Vừ Bá Xia - “thủ lĩnh” bản Mông được Đảng tin, Dân tín
Cuối năm, con đường quanh co vào bản Mông Hợp Thành (xã Tương Dương) như gần hơn bởi câu chuyện về Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Vừ Bá Xia - người “nói dân hiểu, làm dân tin” được bà con nhắc đến với niềm tự hào, tin tưởng. Ở tuổi 40, anh trở thành điểm tựa của cộng đồng nhờ phong cách gần dân, trọng dân và luôn đặt lợi ích của bà con lên trước.
Nội dung: Khánh Ly / Kỹ thuật: Hồng Toại • 26/12/2025
------------o0o------------
Cuối năm, con đường quanh co vào bản Mông Hợp Thành (xã Tương Dương) như gần hơn bởi câu chuyện về Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Vừ Bá Xia - người “nói dân hiểu, làm dân tin” được bà con nhắc đến với niềm tự hào, tin tưởng. Ở tuổi 40, anh trở thành điểm tựa của cộng đồng nhờ phong cách gần dân, trọng dân và luôn đặt lợi ích của bà con lên trước.
Đón khách tại nhà văn hóa khi đang chuẩn bị họp dân bàn chuyện tổ chức các hoạt động đón Tết dương lịch, "đầu tàu" bản Hợp Thành Vừ Bá Xia nở nụ cười hiền, bộc bạch: “Muốn dân nghe, dân tin cán bộ phải “nói đi đôi với làm”.
.png)
Đảm nhiệm Bí thư chi bộ từ năm 2017 và được bầu làm Trưởng bản từ 2019, anh cùng chi ủy, ban quản lý bản kiên trì áp dụng phương châm “3 cùng - 5 rõ - 4 không”: Cùng ăn, cùng ở, cùng làm với dân; Rõ người, rõ việc, rõ cách làm, rõ tiến độ, rõ kết quả; Không áp đặt, không làm thay, không hình thức, không xa dân.
Cách làm minh bạch, dân chủ, chân tình ấy giúp tháo gỡ tâm lý trông chờ, ỷ lại của đồng bào. Bà con dần chủ động, đoàn kết hơn trong các công việc chung. Khi triển khai bê tông hóa đường vào khu du lịch sinh thái Tạt Hạ dài 170m và tuyến đường nội bản dài 117m, chi bộ và ban quản lý bản đã họp dân, xuống từng hộ vận động theo phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân giám sát, dân hưởng lợi”. Nhờ vậy, 5 hộ đã tự nguyện hiến gần 300 m² đất để làm đường.
Ông Lỳ Già Hùa (75 tuổi) - một trong những hộ hiến đất vui vẻ tâm sự, đất thì ai cũng quý, cũng tiếc nhưng khi trưởng bản nói rằng, "đường làm cho dân mình đi, con cháu mình hưởng, Nhà nước hỗ trợ xi măng, bà con góp đất góp công", ai cũng phấn khởi làm theo. Đến nay, 100% đường nội bản đã bê tông hóa, thuận lợi cho sản xuất, vận chuyển nông sản và đi lại của nhân dân.
Không chỉ làm đường, Bí thư Vừ Bá Xia còn vận động người dân lắp 43 bóng điện thắp sáng đường quê trị giá hơn 100 triệu đồng bằng nguồn xã hội hóa; dựng mái che hội trường 56 triệu đồng do dân góp ngày công. Nhờ vậy, bản Hợp Thành từ một bản đặc biệt khó khăn, nay khoác lên chiếc áo mới khang trang, sáng đẹp hơn.
Gánh “hai vai” Bí thư chi bộ và Trưởng bản, Vừ Bá Xia luôn coi trọng đối thoại, hòa giải và nắm chắc tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. “Người Mông mình sống theo dòng họ. Muốn dân đồng thuận phải bàn bạc, tham khảo ý kiến già làng, người có uy tín trước”, anh chia sẻ. Nhờ hiểu dân, hiểu phong tục, mọi chủ trương khi đưa ra đều được thống nhất cao.
Vài năm trở lại đây, Hợp Thành đổi thay rõ rệt: nhà sàn mới mọc lên dưới tán rừng, đường bê tông sáng đèn đêm tối, sinh hoạt thôn bản rộn rã tiếng cười. Tất cả đều gắn với công tác dân vận kiên trì, bền bỉ của vị “thủ lĩnh” trẻ, hết lòng vì việc bản việc dân.
Ở công tác xây dựng Đảng, dù gặp khó khăn trong tạo nguồn do thanh niên đi làm xa và ảnh hưởng của phong tục, tập quán, nhưng giai đoạn 2021-2025, Chi bộ bản Hợp Thành vẫn kết nạp 3 đảng viên mới, nâng tổng số lên 16 đảng viên. Đặc biệt, bản đã có nữ đảng viên người Mông đầu tiên - dấu mốc quan trọng trong chuyển biến nhận thức của cộng đồng. “Cái lưng phụ nữ Mông ta giờ không chỉ gùi ngô, gùi sắn mà còn gùi cả chủ trương, chính sách của Đảng”, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Vừ Bá Xia tự hào.
