Không quân Mỹ luyện tác chiến khi mất mạng, GPS với A-10

CTVX28/11/2025 14:35

Mosaic Tiger 26-1 tại căn cứ Moody kiểm tra chỉ huy theo nhiệm vụ: phi công A-10C bám kế hoạch 72 giờ, duy trì nhiệm vụ khi liên lạc và dữ liệu bị gián đoạn.

Không quân Mỹ huấn luyện kịch bản tác chiến khi môi trường điện từ bị can thiệp, đường truyền dữ liệu và liên lạc vệ tinh có thể chậm hoặc gián đoạn. Tại căn cứ Moody, lực lượng 74th Mission Generation Force Element tham gia Mosaic Tiger 26-1 để duy trì khả năng vận hành chiến đấu của A-10 ngay cả khi kết nối với Trung tâm Điều hành Không quân (AOC) suy giảm.

máy bay A-10
Máy bay A-10 Thunderbolt của Không quân Mỹ bay trong cuộc tập trận Saber Strike do Mỹ dẫn đầu - Ảnh: Reuters

Tổng quan huấn luyện: từ mạng chậm đến mất liên lạc

Bài huấn luyện mô phỏng tình huống phi công, kỹ thuật viên và bộ phận lập kế hoạch phải tiếp tục nhiệm vụ khi đường truyền dữ liệu chậm, mệnh lệnh từ cấp trên đến muộn, thậm chí mất liên lạc tạm thời. Trọng tâm là cơ chế “chỉ huy theo nhiệm vụ”, trao quyền cho đơn vị tuyến đầu tự quyết theo ý định của cấp chỉ huy thay vì chờ chỉ đạo chi tiết.

Mỗi đơn vị nhận kế hoạch tác chiến 72 giờ, nêu rõ mục tiêu, khu vực hoạt động và thời điểm tiếp nhiên liệu trên không. Chu kỳ 72 giờ giúp duy trì nhịp độ chiến đấu ổn định khi thông tin bổ sung đến chậm, đặc biệt phù hợp chiến lược tác chiến phân tán, nơi liên lạc dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết, khoảng cách hoặc gây nhiễu.

Vai trò của A-10C trong môi trường bị gây nhiễu

Phương tiện chủ lực là A-10C Thunderbolt II, chuyên yểm trợ hỏa lực cận chiến. Máy bay mang pháo 30mm GAU-8/A với hơn 1.000 viên, phù hợp tấn công chính xác mục tiêu mặt đất. A-10C có thể bay thấp kéo dài, dùng cảm biến quang - hồng ngoại theo dõi mục tiêu di chuyển và hỗ trợ điều chỉnh hỏa lực cho lực lượng mặt đất.

1dbe12673592dcd1a5a485bbd679d2a0.gif
A-10 vốn được thiết kế đặc biệt cho nhiệm vụ tấn công các mục tiêu mặt đất như xe tăng, xe bọc thép và cung cấp yểm trợ cận chiến cho lực lượng bộ binh - Ảnh động: Internet

A-10C mang tối đa khoảng 7 tấn vũ khí, gồm bom dẫn đường bằng laser, bom JDAM dẫn đường bằng GPS và nhiều loại đạn tấn công chính xác khác. Hỏa lực mạnh và khả năng linh hoạt giúp phi công tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ ngay cả khi không nhận cập nhật liên tục.

Thông số chính của A-10C liên quan nhiệm vụ

Hạng mục Thông tin
Pháo GAU-8/A 30mm, tốc độ bắn 3.900 viên/phút, mang hơn 1.000 viên
Tải trọng vũ khí Khoảng 7 tấn; bom dẫn đường laser, JDAM, AGM-65 Maverick, rocket
Tốc độ tối đa Khoảng 700 km/h
Tầm bay 4.150 km
Động cơ General Electric TF34-GE-100 (kép)
Bảo vệ Giáp titan bảo vệ phi công và hệ thống điều khiển

Quy trình chiến thuật khi mất liên lạc

Khi liên lạc bị gián đoạn, mỗi phi vụ bám quy trình chuẩn: tính toán nhiên liệu, phân chia không phận, đánh giá mức độ nguy hiểm và xác định thứ tự tấn công. Phi công phải nắm rõ ngưỡng rủi ro chấp nhận được trong điều kiện bay bám địa hình, cơ động tránh đòn và phối hợp tuyến đường với các đơn vị khác cũng có thể thiếu thông tin.

Về phối hợp, phi công rèn luyện sử dụng tín hiệu trực quan, điểm hẹn định trước hoặc mốc thời gian cố định thay thế liên lạc thời gian thực. Mệnh lệnh 72 giờ là nền tảng duy trì nhiệm vụ; khi chu kỳ gần kết thúc, phi công vận hành dựa trên mục tiêu chung của chiến dịch thay vì chờ hướng dẫn chi tiết.

Bảo đảm kỹ thuật và hậu cần trong tác chiến phân tán

Khả năng duy trì hoạt động khi liên lạc hạn chế dựa nhiều vào phối hợp giữa phi công và đội ngũ bảo trì. Lực lượng kỹ thuật bảo đảm A-10 luôn sẵn sàng tại các điểm đóng quân phân tán, dù điều kiện hậu cần thiếu thốn. Quy trình bảo trì theo mô-đun cho phép thay thế nhanh linh kiện, duy trì tần suất cất cánh ngay cả khi cung cấp phụ tùng chậm do gián đoạn liên lạc.

Nhờ vậy, phi công có thể tin cậy vào tình trạng vũ khí, cảm biến và thiết bị liên lạc, trong khi hệ thống chỉ huy cấp cao có thể đang bị gây nhiễu trong quá trình huấn luyện.

Ý nghĩa tác chiến

Không quân Mỹ coi Mosaic Tiger là bước chuẩn bị cần thiết trước bối cảnh đối thủ đầu tư mạnh vào tác chiến điện tử, gây nhiễu tín hiệu vệ tinh và làm gián đoạn hệ thống chỉ huy. Cách huấn luyện phân quyền, linh hoạt và tự chủ — thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào mạng liên lạc — được xem là then chốt để duy trì ưu thế chiến trường.

Năng lực tiếp tục tác chiến ngay cả khi đường dây chỉ huy bị cắt đứt gửi đi thông điệp rằng lực lượng Mỹ có thể duy trì hiệu quả trong xung đột cường độ cao, nơi môi trường điện từ thường xuyên bị can thiệp.

Warhog A-10
Cường kích 50 năm tuổi Warthog A-10 - Ảnh: Không quân Mỹ

Ghi chú về nền tảng A-10

A-10 Thunderbolt II (Warthog) do Fairchild Republic phát triển từ những năm 1970, thiết kế chuyên biệt cho hỗ trợ không quân tầm gần (CAS), tiêu diệt xe tăng, thiết giáp và mục tiêu mặt đất. Dù từng đối mặt nguy cơ thay thế, A-10 vẫn được đánh giá cao nhờ hiệu quả chiến đấu trong các chiến dịch như Iraq và Afghanistan.

CTVX