Ấn Độ khởi động đàm phán mua S-500 với Nga, rà soát S-400

Truyền thông Ấn Độ cho biết Bộ Quốc phòng nước này dự kiến bắt đầu thảo luận chính thức với Nga về khả năng mua hệ thống phòng không tầm xa S-500 trong khuôn khổ cuộc gặp tại New Delhi ngày 4/12 giữa Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh và người đồng cấp Nga Andrey Belousov. Tại cuộc họp, hai bên cũng được cho là sẽ xem xét tiến độ bàn giao S-400 và tiếp tục các cuộc trao đổi về máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Su-57.

Tổng quan diễn biến

Theo nguồn tin nêu trên, Nga dự kiến hoàn tất bàn giao các tiểu đoàn S-400 còn lại cho Ấn Độ vào tháng 11/2026, nâng tổng số lên 10 tiểu đoàn, bất chấp nhu cầu nội địa gia tăng của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga. Đồng thời, hai bên duy trì trao đổi về khả năng bán Su-57.

S-500: năng lực cốt lõi theo nguồn

Vào tháng 12/2025, Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga xác nhận thành lập trung đoàn đầu tiên được trang bị đầy đủ S-500. Theo nguồn, đây là hệ thống tên lửa đất đối không di động đầu tiên trên thế giới có khả năng chống vệ tinh và đánh chặn tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM).

Tầm hoạt động và mục tiêu ưu tiên

Nguồn cho biết S-500 có tầm hoạt động lên tới 600 km, cho phép tạo sức ép đáng kể với các mục tiêu nhân tố tăng sức mạnh của đối phương như máy bay tiếp dầu và máy bay cảnh báo sớm, chỉ huy và kiểm soát trên không (AEW&C). Ở cấp chiến thuật, năng lực này buộc đối phương phải lùi xa các máy bay hỗ trợ quan trọng, ảnh hưởng đến khả năng bao phủ radar, tiếp dầu và thời gian hiện diện trên không.

Liên kết với S-400 và tên lửa 40N6

Theo nguồn, S-500 có thể sử dụng tên lửa đất đối không tầm xa 40N6. Không quân Ấn Độ đã mua 40N6 để trang bị cho S-400. Nguồn cho biết tên lửa 40N6 đã được thử nghiệm trong thực chiến vào tháng 5, bắn hạ một máy bay hỗ trợ có giá trị cao của Pakistan ở khoảng cách trên 300 km, sâu trong không phận Ấn Độ. Cũng theo nguồn, 40N6 đã được Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga sử dụng rộng rãi và thử nghiệm chiến đấu tại Ukraine, đạt các vụ bắn hạ ở tầm xa hơn.

Động lực quan tâm của Ấn Độ

Nguồn phân tích một số yếu tố thúc đẩy Ấn Độ cân nhắc S-500. Thứ nhất, Trung Quốc công bố hệ thống đối thủ HQ-29 đi vào hoạt động hồi tháng 9. Theo nguồn, S-500 và HQ-29 hiện là hai hệ thống duy nhất trên thế giới có khả năng chống ICBM và chống vệ tinh ở dạng di động. Bên cạnh đó, Hoa Kỳ được dự kiến sẽ phát triển các hệ thống tương tự trong khuôn khổ chương trình phòng thủ tên lửa Golden Dome.

Thứ hai, nguồn nhấn mạnh hiệu suất của S-400 trong các cuộc giao chiến với lực lượng Pakistan vào tháng 5, trái ngược với hiệu quả được cho là kém của tiêm kích Rafale khi có từ một đến bốn chiếc bị bắn hạ trong các trận đánh. Dù chi tiết không được các quan chức Ấn Độ bình luận nhiều, nguồn cho rằng kết quả này làm tăng vai trò của S-400 và khơi lại quan tâm đối với máy bay Su-57.

Đánh giá từ giới chức Ấn Độ

Thủ tướng Narendra Modi được dẫn lời khen ngợi hiệu suất S-400 trong bối cảnh căng thẳng với Pakistan: “Các nền tảng như S-400 đã mang lại sức mạnh chưa từng có cho đất nước... Một lá chắn an ninh vững chắc đã trở thành bản sắc của Ấn Độ.”

Không trưởng Không quân Ấn Độ, Thống chế Amar Preet Singh, cũng khẳng định: “Hệ thống S-400 mà chúng ta mua gần đây là một yếu tố thay đổi cuộc chơi... Tầm tiêu diệt của hệ thống đó đã giữ máy bay của họ ở khoảng cách xa nhất mà chúng có thể sử dụng vũ khí không đối đất tầm xa, như các loại bom lượn tầm xa mà họ sở hữu.”

Hàm ý tác chiến và triển vọng

Theo nguồn, S-500 có tính bổ sung lớn cho S-400, giúp củng cố lớp phòng không tầm xa của Ấn Độ. Trong bối cảnh Trung Quốc được cho là sẵn sàng bắt đầu triển khai máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu từ đầu những năm 2030, việc sở hữu các hệ thống phòng không tiên tiến được đánh giá có ý nghĩa then chốt để tạo thế phòng thủ bất đối xứng.

Nguồn cũng nhận định rằng ngay cả khi Su-57 có thể đi vào phục vụ, hạm đội máy bay chiến đấu của Ấn Độ vẫn bị dự đoán kém hơn về độ tinh vi so với Trung Quốc, do đó các hệ thống phòng không tầm xa như S-500/S-400 đóng vai trò trụ cột trong răn đe và bảo vệ vùng trời, đặc biệt trước các mục tiêu hỗ trợ giá trị cao của đối phương.

Lịch trình và bước tiếp theo

Cuộc gặp ngày 4/12 tại New Delhi được kỳ vọng xác lập khuôn khổ thảo luận về S-500, đồng thời rà soát lộ trình bàn giao S-400 đến tháng 11/2026. Các trao đổi về Su-57 tiếp tục được duy trì. Mọi quyết định cụ thể về cấu hình, số lượng và thời điểm bàn giao S-500 (nếu có) chưa được nguồn nêu chi tiết.

CTVX