Tàu bán ngầm Trung Quốc, Iran bắn tên lửa, căn cứ Nga Sudan
Hình ảnh tại Hoàng Phố cho thấy mẫu tàu bán ngầm ba thân dài khoảng 65 m, nghi dùng pump-jet; Iran phóng tên lửa từ sâu trong nội địa ra Biển Oman; Sudan khôi phục đề xuất căn cứ Nga ở Port Sudan.
Tin vũ khí ngày 7.12 ghi nhận ba diễn biến: Trung Quốc xuất hiện nguyên mẫu tàu chiến thiết kế bán ngầm kiểu ba thân tại Hoàng Phố (Quảng Châu); Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phóng tên lửa từ sâu trong đất liền hướng ra Biển Oman trong diễn tập Eghtedar; và Sudan khôi phục đề xuất cho phép Nga thiết lập căn cứ hải quân 25 năm tại Biển Đỏ.
Trung Quốc thử mẫu tàu bán ngầm ba thân
Hình ảnh từ nhà máy đóng tàu Hoàng Phố (Quảng Châu) cho thấy một phương tiện thân thuôn dài, cấu trúc trimaran, thượng tầng rất nhỏ và có vạch đánh dấu giống chỉ số độ chìm. Các dấu hiệu này gợi ý khả năng hoạt động bán ngầm hoặc hoàn toàn dưới nước.
Thiết kế tối giản, không thấy ống phóng tên lửa, khoang UAV hay khu sinh hoạt lớn cho thấy phương tiện có thể là tàu không người lái hoặc cần rất ít người vận hành. Chiều dài quan sát khoảng 65 m, màu sơn xám đậm hoặc đen như tàu ngầm, trong khi cấu hình ba thân là chi tiết khác thường với cả tàu nổi lẫn tàu ngầm truyền thống.
Nhà phân tích Alex Luck lưu ý khả năng bố trí hệ thống đẩy phản lực dòng nước (pump-jet) phía sau, giúp giảm ồn và bọt khí khi di chuyển, phù hợp tác chiến kín đáo ở tốc độ cao. Phần cấu trúc nhỏ trên lưng tàu có thể gắn ống thông khí hoặc ăng-ten.
- Giả thuyết được nhắc tới nhiều: tàu bán ngầm mang tên lửa, có thể phóng đạn rồi lặn để giảm xác suất bị phát hiện.
- Các khả năng khác được nêu: nền tảng triển khai UAV, tàu ngầm mini, phương tiện cho nhiệm vụ bí mật vùng nước nông.
- Một hướng tiếp cận nữa: nguyên mẫu thử nghiệm công nghệ cho các dự án lai giữa tàu nổi và tàu ngầm.
Mục đích thực sự chưa được công bố. Việc thiếu không gian thượng tầng cũng đồng nghĩa con tàu không dành cho thủy thủ đoàn lớn hoặc hệ thống radar/cảm biến quy mô lớn. Sự xuất hiện tại Hoàng Phố khiến giả thuyết về một “kho vũ khí bán ngầm” từng được đồn đoán từ năm 2017 có thêm cơ sở để thử nghiệm thực tế.
Iran trình diễn tấn công chống hạm từ đất liền
Ngày 5.12, IRGC phóng loạt tên lửa hành trình và đạn đạo trong giai đoạn hai cuộc diễn tập hải quân Eghtedar. Tên lửa được bắn từ nhiều vị trí sâu trong nội địa, hướng về mục tiêu mô phỏng trên Biển Oman. Giới chức Iran tuyên bố đây là thông điệp răn đe đối với Israel và các quốc gia liên minh với Mỹ trong khu vực.
Theo truyền thông Iran, danh mục tham gia có Qadr-110, Qadr-380, Qadir và tên lửa đạn đạo 303. Việc phóng từ các vị trí phân tán trong đất liền cho thấy ưu tiên tăng tầm với, cơ động và giảm nguy cơ bị phát hiện/đánh phủ đầu trước khi khai hỏa. Các đơn vị UAV cũng được huy động mô phỏng tấn công “căn cứ địch”, thể hiện hợp đồng tác chiến đa hướng.
Giới phân tích khu vực chú ý tới Qadr-380, được cho là tên lửa hành trình tầm xa (trên 1.000 km), bay bám biển, có thể triển khai từ bệ phóng cơ động hoặc hầm ngầm. Cách tiếp cận phóng từ nội địa mở rộng không gian tác chiến ra ngoài Vịnh Ba Tư, đồng thời làm phức tạp chu trình phản ứng của đối phương.
Hình ảnh do Iran công bố hiện chưa thể kiểm chứng độc lập. Tuy vậy, dữ liệu vệ tinh và hoạt động hàng hải cùng thời điểm cho thấy khu vực Biển Oman có dấu hiệu gia tăng hiện diện quân sự. Diễn tập vừa là kiểm tra kỹ thuật, vừa là tín hiệu răn đe trong bối cảnh căng thẳng khu vực.
Sudan bật đèn xanh cho căn cứ hải quân Nga
Giới lãnh đạo quân đội Sudan khôi phục đề xuất cho phép Nga xây dựng căn cứ hải quân kéo dài 25 năm trên Biển Đỏ, nhiều khả năng tại Port Sudan. Theo các nguồn tin được Wall Street Journal trích dẫn, đề xuất cho phép triển khai khoảng 300 nhân sự và neo đậu bốn tàu chiến, kể cả tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Đổi lại, Khartoum tìm kiếm các hệ thống phòng không và vũ khí với giá ưu đãi để đối phó RSF, gồm S-300PMU2 (radar 64N6E2 phát hiện mục tiêu ở hơn 300 km), S-350 Vityaz (đánh chặn máy bay, tên lửa trong khoảng 120 km bằng 9M96E2), cùng Buk-M2E, Pantsir-S1, bom dẫn đường KAB, rocket hiệu chỉnh và khả năng tiếp cận UAV do Nga sản xuất.
| Hệ thống | Chức năng chính | Thông số nêu trong nguồn |
|---|---|---|
| S-300PMU2 + radar 64N6E2 | Phòng không tầm xa | Phát hiện mục tiêu >300 km |
| S-350 Vityaz + 9M96E2 | Đánh chặn máy bay, tên lửa tầm trung | Phạm vi khoảng 120 km |
Nếu được bàn giao, các hệ thống này giúp Sudan hình thành mạng phòng không nhiều tầng, tăng bảo vệ cho Khartoum và Port Sudan trước UAV vũ trang, tên lửa và tập kích tầm ngắn. Trên thực địa, năng lực phòng không phân lớp có thể ảnh hưởng đến cán cân tác chiến trên các tuyến đường nối thủ đô ra Biển Đỏ.
Bên cạnh lĩnh vực quân sự, thỏa thuận đề cập ưu tiên nhượng quyền khai thác mỏ cho doanh nghiệp Nga. Với Nga, một căn cứ tại Biển Đỏ mở rộng hiện diện hải quân ngoài các vùng bị hạn chế như Biển Đen hay Baltic, tiếp cận trục hàng hải Suez – Ấn Độ Dương, nơi có sự hiện diện mạnh của nhiều cường quốc.
