F-35 tích hợp tên lửa Meteor: tiến độ, vướng mắc TR-3
F-35A hoàn tất tích hợp mặt đất Meteor, chờ bay thử; Anh chủ trì, Ý tài trợ. Vướng Block 4 và TR-3 có thể kéo dài sang thập niên 2030.
Tích hợp mặt đất tên lửa không đối không tầm xa Meteor cho F-35A đã hoàn tất, xác nhận có thể triển khai vũ khí mà không ảnh hưởng đến đặc tính tàng hình. Giai đoạn kế tiếp là bay thử, dự kiến bắt đầu sau khi hoàn tất các kiểm tra cuối cùng trên mặt đất. Trước đó, Meteor đã có các cuộc thử nghiệm trên không với biến thể F-35B trong chương trình do Anh dẫn dắt; dự án dành cho F-35A do Ý tài trợ.
Tổng quan chương trình tích hợp Meteor trên F-35
Việc tích hợp Meteor lên F-35 diễn ra theo hai nhánh: Vương quốc Anh dẫn dắt chương trình cho F-35B, còn Ý tài trợ chương trình cho F-35A. Cả hai quốc gia dự kiến hưởng lợi trực tiếp vì đều đang hoặc sẽ khai thác cả hai biến thể. Hoàn tất tích hợp mặt đất trên F-35A cho thấy kiến trúc vũ khí trong khoang tương thích với yêu cầu tàng hình của nền tảng.
Giá trị kỹ thuật và khả năng tác chiến
Meteor mang lại khả năng mở rộng vùng tiêu diệt mục tiêu trên không lên khoảng 200 km hoặc hơn, vượt xa cấu hình hiện tại của F-35 vốn chỉ có tên lửa tầm ngắn AIM-9 và tầm trung AIM-120. Khi được tích hợp đầy đủ, F-35 có thể tiêu diệt mục tiêu ở cự ly lớn hơn, đồng thời thống nhất hóa kho vũ khí của các phi đội theo chuẩn châu Âu. Quan trọng hơn, Meteor có thể được mang trong khoang vũ khí, duy trì diện tích phản xạ radar thấp theo đúng yêu cầu tàng hình của F-35.
Tiến độ, rủi ro và nguyên nhân chậm
Theo ước tính từ phía Anh, việc tích hợp Meteor cho F-35 sẽ chưa hoàn tất trước thập niên 2030. Nguyên nhân chính là chậm trễ của gói nâng cấp Block 4 cùng vấn đề phần mềm TR-3. Hệ quả lan sang chương trình F-35 của Mỹ, nơi đã quyết định giảm số lượng máy bay mua mới (kế hoạch từng ở mức 66 chiếc rồi tăng lên hơn 80 chiếc), chuyển trọng tâm xử lý đội bay sẵn có để tránh kéo dài chậm trễ.
Các phương án song song của Mỹ
Song hành với Meteor, Mỹ đang phát triển AIM-260 và sửa đổi SM-6 thành AIM-174B. Đây là những hướng đi trong nước nhằm đáp ứng nhu cầu tác chiến tầm xa, trong bối cảnh tiến độ tích hợp Meteor cho F-35 của các đồng minh châu Âu còn nhiều phụ thuộc.
Tác động ngắn hạn tới triển khai
Trong tương lai gần, F-35 của Ý và Anh được dự báo chưa có vũ khí không đối không tầm xa sẵn sàng tác chiến. Điều này đặt ra hạn chế đáng kể cho các nhóm tác chiến tàu sân bay, vốn cần năng lực đánh chặn tầm xa để tạo lớp phòng không ngoài cùng.
Bảng tóm tắt vũ khí không đối không liên quan
| Vũ khí | Trạng thái trên F-35 | Vai trò | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Meteor | F-35A hoàn tất tích hợp mặt đất; F-35B đã thử nghiệm trên không | Tầm xa | Mang trong khoang, duy trì tàng hình; tầm bắn khoảng 200 km hoặc hơn |
| AIM-9 | Đang sử dụng | Tầm ngắn | Vũ khí hiện hữu của F-35 |
| AIM-120 | Đang sử dụng | Tầm trung | Vũ khí hiện hữu của F-35 |
| AIM-260 | Đang phát triển tại Mỹ | Tầm xa | Phương án nội địa của Mỹ |
| AIM-174B | Đang phát triển, sửa đổi từ SM-6 | Tầm xa | Hướng bổ sung năng lực tầm xa |
Thông tin theo Defense Express.