WSJ hé lộ chiến dịch Mạng nhện: UAV Ukraine đánh sâu

Theo Wall Street Journal (WSJ), cơ quan an ninh Ukraine (SBU) đã tổ chức chiến dịch đặc biệt mang tên Mạng nhện, sử dụng xe tải ngụy trang thành nhà di động để vận chuyển và phóng loạt máy bay không người lái (UAV) từ bên trong lãnh thổ Nga. Ngày 1/6, hơn 100 UAV được kích hoạt đồng loạt đánh vào 4 sân bay quân sự của Nga. SBU ước tính 41 máy bay bị tấn công, trong đó hơn 10 chiếc bị phá hủy hoàn toàn.

Tổng quan chiến dịch

WSJ dẫn lời những người trực tiếp tham gia cho biết SBU xây dựng một mạng lưới vận chuyển phức tạp nhằm đưa hàng trăm UAV xâm nhập sâu vào Nga. Các UAV được giấu trong thùng xe tải thiết kế như nhà di động; phần nóc có thể mở từ xa để phóng UAV ngay khi đến vị trí định trước. Hệ thống liên lạc gắn trên UAV cho phép điều khiển từ Kiev.

Chuỗi vận chuyển và ngụy trang

Trong giai đoạn chuẩn bị, các kiện UAV được lắp đặt bên trong những cabin xe tải ngụy trang thành nhà di động, kèm pin mặt trời và pin dự trữ. WSJ cho biết có thời điểm chiến dịch suýt bị lộ khi một tài xế vô tình làm lệch phần nóc cabin, để lộ kiện hàng. Tài xế đã báo cho điều phối viên Artem Tymofeyev; một câu chuyện che đậy được triển khai ngay để bảo toàn nhiệm vụ, duy trì vỏ bọc “ngôi nhà di động”.

Cuối tháng 5, năm chiếc xe tải khởi hành theo các tuyến đường khác nhau trên khắp nước Nga. Đúng thời điểm, nắp thùng bật mở và các UAV được kích hoạt tấn công mục tiêu theo kế hoạch.

Phân tích kỹ thuật (theo dữ liệu nguồn)

• Phương tiện mang phóng: thùng xe tải cải hoán như nhà di động, nóc mở từ xa, cho phép triển khai UAV kín đáo và nhanh.
• Nguồn điện: cabin trang bị pin mặt trời và pin dự trữ, bảo đảm duy trì hệ thống trước khi phóng.
• Điều khiển: UAV gắn hệ thống liên lạc cho phép điều khiển từ Kiev, tạo khả năng phối hợp tập trung từ xa.
• Lắp ráp tại chỗ: các bộ phận UAV được Artem Tymofeyev và Kateryna lắp ráp ngay trên lãnh thổ Nga để giảm dấu vết hậu cần xuyên biên giới.

Triển khai tấn công ngày 1/6

Theo WSJ và ước tính của SBU, hơn 100 UAV đã cất cánh đồng loạt, nhắm vào bốn sân bay quân sự: Belaya, Dyagilevo, Olenya và Ivanovo.

Bảo mật nhân sự và vận hành

Theo WSJ, điều phối viên bí mật Artem và Kateryna Tymofeyev là công dân Ukraine, đã chuyển sang sinh sống tại Nga sau năm 2014 và có hộ chiếu Nga. Nhờ thông thạo tiếng Nga, họ ít gây nghi ngờ với cơ quan chức năng địa phương.

Trước khi triển khai, cặp đôi được đưa tới Lviv để kiểm tra an ninh, bao gồm thẩm vấn bằng máy phát hiện nói dối, sau đó trở lại Nga. Tại Chelyabinsk, Artem thành lập một công ty logistics, thuê tài xế, xây dựng kho và điều phối vận chuyển. WSJ cho biết các tài xế không được thông báo về bản chất hàng hóa.

Vài ngày trước giai đoạn tấn công, Artem và Kateryna rời Nga sang Kazakhstan với lý do du lịch, chỉ mang theo đồ dùng thiết yếu. Sau cuộc tấn công, lực lượng an ninh Nga đã đưa Artem Tymofeyev vào danh sách truy nã.

Đánh giá chiến thuật trong phạm vi thông tin nguồn

• Ngụy trang dân sự và phóng cơ động: việc dùng “nhà di động” cho phép đưa bệ phóng UAV tới vị trí thuận lợi, giảm dấu hiệu chuẩn bị và tăng yếu tố bất ngờ.
• Phân tán lực lượng, tập trung hỏa lực: năm xe tải theo nhiều tuyến giúp phân tán rủi ro; thời điểm đồng loạt phóng tạo mật độ mục tiêu lớn trong khoảng thời gian ngắn.
• Chuỗi chỉ huy từ xa: khả năng điều khiển từ Kiev cho thấy phương thức điều hành tập trung, hỗ trợ phối hợp giữa nhiều điểm phóng.
• Hậu cần trong lãnh thổ đối phương: lắp ráp UAV tại chỗ và sử dụng công ty logistics bản địa giúp che giấu hoạt động, song đòi hỏi kỷ luật an ninh chặt và kịch bản che đậy khi sự cố phát sinh.

Các dữ liệu và con số trong bài được trích theo WSJ và ước tính của SBU như nêu cụ thể.

CTVX