Cần xử lý tình trạng chiếm dụng lòng sông nuôi hàu trái phép tại các xã ven biển
Các dòng sông Mai Giang, Hoàng Mai và sông Mơ vốn là tuyến đường thủy quan trọng phục vụ neo đậu, tránh trú bão đang bị chiếm dụng bởi hàng trăm lồng bè nuôi hàu tự phát. Việc nuôi hàu trái phép dày đặc đã thu hẹp dòng chảy, cản trở giao thông, tiềm ẩn nguy cơ an toàn giao thông đường thủy và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tiêu thoát lũ.
Có mặt tại xóm Tân An, xã Quỳnh Phú, từ trên bờ đê nhìn xuống sông Mai Giang có thể dễ dàng thấy hàng loạt bè nuôi hàu dàn kín cả hai bên bờ. Khi thủy triều xuống, trên mặt nước lộ ra vô số cọc tre cắm dựng đứng như bãi chông. Đến lúc nước dâng, toàn bộ cọc chìm dưới dòng nước, trở thành “bẫy ngầm” đối với tàu, thuyền mỗi khi qua lại.
Một chủ tàu ở xã Quỳnh Phú chia sẻ: “Vào mùa mưa bão, tàu bè thường xuyên về đây tránh trú. Nhưng hiện giàn nuôi hàu mọc lên kín mặt sông khiến việc qua lại vô cùng khó khăn và nguy hiểm”.
Ông Trần Văn Toản, người dân xóm Tân An, xã Quỳnh Phú cho biết, nghề nuôi hàu xuất hiện từ hàng chục năm nay và trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân. Dẫu biết hoạt động nuôi hàu gây trở ngại cho tàu, thuyền khai thác hải sản, song việc chuyển đổi nghề nghiệp gặp nhiều khó khăn. Những năm trước, xã cũng từng vận động người dân chuyển đổi, nhưng không dễ. Nhiều hộ đã gắn bó với nghề nuôi hàu quá lâu, đầu tư lớn vào bè nuôi hàu nên rất khó bỏ.
Ông Hồ Văn Thanh - Chủ tịch UBND xã Quỳnh Phú cho biết: Toàn xã hiện có hơn 50 hộ tham gia nuôi hàu trên sông. Chính quyền đang tích cực tuyên truyền, vận động người dân tự tháo dỡ các công trình nuôi trồng thủy sản trái phép. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất nằm ở sinh kế. Nghề nuôi hàu là kế sinh nhai của nhiều hộ dân. Họ đầu tư tiền bạc lớn, nếu tháo dỡ ngay sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống. Xã đang xây dựng lộ trình và các phương án chuyển đổi nghề phù hợp.
Không chỉ trên sông Mai Giang, tình trạng nuôi hàu trái phép còn diễn ra dày đặc ở cửa biển Lạch Cờn thuộc phường Quỳnh Mai nơi cuối dòng chảy đổ ra biển. Đây là điểm neo đậu của nhiều tàu, thuyền địa phương, nhất là mùa mưa bão. Ghi nhận thực tế cho thấy các giàn hàu đóng bằng cọc tre chắc chắn mọc san sát ở cả hai bên bờ, nhiều vị trí thò ra gần giữa lòng sông khiến việc điều khiển tàu thuyền trở nên vô cùng nguy hiểm.
Đại diện UBND phường Quỳnh Mai biết: Hiện phường đang tiến hành thống kê cụ thể số bè nuôi hàu để xây dựng phương án xử lý. Địa phương cũng tổ chức các đợt tuyên truyền, vận động người dân ký cam kết tự tháo dỡ giàn nuôi hàu, đăng đáy, trả lại dòng chảy thông thoáng cho sông Hoàng Mai, Mai Giang và sông Mơ. Mục tiêu là bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông thủy, đảm bảo an toàn cho tàu, thuyền ra, vào tránh, trú bão, đồng thời đảm bảo tiêu thoát lũ mùa mưa.
Bên cạnh việc xử lý vi phạm, chính quyền các xã, phường nơi người dân nuôi hàu trái phép kiến nghị cần có những chính sách hỗ trợ sinh kế thay thế cho người dân. Các chương trình vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm là giải pháp mà nhiều địa phương mong muốn để người dân có hướng sản xuất ổn định, không còn phụ thuộc vào nghề nuôi hàu tự phát.
Theo Điều 8, Nghị định 132/2015/NĐ-CP ngày 25/12/2015 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường thủy nội địa, hành vi tự phát giăng cọc tre và trụ bê tông giữa lòng sông trên đây của người dân có thể bị xử phạt hành chính bằng hình thức phạt tiền. Tùy trường hợp có thể lên tới 10 triệu đồng đối với hành vi đặt dụng cụ, để phương tiện khai thác, nuôi trồng thủy sản, hải sản không đúng theo hướng dẫn của đơn vị quản lý đường thủy nội địa. Đồng thời, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc dỡ bỏ, di dời phương tiện nuôi trồng, đánh bắt thủy, hải sản.