viên này chủ yếu đến từ các trường thuộc khu vực thuận lợi như thành thị, các xã trung tâm, đồng bằng như Minh Hợp, Thành Bình Thọ, các xã Yên Thành, Đông Thành, Yên Xuân, các phường Trường Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú, Thành Vinh và sẽ trực tiếp hỗ trợ dạy tiếng Anh cho nhiều trường học ở vùng khó thuộc các xã như Tri Lễ, Thông Thụ, Mường Quàng, Nậm Cắn, Mỹ Lý, Na Ngoi, Hữu Kiệm.
Trước đó, qua tổng hợp của Sở Giáo dục và Đào tạo, dù đã luân chuyển giáo viên đầu năm học nhưng tính đến ngày 30/9/2025, cấp tiểu học vẫn còn 23 trường chưa có giáo viên dạy tiếng Anh, tập trung chính vào các trường ở miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Việc tăng cường giáo viên để hỗ trợ các trường vùng cao đủ giáo viên đứng lớp cũng là giải pháp để ngành Giáo dục Nghệ An thực hiện việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, tăng cơ hội tiếp cận tiếng Anh bình đẳng giữa các vùng miền. Từ năm học trước, thực hiện theo Nghị quyết số 17/2024/NQ-HĐND, nhiều trường học ở huyện miền núi cao cũng đã đưa các môn học tiếng Anh, Tin học, Kỹ năng sống và giáo dục STEM... dạy học theo chương trình tăng cường với mong muốn giúp học sinh ở các huyện vùng núi được phát triển toàn diện.
Theo ông Thái Văn Thành - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, năng lực ngoại ngữ không chỉ quyết định cơ hội học tập, việc làm của mỗi cá nhân, mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương, của quốc gia trong kỷ nguyên toàn cầu hóa. Vì thế, mục tiêu của giáo dục Nghệ An trong những năm tới là tạo mọi điều kiện thuận lợi để học sinh ở tất cả các vùng miền được tiếp cận nền tảng kiến thức như nhau, hình thành cho mọi người kỹ năng tự học, tự rèn luyện 4 kỹ năng nghe – nói – đọc – viết tiếng Anh thành thạo.
Theo kế hoạch, trong năm học này, Sở Giáo dục và Đào tạo cũng sẽ tham mưu UBND tỉnh Đề án Nâng cao năng lực ngoại ngữ, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, giai đoạn 2025 – 2035. Tỉnh cũng sẽ có các cơ chế, chính sách đặc thù để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cho các nhà trường, học sinh tiếp cận môi trường học tiếng Anh tốt hơn.
Đặc biệt, năm học này lần đầu tiên Nghệ An đã triển khai khảo sát trình độ tiếng Anh đầu cấp dành cho học sinh lớp 6 và lớp 10 trên toàn tỉnh. Đây là cơ sở để Sở Giáo dục và Đào tạo đánh giá năng lực tiếng Anh của học sinh đầu cấp ở các trường trung học trên địa bàn tỉnh. Qua đó, giúp hỗ trợ các nhà trường, giáo viên nắm được trình độ tiếng Anh đầu vào của học sinh lớp 6 và lớp 10 ngay từ đầu năm học, làm cơ sở để xây dựng kế hoạch giảng dạy phù hợp, phân loại trình độ và tăng cường hiệu quả giáo dục.