Trong phát triển kinh tế, Vừ Bá Xia và chi ủy luôn trăn trở tìm mô hình ổn định cho dân. Anh vận động mở rộng diện tích bo bo từ 15 ha lên 20 ha, cho thu nhập 10-50 triệu đồng/vụ/hộ; khuyến khích trồng ngô, cải mẹo, rau màu theo mùa; phát triển đàn trâu, bò lên gần 100 con.
Nhiều hộ dân trong bản đã mạnh dạn khởi nghiệp từ mô hình nhỏ như ươm cây bo bo, trồng trầm hương... Ví như anh Vừ Bá Do (1986) đã tự ươm thành công 600 bầu cây bo bo, giảm phụ thuộc nguồn giống tự nhiên.Bên cạnh đó, anh Do và một số hộ khác còn trồng thêm từ 300 đến 1.000 cây trầm hương, bước đầu cho tín hiệu tích cực”.
Không chỉ phát triển sản xuất tại chỗ, hướng đến giảm nghèo bền vững, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Vừ Bá Xia còn tìm hiểu, phối hợp liên hệ đưa lao động đi làm xa có tổ chức, đảm bảo pháp lý, thu nhập 60-120 triệu đồng/năm. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo ở bản Hợp Thành giảm mạnh từ 42% năm 2020 xuống còn 19% năm 2025.
Không chỉ phát triển sản xuất tại chỗ, Bí thư chi bộ kiêm trưởng bản Vừ Bá Xia còn phối hợp liên hệ đưa lao động đi làm xa có tổ chức, đảm bảo pháp lý, thu nhập 60–120 triệu đồng/năm. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo Hợp Thành giảm mạnh từ 42% năm 2020 xuống còn 19% năm 2025.
Không những khéo dân vận, Vừ Bá Xia còn tiên phong trong chuyển đổi số - một lĩnh vực mới mẻ với đồng bào vùng cao. Từ người không biết nhiều về công nghệ, anh tự mua máy tính học soạn văn bản, rồi lập nhóm Zalo chi bộ, nhóm điều hành bản, nhóm “Dân bản Hợp Thành” để cập nhật, kết nối nhanh các thông tin 2 chiều. Anh kiên trì học hỏi từ học sinh, cán bộ xã rồi lại “cầm tay chỉ việc” cho bà con.
Nhờ sự kiên trì, đến nay, 88% người dân trong bản đã có tài khoản định danh điện tử, hơn 70% biết dùng điện thoại thông minh để tra cứu thủ tục, tìm kiến thức nông nghiệp, kết nối với người thân; bán hàng cho bà con. Vừ Bá Xia cùng tổ công nghệ số cộng đồng còn hỗ trợ người dân thực hiện hơn 300 hồ sơ trực tuyến - điều trước kia hoàn toàn xa lạ với bà con.
Công nghệ số cũng giúp công tác phòng, chống tảo hôn chuyển biến tích cực. Từ các hình ảnh, tiểu phẩm được chia sẻ trên mạng xã hội đến các hoạt động truyền thông trực tiếp của câu lạc bộ phòng, chống tảo hôn, nhận thức của người dân đã dần thay đổi, 2 năm liền bản Hợp Thành không còn trường hợp tảo hôn.
Già làng Lỳ Xìa Chớ (80 tuổi) - Trưởng dòng họ Lỳ khẳng định: “Vừ Bá Xia không chỉ nói hay mà còn làm giỏi. Nhờ cán bộ tốt mà bản ta yên bình, không tảo hôn, không có trẻ bỏ học, không di cư tự do qua biên giới. Bản đạt chuẩn nông thôn mới, sạch ma túy. 5 năm liền không có người nghiện mới, không phát sinh điểm nóng về an ninh, trật tự”.
Theo đánh giá của Trưởng ban Xây dựng Đảng xã Tương Dương Lương Thanh Sơn, Vừ Bá Xia là tấm gương “Dân vận khéo”, dám nghĩ, dám làm, phát huy tốt dân chủ cơ sở. Năm 2025, đồng chí vinh dự được Ban Chỉ đạo cấp tỉnh tuyên dương 1 trong 115 điển hình “Dân vận khéo” và điểm sáng quy chế dân chủ cơ sở tỉnh Nghệ An giai đoạn 2021-2025.
.jpg)
Dù làm được rất nhiều việc, được ghi nhận và đánh giá cao nhưng khi trao đổi với chúng tôi, Vừ Bá Xia chỉ thủ thỉ, khiêm nhường: “Niềm tự hào lớn nhất không phải Bằng khen hay danh hiệu, mà là bản, làng đổi thay từng ngày, bà con đoàn kết, yên vui...”.
Đó là động lực để “thủ lĩnh” bản Mông Hợp Thành tiếp tục cống hiến cho việc Đảng, việc dân, góp phần xây dựng thôn bản no ấm, tiến bộ và bình yên.