Trung Quốc nâng cấp xe tăng Type 99B cho tác chiến mới

Xe tăng chiến đấu chủ lực Type 99B của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc được đưa vào diễn tập bắn đạn thật, đánh dấu bước chuyển từ trình diễn lễ duyệt binh sang kiểm chứng trên chiến trường giả định. Các nâng cấp tập trung vào tăng cường nhận thức tình huống, phòng vệ chủ động và tối ưu cho tác chiến ở địa hình núi cao, đặt Type 99B vào vị trí trung gian giữa thiết kế xe tăng hạng nặng truyền thống và xu hướng cơ động, kết nối mạng của thế hệ mới.

Từ lễ duyệt binh tới thao trường bắn thật

Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV lần đầu phát sóng hình ảnh Type 99B tham gia diễn tập bắn đạn thật. Trước đó, mẫu xe tăng này gây chú ý khi xuất hiện trong lễ duyệt binh ngày 3/9, dẫn đầu đội hình xe bọc thép của Lữ đoàn hợp thành số 112 thuộc Tập đoàn quân 82, tiến qua Quảng trường Thiên An Môn ở trung tâm Bắc Kinh.

Việc nhanh chóng đưa Type 99B vào các bài bắn "sống" cho thấy Bắc Kinh không coi đây chỉ là nâng cấp mang tính hình thức, mà là một cấu phần thực sự trong năng lực tác chiến của lục quân.

Thiết kế phản ánh bài học từ chiến trường Nga-Ukraine

Thiết kế của Type 99B được đánh giá là phản ánh trực tiếp những xu hướng mới trong chiến tranh thiết giáp, vốn bộc lộ rõ qua xung đột Nga-Ukraine, nơi xe tăng của cả Nga lẫn phương Tây đều tỏ ra dễ tổn thương trước UAV, tên lửa chống tăng và các đòn tập kích chính xác.

So với Type 99A tiền nhiệm, trọng tâm nâng cấp trên Type 99B nằm ở việc nâng cao nhận thức tình huống và khả năng tự bảo vệ chủ động. Xe được tích hợp hai bệ phóng hệ thống phòng vệ chủ động GL-6 đi kèm bốn radar, đồng thời cải thiện mạnh năng lực tác chiến mạng trung tâm nhờ các hệ thống công nghệ thông tin và chia sẻ dữ liệu thế hệ mới.

Nâng cao nhận thức tình huống và phòng vệ chủ động

Theo truyền thông Trung Quốc, kíp lái Type 99B được hỗ trợ bởi hệ thống quan sát 360 độ, giúp giảm đáng kể các "điểm mù" – vốn là tử huyệt của xe tăng truyền thống trong môi trường tác chiến bão hòa UAV và vũ khí chống tăng.

Hệ thống điều khiển hỏa lực được hiện đại hóa với thế hệ khí tài ảnh nhiệt mới. Có thông tin cho rằng đây là hệ thống ảnh nhiệt thế hệ thứ tư đầu tiên trên thế giới, song chi tiết cụ thể không được công bố rộng rãi. Các cảm biến quang - điện tử và hệ thống cảm biến bổ sung mở rộng đáng kể khả năng phát hiện, theo dõi mục tiêu trong điều kiện thời tiết và địa hình phức tạp, từ sương mù, đêm tối cho tới khu vực bị che khuất.

Song song với hệ thống cảm biến, Type 99B được cho là sử dụng các mô-đun giáp phản ứng nổ cải tiến, dù chi tiết cụ thể vẫn được giữ kín. Cách tiếp cận này cho thấy Trung Quốc không từ bỏ triết lý "giáp dày, pháo mạnh" của dòng Type 99, vốn được phát triển theo mô hình "cao - thấp" cùng với Type 96 nhẹ hơn, rẻ hơn và được sản xuất với số lượng lớn để tái trang bị các đơn vị trên toàn quốc.

