Phân tích vụ Ukraine tập kích hệ thống S-400 ở Belgorod

Ngày 14/12, Lữ đoàn Trinh sát Pháo binh Độc lập số 15 Ukraine đã tiến hành một cuộc tập kích nhằm vào vị trí phòng không của Nga tại Raievka, vùng Belgorod. Mục tiêu là Trung đoàn Tên lửa Phòng không số 568, đơn vị vận hành hệ thống tên lửa phòng không tầm xa S-400. Đoạn video do phía Ukraine công bố cho thấy hai bệ phóng S-400 bị tấn công bằng máy bay không người lái khi đang di chuyển.

Tổng quan vụ tập kích vào hệ thống S-400

Theo Defense Express, cuộc tấn công diễn ra tại Raievka thuộc vùng Belgorod, Nga. Đây là khu vực triển khai của Trung đoàn Tên lửa Phòng không số 568, lực lượng đảm nhiệm vận hành hệ thống S-400 trong mạng lưới phòng không Nga.

Video được phía Ukraine công bố cho thấy hai bệ phóng thuộc hệ thống S-400 đang di chuyển trên địa hình mở thì bị UAV tấn công. Một bệ phóng bốc cháy dữ dội sau khi trúng đòn trực tiếp, bệ còn lại được cho là hư hại nặng. Mức độ thiệt hại cụ thể không được nguồn tin cung cấp chi tiết thêm.

Cách thức tấn công: Phối hợp UAV và trinh sát pháo binh

Defense Express cho biết cuộc tập kích được tổ chức trên cơ sở thông tin tình báo trinh sát, kết hợp giữa xác định vị trí pháo binh và giám sát bằng UAV. Cách thức này cho phép Lữ đoàn Trinh sát Pháo binh Độc lập số 15 theo dõi di chuyển của các bệ phóng S-400, lựa chọn thời điểm tấn công khi mục tiêu đang lộ thiên.

Sự phối hợp này có hai điểm đáng chú ý về mặt chiến thuật. Thứ nhất, UAV đảm nhiệm vai trò trinh sát, giám sát liên tục, cung cấp dữ liệu thời gian gần thực về vị trí và trạng thái của hệ thống phòng không đối phương. Thứ hai, hỏa lực gián tiếp được điều chỉnh dựa trên thông tin đó, giúp tấn công chính xác các mục tiêu có giá trị cao trong khi giảm thiểu rủi ro cho nhân lực và trang thiết bị của bên tấn công, như nguồn tin mô tả.

Việc tấn công khi các bệ phóng đang di chuyển cũng cho thấy bên tấn công tận dụng giai đoạn hệ thống phòng không khó phát huy đầy đủ khả năng phòng thủ nhất, khi đội hình chưa cố định và không ở trạng thái triển khai hoàn chỉnh.

Vai trò và tính năng của S-400 trong phòng không Nga

S-400 được nguồn tin mô tả là một trong những hệ thống tên lửa phòng không tầm xa tiên tiến nhất của Nga, có khả năng theo dõi nhiều mục tiêu trên không ở khoảng cách lớn. Hệ thống này được đánh giá thuộc nhóm phòng không tối tân trên thế giới, với nhiệm vụ đánh chặn nhiều loại mục tiêu khác nhau.

Theo thông tin được nêu, S-400 có khả năng tiêu diệt các mục tiêu trên không ở khoảng cách xa, bao gồm máy bay chiến đấu, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo. Nhờ tầm bao quát lớn, các tổ hợp S-400 thường đóng vai trò trụ cột trong mạng lưới phòng không khu vực.

Cấu trúc khẩu đội S-400

Một khẩu đội S-400 mà nguồn tin mô tả bao gồm các thành phần chính sau:

• Hệ thống chỉ huy và kiểm soát.
• Radar giám sát để phát hiện và theo dõi mục tiêu ở tầm xa.
• Radar tham chiến để dẫn bắn và điều khiển tên lửa trong giai đoạn đánh chặn.
• Bốn đơn vị phóng TEL (Transporter Erector Launcher), mỗi TEL mang các ống phóng tên lửa.

Về năng lực xử lý mục tiêu, S-400 được nêu là có khả năng theo dõi tới 300 mục tiêu đồng thời và có thể bắn hạ 36 mục tiêu cùng lúc. Đây là thông số thể hiện khả năng tác chiến tập trung cao của hệ thống, đặc biệt trong các tình huống nhiều loại mục tiêu tiếp cận cùng thời điểm.

Các loại tên lửa 48N6DM và 40N6

Nguồn tin cho biết hệ thống S-400 được tích hợp nhiều loại tên lửa khác nhau. Trong đó, hai loại được nêu cụ thể là 48N6DM (48N6E3) và 40N6:

• 48N6DM (48N6E3): Tên lửa có trọng lượng 1,8 tấn, đầu đạn nặng 180 kg. Với hệ thống đẩy được mô tả là mạnh mẽ, tên lửa này có thể tiêu diệt mục tiêu trên không trong phạm vi 250 km.
• 40N6: Tên lửa có tầm bắn 400 km, sử dụng radar chủ động dẫn đường để đánh chặn mục tiêu ở khoảng cách rất xa.

Tác động quân sự của việc mất bệ phóng S-400 tại Belgorod

Nguồn tin nhận định, việc các bệ phóng S-400 bị phá hủy hoặc hư hại làm suy giảm đáng kể năng lực phòng không khu vực của Nga. Khi số lượng bệ phóng trong một khẩu đội hoặc trong khu vực bị giảm, mật độ hỏa lực phòng không và khả năng đánh chặn đồng thời nhiều mục tiêu có thể bị ảnh hưởng.

Defense Express cho rằng thiệt hại đối với các bệ phóng S-400 còn tác động đến khả năng bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu và các vị trí quân sự ở vùng Belgorod. Với tầm bắn xa và khả năng chống nhiều loại mục tiêu, việc suy yếu một mắt xích như S-400 sẽ buộc bên phòng thủ phải bố trí lại lực lượng hoặc bổ sung khí tài từ nơi khác nếu muốn duy trì mức độ bảo vệ như trước.

Từ góc độ tác chiến, vụ tập kích cho thấy hiệu quả của mô hình tác chiến dựa trên trinh sát, UAV và hỏa lực gián tiếp nhằm vào các hệ thống phòng không tầm xa. Đây là hướng tiếp cận được xây dựng trên dữ liệu thời gian thực và khai thác điểm yếu khi đối phương cơ động hoặc chưa ở trạng thái triển khai tối ưu, như những gì được mô tả trong vụ việc tại Raievka.

Tạo Trí