APKWS II: vũ khí giá mềm giúp F-16 Ukraine diệt UAV

Những hình ảnh xác thực từ Avia OFN cho thấy F-16 của Ukraine đã mang bệ phóng LAU-131/A với rocket 70mm Hydra-70 tích hợp kít dẫn đường laser APKWS II, kết hợp pod ngắm AN/AAQ-33 Sniper. Đây là cấu hình đánh chặn UAV tầm thấp chi phí thấp, nhằm đối phó chiến thuật bầy đàn của Nga mà không phải tiêu hao tên lửa không đối không đắt tiền.

Bằng chứng từ thực địa

Avia OFN đăng tải ảnh cận cảnh giá treo vũ khí trên một F-16AM, nơi các nhóm phân tích ảnh quân sự (OSINT) nhận diện bệ phóng LAU-131/A cho rocket 70mm Hydra-70. Mỗi bên cánh mang một cụm LAU-131 chứa 7 rocket. Phần đầu rocket có bộ phận dẫn đường laser, xác nhận là biến thể APKWS II.

Chiếc F-16 còn mang AIM-9 Sidewinder ở đầu mút cánh và pod Sniper ATP dưới thân để chỉ thị laser cho APKWS II. Theo giới quan sát, cấu hình này nhiều khả năng được triển khai rộng rãi chứ không chỉ ở mức thử nghiệm.

Phân tích kỹ thuật: từ Hydra-70 đến “đánh chính xác”

APKWS II nâng cấp rocket không dẫn đường Hydra-70 bằng kít dẫn đường WGU-59/B đặt ở phần thân giữa, bổ sung cánh lái và đầu dò laser bán chủ động. Khi phóng, cánh lái bung ra; đầu dò bám chùm laser chiếu liên tục từ pod Sniper hoặc lực lượng mặt đất. Cách này biến đạn tản mát thành vũ khí chính xác cao, phù hợp tiêu diệt mục tiêu di động chậm như UAV, xe bọc thép hạng nhẹ.

Bài toán chi phí: thoát thế bất đối xứng

Nga sử dụng UAV cảm tử Shahed-136/131 (Geran-2) và các dòng mới như Gerbera với chi phí ước tính 20.000–50.000 USD/chiếc. Trước đây, Ukraine nhiều lần phải dùng AIM-9X (khoảng 400.000–500.000 USD/quả) hoặc AIM-120 AMRAAM (hơn 1 triệu USD/quả) để bắn hạ – không bền vững về kinh tế.

Theo các hợp đồng gần đây của Lầu Năm Góc, mỗi rocket APKWS II có đơn giá khoảng 30.000–31.000 USD, tạo tỷ lệ chi phí có lợi khi đối đầu UAV giá rẻ. Nhờ đó, F-16 có thể dành AIM-120/AIM-9 cho mục tiêu giá trị cao như Su-35, Su-34 hay tên lửa hành trình Kalibr.

Chiến thuật: tăng “độ sâu băng đạn” đối phó bầy đàn

Mỗi ống LAU-131 mang 7 rocket; F-16 có thể treo 2–4 ống, tương đương 14–28 quả APKWS II cho một lần xuất kích. Với hỏa lực chính xác và số lượng lớn, biên đội 2 chiếc F-16 có thể tạo lưới lửa đủ dày để chia cắt, tiêu hao làn sóng UAV tầm thấp.

Hạn chế: APKWS II không phải “bắn - quên”. Máy bay cần chiếu laser liên tục đến khi chạm mục tiêu, làm khó việc xử lý nhiều mục tiêu đồng thời. Cách phối hợp “buddy lasing” (máy bay này chiếu, máy bay kia bắn) hoặc nâng cấp trong tương lai có thể giảm hạn chế này.

Bối cảnh tác chiến và nhu cầu chia sẻ gánh nặng phòng không

Theo phía Ukraine, trong một đợt tấn công qua đêm cuối tuần, Nga triển khai tổng cộng 653 máy bay không người lái và 51 tên lửa. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết các mục tiêu chủ yếu là cơ sở năng lượng; ghi nhận tòa ga trung tâm tại Fastiv bị UAV tấn công và bốc cháy; các vùng Chernihiv, Zaporizhzhia, Lviv và Dnipropetrovsk cũng báo cáo thiệt hại hạ tầng.

Phía Nga tuyên bố đánh vào hạ tầng quân sự liên quan đến Ukraine và khẳng định không nhằm vào dân thường. Trong khi Patriot, NASAMS vẫn hoạt động hiệu quả, chúng thiếu đạn và không thể bao phủ toàn bộ lãnh thổ; viện trợ từ Mỹ gặp trở ngại và chuyển sang cơ chế PURL, khiến nguồn cung trực tiếp bị gián đoạn. Việc F-16 chia sẻ nhiệm vụ đánh chặn bằng vũ khí giá rẻ vì thế có ý nghĩa giảm tải cho lưới phòng thủ mặt đất.

Triển vọng lực lượng: F-16 và hiện đại hóa không quân

Việc tích hợp APKWS II là một phần trong mục tiêu xây dựng lực lượng khoảng 250 máy bay chiến đấu hiện đại mà Tổng thống Volodymyr Zelensky đề cập, gồm F-16 của Mỹ, Gripen của Thụy Điển và Rafale của Pháp. Theo Le Monde (Pháp), Ukraine đến nay đã tiếp nhận khoảng 70 F-16 từ Đan Mạch, Hà Lan và Hy Lạp. Với khả năng đạt Mach 2 (2.550 km/h) và được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), F-16 tiếp tục là nền tảng nòng cốt trong không quân Ukraine.

Kết luận

APKWS II tạo ra lựa chọn phòng không tầm thấp chi phí hiệu quả cho F-16 Ukraine: tận dụng kho rocket Hydra-70, tăng số lượng đạn mang theo, giảm phụ thuộc vào tên lửa không đối không giá cao. Dù còn ràng buộc bởi yêu cầu chiếu laser liên tục, cấu hình LAU-131 + Sniper + APKWS II là bước bổ sung thực dụng cho nhiệm vụ chống UAV bầy đàn trong bối cảnh xung đột cường độ cao.

CTVX