Bẫy giao dịch ngoại tệ qua mạng: Người mua mất tiền, kẻ lừa lĩnh 12 năm tù

Từ giao dịch đổi tiền đến ý định chiếm đoạt

Rời quê Thanh Hóa từ khi còn rất trẻ, Đặng Văn Toản (37 tuổi, trú xã Tiên Trang) bươn chải nhiều nghề ở thành phố: khi làm phụ hồ, lúc chạy việc giao dịch mua bán ngoại tệ cho các mối quen biết. Bởi hoàn cảnh gia đình khó khăn – mẹ mất sớm, bố đi bước nữa, anh em đông – Toản thường được người thân thương vì tính chịu khó, hay gửi tiền về phụ giúp. Trong mắt họ hàng, Toản là đứa cháu biết lo cho gia đình, hiền lành, ít nói. Thế nhưng, những đồng tiền mà mọi người nhận về trong nhiều năm lại xuất phát từ một phần hành vi gian dối mà nhiều người không hề hay biết.

Theo hồ sơ, ngày 22/5/2025, Toản nhận được tin nhắn từ một tài khoản mạng xã hội đề nghị bán 360 Man Nhật với giá 655 triệu đồng. Cùng thời điểm đó, anh Lê Văn H. (SN 1992, trú Nghệ An) đăng thông tin tìm mua ngoại tệ để phục vụ công việc. Thấy cơ hội chênh lệch giá, Toản nhanh chóng liên hệ với anh H., thỏa thuận giá 660 triệu đồng.

Để tạo niềm tin giữa hai bên, Toản lập nhóm trao đổi trên mạng xã hội, kết nối người bán, người mua và bản thân mình. Ba bên thống nhất cách giao dịch: người bán sẽ đem tiền mặt đến gặp anh Vũ Luân – bạn của anh H. đang làm việc tại Nhật Bản – để trao trực tiếp. Sau khi anh Luân xác nhận đã nhận đủ tiền mặt, anh H. sẽ chuyển khoản cho Toản.

Tuy nhiên, khi thấy anh H. chuyển 660 triệu đồng vào tài khoản, Toản lập tức nảy sinh ý định chiếm đoạt. Nghĩ người mua đang ở nước ngoài, khó trình báo và khó truy tìm, Toản xóa nhóm trao đổi, chặn toàn bộ liên lạc với cả người bán và người mua. Giao dịch đứt đoạn khiến anh H. mất trắng số tiền vừa chuyển.

Bị hại hoang mang, cố gắng liên hệ nhiều ngày nhưng bất thành. Đến ngày 11/6/2025, anh H. làm đơn tố cáo gửi Công an Nghệ An. Hai ngày sau, khi biết sự việc khó thể che giấu, Toản đến công an đầu thú và khai nhận toàn bộ hành vi.

Tại cơ quan điều tra, Toản khai nhận đã gửi 400 triệu đồng cho người họ hàng vay xây nhà. Một phần còn lại, bị cáo dùng để lo ma chay cho người thân, mua thực phẩm gửi tặng các gia đình trong họ và chi tiêu cá nhân. Khi vụ việc vỡ lở, người họ hàng xây nhà đã chủ động hoàn trả hơn 200 triệu đồng cho bị hại. Tuy nhiên, do mới hoàn thành nhà cửa và vẫn đang nợ nần, người này xin được khất lại số còn thiếu.

Từ một giao dịch tưởng như quen thuộc trong giới mua bán ngoại tệ online, Toản đã trượt dài vào hành vi phạm pháp khi để lòng tham dẫn lối. Cú bấm xóa nhóm tưởng chừng đơn giản ấy mở ra cả một chuỗi hệ lụy cho bản thân và người thân nơi quê nhà.

Giọt nước mắt trong phòng xử và sự bao dung của bị hại

Phiên tòa xét xử Đặng Văn Toản thu hút sự chú ý bởi nhiều chi tiết hiếm gặp. Ngay từ sáng sớm, bà nội bị cáo – đã ngoài 80 tuổi, chân tay run run – vẫn nhất quyết nhờ con cháu đưa đến tòa để nhìn mặt cháu và gửi lời xin lỗi người bị hại. Trong suốt phiên xét xử, người phụ nữ già ấy nhiều lần cúi đầu, giọng nghèn nghẹn khi nhắc về tuổi thơ thiệt thòi của Toản.

“Cháu nó thiếu mẹ từ nhỏ, lại không được học hành đến nơi đến chốn. Lúc nghe tin cháu đi lừa đảo người ta, tôi đau lắm”, cụ bà nghẹn ngào trình bày. Sự xuất hiện của bà khiến cả phòng xử lắng lại.

Ở phía hàng ghế dành cho bị hại, anh H. chăm chú lắng nghe từng lời khai của bị cáo. Dù việc mất 660 triệu đồng gây ảnh hưởng lớn tới công việc và cuộc sống, anh H. vẫn giữ thái độ bình tĩnh khi được HĐXX mời phát biểu.

Điều bất ngờ xảy ra khi anh H. thông báo chỉ yêu cầu bị cáo bồi thường 171 triệu đồng – số tiền còn lại sau khi người thân của bị cáo đã hoàn trả một phần. Anh tự nguyện không yêu cầu Toản trả thêm 40 triệu đồng còn thiếu.

“Tôi thấy bị cáo đã gửi tiền về lo cho người thân, hoàn cảnh khó khăn. Nếu số đó dùng để mua lương thực, lo ma chay thì tôi không yêu cầu bồi thường nữa. Nhưng hành vi của bị cáo khiến tôi khốn đốn trong thời gian dài”, anh H. nói. Lời chia sẻ ngắn gọn nhưng đầy sự cảm thông khiến nhiều người trong phòng xử bất ngờ.

Về phần mình, Toản cúi đầu nhận tội, nói rằng bản thân ân hận vì chỉ vì nhất thời tham lợi nhỏ mà khiến gia đình liên lụy, người thân xấu hổ và bản thân phải đối mặt với án tù nhiều năm.

HĐXX nhận định hành vi của bị cáo mang tính chất nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm quyền sở hữu tài sản của người khác và gây mất an toàn trong các giao dịch tài chính qua mạng – lĩnh vực đang diễn biến phức tạp. Bị cáo đủ khả năng nhận thức hành vi gian dối là phạm pháp nhưng vẫn cố ý thực hiện. Vì vậy, cần áp dụng hình phạt nghiêm để răn đe, phòng ngừa chung.

Tuy nhiên, tòa cũng ghi nhận bị cáo có thái độ thành khẩn, đầu thú, khắc phục một phần hậu quả, gia đình tự nguyện bồi hoàn và đặc biệt được bị hại xin giảm nhẹ.

Kết thúc phiên xét xử, HĐXX tuyên phạt Đặng Văn Toản 12 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Về trách nhiệm dân sự, tòa ghi nhận thỏa thuận giữa hai bên và buộc bị cáo bồi thường 171 triệu đồng cho bị hại.

Toản lặng lẽ gật đầu khi nghe mức án. Phía cuối phòng xử, cụ bà hơn 80 tuổi lấy vạt áo chấm nước mắt. Bản án khép lại, nhưng những dư chấn về lòng tham, sự nhẹ dạ và những khoảng trống trong các giao dịch tài chính trên mạng vẫn còn đó – như lời nhắc nhở nhói lòng cho cả người phạm tội và những người không may trở thành nạn nhân.

Trần Vũ