Thượng đỉnh Nga - Ấn: Cái bắt tay chiến lược và thông điệp về hòa bình
Trong chuyến thăm đầu tiên tới New Delhi sau 4 năm, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã đặt lên bàn đàm phán những nội dung quan trọng về quốc phòng, năng lượng và thương mại. Tại cuộc gặp, nhà lãnh đạo Ấn Độ nhấn mạnh lập trường ủng hộ mọi nỗ lực nhằm kiến tạo hòa bình cho cuộc xung đột Ukraine.
Mục tiêu thương mại 100 tỷ USD
Ngày 5/12, New Delhi đã trải thảm đỏ đón tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin với nghi thức trọng thể, bao gồm màn bắn 21 phát đại bác chào mừng tại Phủ Tổng thống Rashtrapati Bhavan. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Ấn Độ đang nỗ lực cân bằng các mối quan hệ quốc tế phức tạp, đồng thời chịu áp lực từ các chính sách thuế quan mới của Mỹ liên quan đến việc nhập khẩu dầu mỏ từ Nga.
Trọng tâm của chuyến thăm lần này là thúc đẩy kim ngạch thương mại song phương vốn đang nghiêng về phía nhập khẩu năng lượng của Ấn Độ. Moskva và New Delhi đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại lên mức 100 tỷ USD vào năm 2030, đồng thời đa dạng hóa danh mục hàng hóa trao đổi.
Kể từ khi xung đột Ukraine nổ ra gần 4 năm trước, Ấn Độ đã trở thành khách hàng mua dầu thô đường biển lớn nhất của Nga. Tuy nhiên, New Delhi cũng đang phải đối mặt với các biện pháp thuế quan từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm hạn chế dòng chảy năng lượng này.
Để tháo gỡ các nút thắt trong thanh toán và vận chuyển, hai bên dự kiến công bố hàng loạt thỏa thuận mới. Theo Reuters, các ngân hàng Nga như Gazprombank và Alfa Bank đang tìm kiếm sự chấp thuận để hoạt động tại Ấn Độ. Ngoài ra, tập đoàn Uralchem của Nga dự kiến ký thỏa thuận với các đối tác Ấn Độ để thành lập nhà máy sản xuất urê tại Nga, đảm bảo nguồn cung phân bón ổn định.
Trụ cột quốc phòng và thông điệp hòa bình
Bên cạnh kinh tế, quốc phòng vẫn là trụ cột trong quan hệ Nga - Ấn. Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov khẳng định công nghiệp quốc phòng Nga sẵn sàng hỗ trợ Ấn Độ trở nên tự chủ trong sản xuất vũ khí, phù hợp với chính sách Make in India của Thủ tướng Modi.
Đáng chú ý, cuộc xung đột tại Ukraine là một chủ đề lớn trong chương trình nghị sự. Mở đầu cuộc hội đàm, Thủ tướng Modi đã làm rõ lập trường của New Delhi.
Ấn Độ không trung lập, Ấn Độ có quan điểm, và quan điểm đó là ủng hộ hòa bình, ông Modi nhấn mạnh: "Chúng tôi ủng hộ mọi nỗ lực vì hòa bình và sát cánh cùng mọi sáng kiến được đưa ra để đạt được mục tiêu đó".
Đáp lại, Tổng thống Putin cảm ơn nỗ lực của ông Modi và cho biết hai bên đã trao đổi chi tiết về tình hình Ukraine cũng như các bước đi chung với các đối tác khác, bao gồm cả Mỹ, hướng tới một giải pháp hòa bình.
Trước đó, ông Putin đã có cuộc gặp với các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhưng chưa đạt được thỏa hiệp.
Bài toán cân bằng trước áp lực của Washington
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Ấn Độ đang ở thế lưỡng nan về ngoại giao. Michael Kugelman, chuyên gia cao cấp tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định: "Ấn Độ đang đối mặt với một câu hỏi hóc búa; bất kỳ bước đi nào nhằm thắt chặt quan hệ với Moskva hay Washington đều có nguy cơ làm tổn hại mối quan hệ với bên còn lại".
Trong cuộc phỏng vấn với đài India Today, Tổng thống Putin đã lên tiếng liên quan áp lực của Mỹ đối với Ấn Độ về vấn đề năng lượng. Ông đặt câu hỏi: "Nếu Mỹ có quyền mua nhiên liệu hạt nhân của chúng tôi, tại sao Ấn Độ không có đặc quyền tương tự với dầu mỏ? Câu hỏi này xứng đáng được xem xét kỹ lưỡng và chúng tôi sẵn sàng thảo luận, kể cả với Tổng thống Trump".
Thực tế, Ấn Độ đã nhiều lần chỉ trích các mức thuế của Mỹ là phi lý, chỉ ra rằng chính Mỹ và châu Âu vẫn đang nhập khẩu hàng tỷ USD năng lượng và hàng hóa từ Nga, từ khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đến uranium làm giàu.
Dù đối mặt với nhiều thách thức, chuyến thăm của ông Putin được xem là lời khẳng định cho mối quan hệ đối tác chiến lược đặc biệt giữa hai cường quốc Á - Âu, nơi lợi ích quốc gia và sự hợp tác thực tế được đặt lên hàng đầu.