UAV Nga trên chiến trường hiện đại: từ FPV đến SKAT-350M

Máy bay không người lái đang trở thành xương sống của chiến tranh hiện đại, quyết định hiệu quả tác chiến trên toàn tuyến tiếp xúc. Trong bối cảnh đó, Nga được mô tả là đã tạo được ưu thế rõ rệt về số lượng, chủng loại và cách tổ chức sử dụng UAV, với bộ đôi SKAT-350M và KUB-2E là những ví dụ tiêu biểu.

Máy bay không người lái trên toàn tuyến tiếp xúc

Theo nhận định được RIA dẫn lời Tổng biên tập tạp chí Quốc phòng Igor Korotchenko, ngày nay máy bay không người lái giữ vai trò then chốt dọc theo toàn bộ tuyến tiếp xúc, tới mức có thể quyết định thành công hay thất bại của các đơn vị tấn công trong nhiều tình huống khác nhau. Điều này phản ánh sự dịch chuyển trọng tâm từ hỏa lực thuần túy sang ưu thế thông tin và khả năng quan sát thời gian thực.

Nhờ sử dụng rộng rãi các loại máy bay không người lái FPV, chiến trường được mô tả là trở nên gần như minh bạch. Các hệ thống này đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và tiêu diệt binh lính, vũ khí và trang thiết bị quân sự của đối phương trong một vùng không gian khoảng 20-25 km về cả hai phía của mặt trận. Đây là vùng tác chiến trực tiếp, nơi năng lực trinh sát và chỉ thị mục tiêu bằng UAV có ảnh hưởng trực tiếp đến mật độ hỏa lực và khả năng cơ động của cả hai bên.

Máy bay không người lái cũng được đánh giá là đặc biệt hiệu quả khi chiến đấu trong khu vực đông dân cư, nơi địa hình phức tạp, tầm quan sát hạn chế. Chúng cung cấp cho bộ binh công cụ để nắm bắt tình hình, nhận diện mục tiêu, đồng thời hỗ trợ tiêu diệt một số mục tiêu nhất định và sinh lực đối phương trong điều kiện đô thị chật hẹp.

Mạng lưới UAV và tổ chức lực lượng của Nga

Ông Igor Korotchenko cho biết số lượng và chủng loại máy bay không người lái mà Nga sở hữu đã tăng lên theo cấp số nhân. Theo nhận định này, điều đó cho phép lực lượng Nga giành được ưu thế trước đối phương và khiến phần lớn các nỗ lực phản công của lực lượng Ukraine trở nên vô hiệu.

Một phần trong quá trình mở rộng đó là việc thành lập Trung tâm Hệ thống Không người lái và Rubicon, dưới sự bảo trợ của Bộ trưởng Quốc phòng Belousov. Các đơn vị này có nhiệm vụ hỗ trợ đào tạo người vận hành, phát triển các dòng UAV mới và đánh giá hiệu quả chiến đấu của chúng. Việc vừa triển khai trên chiến trường, vừa đào tạo, vừa đánh giá hiệu quả cho thấy một chu trình khép kín từ sản xuất đến sử dụng, được tối ưu liên tục dựa trên kinh nghiệm thực tế.

Theo nhà quan sát này, Nga đã rút ra những bài học cần thiết và đang nhanh chóng tiến bộ trong sản xuất, phát triển các loại máy bay không người lái, trải từ UAV FPV, quadcopter tới UAV tầm xa. Song song đó là việc tăng cường sản xuất các loại vũ khí lượn vòng. Tập hợp lại, đây là một mạng lưới UAV nhiều tầng, phục vụ trinh sát, điều chỉnh hỏa lực và tấn công trực tiếp.

SKAT-350M: trinh sát tầm xa và dẫn đường hỏa lực

Trong lớp UAV tầm xa, SKAT-350M là một ví dụ được nêu rõ. Đây là máy bay không người lái trinh sát tầm xa do Tập đoàn Kalashnikov chế tạo, được thiết kế để dẫn đường cho các loại đạn dược bay lượn đến mục tiêu. Nhiệm vụ chính của nó là tìm kiếm, giám sát và chỉ thị mục tiêu cho các hệ thống tấn công.

Về thông số, SKAT-350M có tầm hoạt động 240 km, liên kết video và vô tuyến trong phạm vi 100 km, thời gian hoạt động liên tục 4 giờ và được mô tả là có khả năng chống máy bay không người lái FPV. Tổ hợp các yếu tố này cho phép nền tảng trinh sát này duy trì hiện diện trên không trong thời gian đủ dài để theo dõi khu vực rộng lớn, đồng thời trao đổi dữ liệu với lực lượng mặt đất hoặc các hệ thống khác trong giới hạn liên kết vô tuyến được nêu ra.

KUB-2E: vũ khí lượn tấn công mục tiêu

Bổ sung cho SKAT-350M là KUB-2E, cũng do Kalashnikov phát triển. Đây là một loại vũ khí lượn có tầm hoạt động 40 km, tốc độ bay 150 km/h và tải trọng thuốc nổ 3 kg. KUB-2E được trang bị cả chế độ xác định và tấn công mục tiêu thủ công lẫn tự động, cho phép người điều khiển hoặc hệ thống tự động lựa chọn mục tiêu trong quá trình tiếp cận.

Theo mô tả, SKAT-350M và KUB-2E kết hợp với nhau tạo thành một đội hình trinh sát - tấn công, trong đó SKAT-350M đảm nhiệm trinh sát và dẫn đường, còn KUB-2E được phóng đi để tiêu diệt mục tiêu đã được chỉ thị. Bộ đôi này được nhận định là tạo ra một đội hình "bất khả chiến bại và cực kỳ nguy hiểm" trong phạm vi nhiệm vụ mà chúng được thiết kế.

Bảng so sánh SKAT-350M và KUB-2E

UAV chiến đấu và kinh nghiệm chiến tranh công nghệ cao

SKAT-350M và KUB-2E được giới thiệu là những sản phẩm mới nhất trong kho vũ khí UAV chiến đấu tinh vi của Nga, đã được thử nghiệm trong chiến đấu và sẵn sàng sản xuất với số lượng ngày càng lớn. Nhờ mức độ tự động hóa cao và công nghệ tiên tiến, chúng đã trở thành tâm điểm trong khu vực xung đột khốc liệt hiện nay.

Theo ông Igor Korotchenko, kinh nghiệm mà quân đội Nga tích lũy được hiện nay thể hiện một kinh nghiệm độc đáo trong việc tiến hành chiến tranh công nghệ cao hiện đại, trong những điều kiện và môi trường tác chiến hoàn toàn mới, có tính đến bản chất đang thay đổi của các hoạt động tác chiến. Trọng tâm nằm ở khả năng kết hợp trinh sát, chỉ thị mục tiêu và hỏa lực tấn công dựa trên mạng lưới UAV đa tầng.

Nhận định trong bài cũng nhắc lại rằng khoảng 20 năm trước, Mỹ được xem là "ông lớn không có đối thủ" trong lĩnh vực này, nhưng hiện tại cục diện đã khác hoàn toàn. Trong bối cảnh đó, việc Nga mở rộng nhanh chóng lực lượng máy bay không người lái, từ FPV, quadcopter đến UAV tầm xa và vũ khí lượn vòng, cho thấy sự thay đổi đáng kể về cán cân năng lực UAV trên chiến trường hiện đại.

Tạo Trí