AH-1Z Viper, UH-1Y Venom cho Ukraine: tiến độ và chi phí
Mua sắm khởi động bằng thư bày tỏ ý định tháng 10. Dây chuyền Amarillo hiện chỉ xử lý hợp đồng Nigeria, nên giao AH-1Z và UH-1Y cho Ukraine có thể nhanh; quy mô, tài chính chưa rõ.
Ukraine có thể nhận trực thăng AH-1Z Viper và UH-1Y Venom trong thời gian tương đối nhanh sau khi quá trình mua sắm khởi động bằng thư bày tỏ ý định ký tháng 10. Thông tin này được nêu trong cuộc trao đổi dài giữa phóng viên Flight Global và ông Jeffrey Schlosser, Phó chủ tịch của Bell, đồng thời được Defense Express tổng hợp. Dây chuyền sản xuất của Bell tại Amarillo, Texas hiện chỉ xử lý một hợp đồng cho Nigeria, trong khi các hợp đồng với Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ, Bahrain và Cộng hòa Séc đã hoàn tất, tạo dư địa cho tiến độ giao hàng nhanh. Tuy vậy, quy mô đơn hàng và nguồn tài chính cho gói mua sắm của Ukraine chưa được công bố.
Năng lực sản xuất và tiến độ giao
Theo Bell, dây chuyền Amarillo hiện tập trung vào hợp đồng cho Nigeria. Việc bàn giao cho Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ kết thúc từ năm 2022, còn các đơn đặt hàng cho Bahrain và Cộng hòa Séc cũng vừa hoàn tất. Điều này giúp Bell có dư năng lực tiếp nhận thêm đơn hàng.
Defense Express lưu ý quy trình đặt hàng của Nigeria cho thấy mức độ linh hoạt của Bell: giấy phép đặt mua 12 chiếc AH-1Z Viper theo hình thức cung cấp toàn diện kèm vũ khí trị giá 997 triệu đô la được cấp tháng 4/2022, nhưng đến tháng 3/2024 hợp đồng mới được công bố, thời hạn thực hiện kéo dài tới năm 2028. Theo đánh giá của Defense Express, khả năng cao Bell có đủ năng lực sản xuất để thực hiện đồng thời nhiều hợp đồng. Dù vậy, khối lượng tiềm năng của đơn hàng Ukraine hiện chưa được tiết lộ.
Khía cạnh kỹ thuật và hỗ trợ khai thác
Gói hỗ trợ được thảo luận cho Ukraine dự kiến bao gồm cả AH-1Z Viper (trực thăng vũ trang) và UH-1Y Venom (trực thăng vận tải đa dụng). Hai dòng máy bay này có mức độ dùng chung linh kiện lên tới 85%. Tính đồng nhất cao về cấu phần có thể giúp rút ngắn thời gian bảo đảm kỹ thuật, giảm gánh nặng chuỗi cung ứng phụ tùng, đồng thời đơn giản hóa công tác đào tạo kỹ thuật.
Ngoài trực thăng tấn công, nguồn tin cũng đề cập nhu cầu bổ sung một số UH-1Y Venom để hình thành cấu hình biên đội cân bằng hơn về nhiệm vụ vận tải – yểm trợ. Với mức độ tương đồng linh kiện lớn, việc bảo trì các đội hình hỗn hợp AH-1Z/UH-1Y sẽ thuận lợi hơn.
Chi phí và nguồn tài chính
Nguồn tài chính cho thương vụ của Ukraine chưa được công bố. Defense Express ước tính gói mua sắm này có thể tiêu tốn gần 1 tỷ đô la ngay cả khi số lượng không lớn. Tham chiếu gần nhất là hợp đồng năm 2019 của Cộng hòa Séc đặt 4 AH-1Z Viper và 8 UH-1Y Venom với tổng trị giá 622 triệu đô la; nếu tính lạm phát trong 6 năm, con số ước tăng lên khoảng 802 triệu đô la.
Ở chiều khác, quyết định của Slovakia từ bỏ việc mua 12 AH-1Z Viper với giá ưu đãi để đổi lấy vũ khí cung cấp cho Ukraine, và lựa chọn 12 UH-60 Black Hawk của Sikorsky (thuộc Lockheed Martin) vào cuối năm 2024, được xem là yếu tố gián tiếp ủng hộ việc phân bổ năng lực sản xuất của Bell cho các hợp đồng mới. Đồng thời, động thái này cũng có thể là một manh mối về quy mô ban đầu của gói trực thăng tấn công dành cho Ukraine, dù chưa có xác nhận chính thức.
Dữ liệu hợp đồng liên quan
| Bên mua/Đơn vị | Chủng loại | Số lượng | Giá trị/Thời điểm | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Nigeria | AH-1Z Viper | 12 | 997 triệu đô la; giấy phép 4/2022; công bố HĐ 3/2024 | Gói toàn diện kèm vũ khí; thời hạn thực hiện đến 2028 |
| Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ | AH-1Z/UH-1Y | – | Hoàn tất 2022 | Dây chuyền đã kết thúc giao cho lực lượng này |
| Bahrain; Cộng hòa Séc | AH-1Z/UH-1Y | – | Vừa hoàn tất | Giải phóng thêm năng lực sản xuất |
| Cộng hòa Séc | 4 AH-1Z; 8 UH-1Y | 12 | 622 triệu đô la (2019); khoảng 802 triệu đô la sau 6 năm lạm phát | Tham chiếu chi phí cho biên đội hỗn hợp |
| Slovakia | AH-1Z (từ bỏ); chọn UH-60 Black Hawk | 12 UH-60 | Quyết định vào cuối 2024 | Từ bỏ gói AH-1Z ưu đãi; chọn nền tảng của Sikorsky |
Triển vọng
Với thư bày tỏ ý định đã ký và dây chuyền Amarillo không bị quá tải, khả năng giao AH-1Z Viper và UH-1Y Venom cho Ukraine trong khung thời gian sớm là có cơ sở. Tuy nhiên, tiến độ thực tế phụ thuộc vào quy mô đơn hàng và cơ chế tài chính, những thông tin hiện chưa được công bố. Các dữ liệu và đánh giá nêu trên dựa trên Flight Global và Defense Express.