Ukraine đánh trúng Crimea; Nhật thử vũ khí laser 100 kW

Ukraine thông báo chiến dịch chính xác đêm 4.12 vào hai mục tiêu quân sự tại Crimea; Nhật Bản thử nghiệm trên biển hệ thống vũ khí laser 100 kW; trong khi đó dữ liệu do Reuters tổng hợp cho thấy Trung Quốc triển khai hơn 100 tàu trên vùng biển Đông Á ngày 4.12. Các diễn biến này phản ánh sự dịch chuyển đáng chú ý về công nghệ và cường độ hoạt động hải – không trong khu vực.

Ukraine tấn công MiG-29 và radar Irtysh tại Crimea

Theo Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine, đơn vị đặc nhiệm Prymary đã đánh vào một máy bay MiG-29 tại sân bay quân sự Kacha và một hệ thống radar Irtysh gần Simferopol. Chiếc MiG-29 bị phá hủy được mô tả là phục vụ nhiệm vụ tuần tra phòng không và hỗ trợ ứng phó trên không tại Crimea. Với radar Irtysh, thiệt hại được cho là gây gián đoạn một phần chức năng trinh sát và điều phối hoạt động bay ở các cơ sở lân cận, qua đó làm suy giảm nhận thức tình huống trên không.

Thông số kỹ thuật MiG-29 đã công bố

Dữ liệu chuỗi cung ứng tên lửa 9M723

Song song, Ukraine công bố tài liệu trên nền tảng War&Sanctions về chuỗi cung ứng phục vụ sản xuất tên lửa đạn đạo 9M723 (đạn chính của Iskander-M). Báo cáo liệt kê 49 doanh nghiệp tham gia, trong đó 13 đơn vị chưa nằm trong danh sách trừng phạt của liên minh áp đặt hạn chế. Một số đơn vị được nêu có vai trò cung cấp vật liệu, linh kiện điện tử và thiết bị quán tính – những thành phần quan trọng đối với hệ dẫn đường và động cơ đẩy của 9M723.

Nhật Bản thử nghiệm vũ khí laser 100 kW trên biển

Cơ quan mua sắm, công nghệ và hậu cần Nhật Bản (ATLA) cho biết hệ thống vũ khí laser công suất 100 kW đang trải qua giai đoạn kiểm tra cuối tại nhà máy của Japan Marine United, trước khi đánh giá trên biển bằng tàu thử nghiệm Asuka của lực lượng phòng vệ biển. Mục tiêu sử dụng là đánh chặn UAV, drone và đạn cối.

Tổ hợp gồm hai module kích thước tương đương container 12,2 m, tích hợp mảng laser sợi quang, hệ điều khiển chùm tia, quản lý nguồn và làm mát. Theo ATLA, công suất hơn 100 kW đạt được bằng cách kết hợp 10 laser sợi quang công suất 10 kW sản xuất trong nước. Lợi thế chính là khả năng tác chiến gần như không giới hạn về cơ số bắn, do tiêu thụ điện năng thay vì đạn tên lửa, phù hợp với kịch bản đối phó số lượng lớn drone giá rẻ.

Các thử nghiệm trên biển sẽ tập trung kiểm chứng phát hiện, bám bắt và tiêu diệt mục tiêu tốc độ cao khi tàu di chuyển. Gói cảm biến gồm camera nhiệt, gương điều hướng tốc độ cao và thiết bị theo dõi chính xác để giữ ổn định chùm tia trong điều kiện sóng gió. Nhật Bản dự kiến thử đánh chặn mục tiêu thật trên biển vào năm 2026. Hình ảnh từ nhà máy cho thấy bộ phát tia dạng mái vòm đã được lắp trên boong sau tàu Asuka, kết nối với hệ thống điện và làm mát của tàu.

Trong hơn một thập kỷ, Nhật Bản chuyển hướng từ laser hóa học sang laser sợi quang vì ưu thế an toàn và mở rộng công suất. Sau các thử nghiệm 50 kW trên đất liền, cấu hình 100 kW hiện bước vào giai đoạn kiểm chứng thực tế; còn laser công suất cao hơn cho phòng thủ tên lửa được xem là mục tiêu dài hạn.

Trung Quốc triển khai hơn 100 tàu trên biển Đông Á

Theo dữ liệu tình báo được Reuters tổng hợp, Trung Quốc đã triển khai hơn 100 tàu hải quân và hải cảnh tại nhiều khu vực trên vùng biển Đông Á vào ngày 4.12. Quy mô và thời điểm triển khai được giới chuyên gia nhận định là cho thấy nỗ lực nâng cao khả năng phối hợp lực lượng trên nhiều hướng.

Trung Quốc tiếp tục mở rộng quy mô hạm đội, cho phép duy trì hiện diện đồng thời tại nhiều vùng biển. Chương trình tàu sân bay được đẩy nhanh với tàu Phúc Kiến trang bị máy phóng điện từ; tàu đã thử nghiệm trên biển từ năm 2024 và tiếp tục đánh giá trong năm 2025. Khi vào hoạt động (dự kiến cuối 2025 hoặc 2026), Phúc Kiến được cho là sẽ mở rộng khả năng triển khai máy bay chiến đấu và tác chiến điện tử. Tàu Liêu Ninh và Sơn Đông duy trì huấn luyện tại Biển Đông, biển Philippines và khu vực lân cận Đài Loan.

Song song, các lớp tàu đổ bộ Type-075 và Type-076 được phát triển; hình ảnh vệ tinh cho thấy Type-076 có thể tích hợp máy phóng điện từ để vận hành UAV cánh cố định, hướng tới mô hình đa nhiệm hỗ trợ đổ bộ và trinh sát. Lực lượng hộ tống được tăng cường với Type-055 và Type-052D, cùng các chương trình tàu ngầm Type-095 và Type-096 đang triển khai.

Trong bối cảnh triển khai hơn 100 tàu vừa nêu, nhiều cơ quan nghiên cứu nhận định quy mô hoạt động có thể tác động đến môi trường an ninh khu vực, đặc biệt là khả năng quan sát và phản ứng của Đài Loan, đồng thời tạo thêm thách thức đối với hoạt động điều phối và hỗ trợ của Mỹ, Nhật Bản và Philippines tại các tuyến hàng hải quan trọng.

CTVX