Altius 600M gặp khó trước tác chiến điện tử Nga ở Ukraine

Máy bay không người lái tự sát Altius do Anduril của Mỹ sản xuất được WSJ ngày 27 tháng 11 dẫn nguồn từ lực lượng tuyến đầu thuộc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) cho biết đã gặp nhiều trục trặc trong môi trường chiến sự, đặc biệt trước các biện pháp tác chiến điện tử (EW) của Nga. Theo nguồn này, Altius thường lao xuống đất hoặc đánh trượt mục tiêu, mức độ kém tin cậy khiến SBU đã ngừng sử dụng từ năm 2024. Phía Anduril phản hồi rằng họ duy trì hiện diện gần như liên tục tại Ukraine để cập nhật phần mềm và vũ khí, đồng thời nhấn mạnh hệ thống của hãng đã thể hiện hiệu quả trước lượng lớn khí tài Nga.

Tổng quan sự kiện

SBU là cơ quan tình báo nội địa của Ukraine với nhiệm vụ phản gián và chống tham nhũng, song sau khi xung đột bùng phát, cơ quan này tham gia tác chiến. Lực lượng chủ lực là biệt kích Alpha, chuyên đánh phá trung tâm chỉ huy, hệ thống tác chiến điện tử và chỉ điểm cho UAV tấn công mục tiêu giá trị cao. Trong bối cảnh đó, WSJ cho hay SBU ghi nhận Altius kém tin cậy khi đối diện EW của Nga.

Anduril Industries được thành lập năm 2017, là doanh nghiệp khởi nghiệp quốc phòng nổi bật ở Mỹ, tập trung cung cấp thiết bị và phần mềm không người lái. Công ty được định giá hơn 30 tỷ USD và đã nhận nhiều hợp đồng với quân đội Mỹ, từ UAV tự sát đến hệ thống quản lý chiến trường. Xung đột Ukraine đánh dấu lần đầu sản phẩm của Anduril được triển khai thực tế.

Thông số kỹ thuật đã công bố

Sản phẩm chủ lực gồm Altius 600M (đa năng) và Altius 700M (phiên bản lớn hơn, tấn công tầm xa). Thông tin kỹ thuật được nêu như sau:

Khía cạnh kỹ thuật: tác chiến điện tử và UAV

Thông tin từ WSJ nhấn mạnh vai trò của EW Nga trên chiến trường. Nói chung, tác chiến điện tử có thể gây ảnh hưởng tới UAV theo các hướng:

• Gây nhiễu kênh điều khiển: làm gián đoạn liên lạc giữa trạm mặt đất và UAV, đặc biệt với chế độ bay điều khiển từ xa.
• Gây nhiễu hoặc lừa tín hiệu định vị: làm suy giảm độ chính xác điều hướng, tăng nguy cơ lệch đường bay, trượt mục tiêu hoặc mất kiểm soát khi bay theo lộ trình đặt trước.
• Tấn công liên kết dữ liệu và tải truyền: khiến cảm biến hoặc kênh truyền dữ liệu thời gian thực hoạt động không ổn định.

Trong điều kiện EW cường độ cao, các hiện tượng như “lao xuống đất” hoặc “đánh trượt mục tiêu” mà SBU phản ánh (theo WSJ) phù hợp với rủi ro vận hành thường thấy của UAV khi mất ổn định điều hướng hoặc gián đoạn điều khiển. Anduril cho biết họ đang cập nhật phần mềm và vũ khí tại chỗ, cho thấy cách tiếp cận cải tiến dần khi tiếp xúc thực địa.

Triển khai và chiến thuật tại Ukraine

Theo WSJ, biệt kích Alpha của SBU tập trung đánh phá trung tâm chỉ huy, hệ thống EW và chỉ điểm cho UAV tấn công mục tiêu giá trị cao. Điều này phản ánh môi trường tác chiến nơi EW giữ vai trò đáng kể và là mục tiêu ưu tiên. Nguồn tin cho rằng do Altius gặp nhiều trục trặc, SBU đã ngừng sử dụng từ năm 2024.

Đánh giá trái chiều và rủi ro vận hành

Giới quân sự Ukraine được nêu đánh giá rằng UAV do Mỹ sản xuất nói chung mỏng manh trước hệ thống gây nhiễu và phá sóng định vị vệ tinh của Nga; các hệ thống này cũng không đạt tầm bay hay tải trọng như giới thiệu. Một số nhà sản xuất UAV của Mỹ hồi năm ngoái từng thừa nhận họ không lường trước được mức độ và sự khó lường của tác chiến điện tử trên chiến trường Ukraine.

Ở chiều ngược lại, Anduril khẳng định UAV tự sát của hãng đã thể hiện hiệu quả trước lượng lớn khí tài Nga, đồng thời duy trì cập nhật liên tục tại Ukraine. Hai luồng thông tin cho thấy bức tranh vận hành phức tạp, nơi hiệu suất thực tế phụ thuộc mạnh vào cường độ EW, điều kiện tác chiến cụ thể và chu trình nâng cấp phần mềm – phần cứng.

Tác động

Việc Ukraine trở thành nơi triển khai thực tế đầu tiên của sản phẩm Anduril giúp bộc lộ nhanh ưu nhược điểm của hệ thống trong môi trường EW dày đặc. Nếu thông tin WSJ nêu từ SBU là chính xác, các nhà sản xuất sẽ phải ưu tiên khả năng chịu nhiễu và độ tin cậy điều hướng. Phản hồi của Anduril cho thấy một hướng tiếp cận khác: hiện diện tại chiến trường để cập nhật, hiệu chỉnh theo phản hồi thực tế.

Trong ngắn hạn, kết quả triển khai sẽ phụ thuộc vào mức độ thích nghi kỹ thuật trước EW. Về dài hạn, bài học rút ra từ Ukraine có thể định hình yêu cầu kỹ thuật cho UAV tự sát, từ khả năng chống nhiễu đến quy trình bảo đảm độ tin cậy khi tác chiến trong môi trường tín hiệu phức tạp.

CTVX