Su-57 nâng cấp từ thực chiến Ukraine, lợi thế so với F-35
Sukhoi cho biết Su-57 liên tục cải tiến dựa trên kinh nghiệm chiến đấu tại Ukraine; đã hiện diện trong Không quân Algeria. Ấn Độ đàm phán sản xuất theo giấy phép, Nga đề nghị cung cấp mã nguồn.
Sukhoi khẳng định tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 đang được nâng cấp liên tục dựa trên kinh nghiệm thực chiến, với trọng tâm là các thử nghiệm và phản hồi từ chiến trường Ukraine. Theo ông Sergey Bogdan, Giám đốc Dịch vụ bay của Cục Thiết kế Sukhoi, mọi khiếm khuyết được ghi nhận đều được xử lý nhanh, đồng thời chương trình tiếp tục mở rộng các bài thử với vũ khí và điều kiện tác chiến mới.
Tổng quan
Sau Dubai Airshow, nơi một mẫu thử Su-57 thực hiện bay trình diễn, các nguồn tin từ Nga nhấn mạnh mức độ thử nghiệm chiến đấu “chưa từng có” của Su-57 tại Ukraine nhằm mục đích tiếp thị xuất khẩu. Máy bay đã được xác nhận hiện diện ở nước ngoài khi hai chiếc đi vào phục vụ trong Không quân Algeria vào tháng 11 năm 2024. Các cập nhật, cải tiến dự kiến sẽ được chia sẻ với đối tác này.
Thử lửa và cải tiến từ thực chiến
Theo mô tả từ phía Nga, Su-57 đã tham gia các nhiệm vụ: chế áp phòng không, không chiến, hoạt động trong không phận bị bảo vệ nghiêm ngặt và tấn công chính xác. Các phi công quân sự Nga được cho là bày tỏ sự hài lòng về hiệu suất. Ông Sergey Bogdan nhấn mạnh quy trình phản hồi khép kín giữa phi công thử nghiệm và nhóm thiết kế:
“Những cải tiến liên tục đang được tiến hành... Chúng tôi nộp các báo cáo chi tiết về bất kỳ khiếm khuyết nào, dù nhỏ hay lớn. Có hàng trăm báo cáo này, đảm bảo rằng các vấn đề được giải quyết kịp thời.”
Các hạng mục thử nghiệm chính
| Hạng mục | Nội dung theo ông Bogdan |
|---|---|
| Đặc tính bay | Đánh giá khả năng cơ động, ổn định, độ bền |
| Tải trọng vũ khí | Thử với cấu hình đối xứng và bất đối xứng |
| Cảm biến - tác chiến điện tử | Đánh giá khả năng khóa mục tiêu và hiệu suất trong điều kiện gây nhiễu |
| Vũ khí dẫn đường mới | Kích hoạt các chương trình thử nghiệm bổ sung khi có khí tài mới |
Khía cạnh chiến thuật
Các nhiệm vụ đã nêu cho thấy Su-57 được sử dụng theo hướng hỗn hợp: áp chế phòng không (SEAD), tác chiến không đối không và tấn công chính xác, trong điều kiện phòng không đối phương dày đặc. Việc đưa phản hồi thực chiến vào chu trình phát triển nhằm rút ngắn thời gian tinh chỉnh hệ thống, từ khí động đến tích hợp vũ khí.
So sánh với đối thủ phương Tây
Các nguồn từ phía Nga cho rằng, dù F-22 và F-35 của Mỹ đã có kinh nghiệm tác chiến, các hoạt động chủ yếu nhằm vào đối thủ trang bị kém như Taliban và IS. Theo cùng nguồn, hai dòng máy bay này “chưa tích hợp tên lửa không đối đất hoặc thực hiện các cuộc tấn công phức tạp hơn”; F-35 dự kiến bắt đầu tích hợp các loại vũ khí như vậy khi nâng cấp Block 4 được áp dụng vào đầu những năm 2030. Đây được xem là điểm bán hàng mà Nga nhấn mạnh cho Su-57.
Chu trình thử nghiệm dài hạn
Ông Sergey Bogdan lưu ý vòng đời khí tài kéo dài 20–30 năm vẫn gắn liền với thử nghiệm liên tục: bất kỳ tên lửa hay bom dẫn đường mới nào cũng kéo theo chương trình thử mới, trước khi tích hợp vào sản xuất. Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào kiểm chứng thực tế và cập nhật theo từng gói cải tiến.
“Cho đến khi máy bay ngừng hoạt động, nó sẽ tiếp tục được tinh chỉnh. Chúng tôi kết hợp tất cả các sửa đổi và đổi mới trước khi chúng được đưa vào sản xuất.”
Động thái từ Ấn Độ
Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajesh Kumar Singh xác nhận vào tháng 7 rằng đàm phán mua sắm Su-57 vẫn đang diễn ra. Bộ Quốc phòng Ấn Độ cân nhắc phương án sản xuất theo giấy phép: khởi đầu bằng hai phi đội Su-57 chế tạo tại Nga (mỗi phi đội 20 chiếc), sau đó là năm phi đội tiếp theo sản xuất tại Ấn Độ. Mô hình này tương tự thương vụ Su-30MKI, ban đầu thỏa thuận 140 chiếc (khoảng 50 chiếc chế tạo tại Nga), sau đó mở rộng lên hơn 270 chiếc.
Vào tháng 5, Nga đưa ra đề nghị cung cấp quyền truy cập hoàn toàn vào mã nguồn của Su-57 trong khuôn khổ thỏa thuận sản xuất theo giấy phép lớn, nhằm trao quyền tự chủ vận hành và tùy chỉnh cho phía Ấn Độ.
Tác động và triển vọng
Việc Su-57 được quảng bá dựa trên kinh nghiệm thực chiến, cùng đề nghị hợp tác sâu với Ấn Độ, cho thấy định hướng nhấn mạnh minh chứng hoạt động và khả năng tùy biến theo yêu cầu đối tác. Mức độ cải tiến sẽ phụ thuộc vào các vòng thử nghiệm bổ sung với vũ khí dẫn đường và môi trường tác chiến điện tử, như chính phía Sukhoi mô tả.