Thay vì thay đổi triệt để, Type 99B bổ sung các lớp bảo vệ chủ động và năng lực cảm biến - mạng nhằm giúp khung gầm nặng của Type 99 thích nghi tốt hơn với chiến trường hiện đại, nơi mối đe dọa từ trên không và từ xa ngày càng gia tăng.

Tối ưu cho chiến trường núi cao

Truyền thông nhà nước Trung Quốc nhấn mạnh Type 99B được tối ưu cho tác chiến ở độ cao lớn và khí hậu lạnh. Thiết kế tập trung bảo đảm khả năng cơ động nhanh và duy trì cường độ chiến đấu cao tại các khu vực núi cao như dãy Himalaya.

Trước đó, Type 99A từng được triển khai trong các căng thẳng biên giới Trung - Ấn và được cho là mang lại ưu thế đáng kể so với T-90MS của Nga, mẫu xe tăng chủ lực đang phục vụ trong biên chế Ấn Độ. Việc tiếp tục cải tiến dòng Type 99 theo hướng tối ưu cho địa hình núi cao cho thấy Bắc Kinh coi đây là một trong những kịch bản tác chiến trọng yếu.

Vị trí của Type 99B trong hệ thống thiết giáp Trung Quốc

Hiện chưa rõ phần lớn các xe Type 99B sẽ được sản xuất mới hoàn toàn hay nâng cấp từ khung gầm Type 99 đời cũ. Trong khi đó, Trung Quốc được cho là đang đồng thời sản xuất tới sáu dòng xe tăng khác nhau.

Trong số này, Type 99 vẫn là mẫu xe tăng nặng nhất và được bảo vệ tốt nhất, dù người kế nhiệm là Type 100 đã xuất hiện, ra mắt vào tháng 9 vừa qua. Vì vậy, Type 99B có thể được xem là nỗ lực kéo dài vòng đời và cập nhật năng lực cho nền tảng tăng hạng nặng hiện có, trong khi hệ thống thế hệ mới như Type 100 còn đang trong giai đoạn đầu triển khai.

Giữa Type 99B và Type 100: hai hướng tiếp cận khác nhau

Sự xuất hiện của Type 100 làm dấy lên nhiều tranh luận, đặc biệt trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine phơi bày mức độ tổn thương của xe tăng truyền thống trước vũ khí chính xác và UAV. Không ít nhà phân tích phương Tây đặt dấu hỏi về tính khả thi lâu dài của các thiết kế mới nhưng vẫn đi theo lối mòn xe tăng nặng truyền thống, như Challenger 3 của Anh hay Panther của Đức.

Khác với hướng đó, chương trình Type 100 của Trung Quốc giảm mạnh trọng lượng, tăng cơ động, chấp nhận mức giáp mỏng hơn và sử dụng pháo 105mm – yếu hơn so với pháo 125mm trên Type 96 và Type 99. Đổi lại, Type 100 đặt trọng tâm vào hệ thống phòng vệ chủ động, khả năng chống UAV và tên lửa, cùng với kết nối dữ liệu và phối hợp đa miền, cho phép tác chiến ở cự ly an toàn hơn và gắn chặt với UAV trinh sát, chỉ thị mục tiêu.

Trong bức tranh đó, Type 99B được xem là bước điều chỉnh trung gian: vẫn giữ khung gầm nặng, giáp dày và hỏa lực mạnh của xe tăng truyền thống, nhưng hấp thụ nhiều bài học mới về phòng vệ chủ động và tác chiến mạng.

Bảng so sánh định tính Type 99B và Type 100

Nhìn từ hai hướng tiếp cận này, Type 99B cho thấy Trung Quốc vẫn duy trì vai trò của xe tăng hạng nặng trong học thuyết lục quân, song đồng thời từng bước chuyển dịch sang mô hình tác chiến dựa trên mạng lưới cảm biến, phòng vệ chủ động và phối hợp với các nền tảng không người lái, vốn được thể hiện rõ hơn trên Type 100.

Tạo Trí