Mỹ đặt hạn chót cho năng lực phòng thủ NATO do châu Âu dẫn đầu

Theo Reuters ngày 6/12, các quan chức Lầu Năm Góc cho biết, Mỹ muốn châu Âu tiếp quản phần lớn năng lực phòng thủ thông thường của NATO – từ tình báo cho tới tên lửa, trước năm 2027. Thông điệp này được gửi tới các nhà ngoại giao châu Âu tại Washington trong tuần này, với một thời hạn gấp rút khiến nhiều quan chức châu Âu cho rằng khó có thể thực hiện.

Reuters cho biết, thông tin trên được năm nguồn thạo tin xác nhận, bao gồm một quan chức Mỹ. Thông điệp được truyền đạt trong một cuộc họp tại Washington giữa nhóm phụ trách chính sách NATO của Lầu Năm Góc và nhiều phái đoàn châu Âu.

Nếu gánh nặng này thực sự được chuyển từ Mỹ sang các thành viên châu Âu của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, nó sẽ làm thay đổi sâu sắc cách Mỹ – một thành viên sáng lập liên minh sau Thế chiến II, phối hợp với các đối tác quân sự quan trọng nhất của mình.

Tại cuộc họp, các quan chức Lầu Năm Góc cho rằng, Washington vẫn chưa hài lòng với nỗ lực tăng cường năng lực phòng thủ của châu Âu, kể từ khi Nga chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine năm 2022.

Các quan chức Mỹ nói với các đối tác rằng, nếu châu Âu không đáp ứng hạn chót 2027, Mỹ có thể ngừng tham gia một số cơ chế điều phối phòng thủ của NATO, theo các nguồn tin yêu cầu ẩn danh vì nội dung thảo luận mang tính riêng tư.

Một quan chức Mỹ cho biết, một số nghị sĩ tại Quốc hội Mỹ đã được thông báo và bày tỏ lo ngại về thông điệp mà Lầu Năm Góc gửi tới các nước châu Âu.

Theo Reuters, năng lực phòng thủ thông thường bao gồm các tài sản phi hạt nhân, từ binh sĩ cho tới vũ khí. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ không giải thích rõ cách Washington sẽ đánh giá tiến độ của châu Âu trong việc gánh phần lớn trách nhiệm này.

Cũng chưa rõ thời hạn năm 2027 có phản ánh lập trường chính thức của chính quyền Tổng thống Trump hay chỉ là quan điểm của một số quan chức Lầu Năm Góc. Hiện tồn tại nhiều bất đồng đáng kể tại Washington về vai trò quân sự mà Mỹ nên đảm nhiệm ở châu Âu.

Nhiều quan chức châu Âu cho rằng, hạn chót vào năm 2027 là thiếu thực tế, bất kể Washington đánh giá theo tiêu chí nào, bởi trong ngắn hạn châu Âu cần nhiều ngân sách và ý chí chính trị hơn, để thay thế một số năng lực mà Mỹ đang đảm nhiệm.

Ngoài ra, các đồng minh NATO đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt trong sản xuất trang thiết bị quân sự mà họ muốn mua. Dù các quan chức Mỹ khuyến khích châu Âu tăng mua vũ khí do Mỹ sản xuất, thì nhiều loại vũ khí và hệ thống phòng thủ tối tân nhất của Mỹ cũng sẽ mất nhiều năm mới có thể bàn giao nếu đặt hàng ở thời điểm hiện tại.

Mỹ cũng đóng góp những năng lực mà châu Âu không thể đơn giản "mua là có", chẳng hạn như hệ thống tình báo, giám sát và trinh sát độc nhất, vốn đã chứng tỏ vai trò then chốt trong nỗ lực chiến tranh của Ukraine.

Khi được hỏi bình luận, một quan chức NATO đại diện cho liên minh cho biết, các nước châu Âu đã bắt đầu đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của lục địa, nhưng không đề cập đến thời hạn năm 2027. "Các đồng minh đã thừa nhận sự cần thiết phải tăng đầu tư quốc phòng và chuyển bớt gánh nặng phòng thủ thông thường từ Mỹ sang châu Âu", vị quan chức nói.

Bộ Quốc phòng Mỹ và Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận trước vấn đề trên.

Mỹ Nga