Tăng cường hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc vì quyền lợi của nhân dân
Trên cơ sở bám sát các quy định, chỉ đạo của Trung ương và Tỉnh ủy, hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc các cấp ở Nghệ An ngày càng đi vào chiều sâu, bám sát cơ sở, tập trung những vấn đề nhân dân quan tâm. Qua đó, vai trò “cầu nối” của Mặt trận tiếp tục được khẳng định bằng hiệu quả thực tiễn, góp phần xây dựng chính quyền liêm chính, phục vụ và củng cố niềm tin của nhân dân.
Bám sát cơ sở, đi vào thực chất
Hoạt động giám sát của MTTQ được xác lập rõ trong Cương lĩnh, Hiến pháp và các quy định của Đảng, Nhà nước, nhất là Quyết định số 217 của Bộ Chính trị về giám sát, phản biện xã hội. Tại Nghệ An, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành nhiều văn bản quan trọng, tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thống nhất cho hoạt động giám sát của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội. Tiêu biểu như Kế hoạch số 119, ngày 07/3/2014 về triển khai Quyết định 217; Kế hoạch số 179, ngày 23/5/2023 về thực hiện Chỉ thị 18 của Ban Bí thư; và gần đây nhất là Quy định số 54, ngày 07/8/2024 về trách nhiệm tiếp nhận, xử lý, phản hồi kiến nghị của MTTQ và nhân dân.
Từ nền tảng pháp lý đó, MTTQ các cấp ở Nghệ An đã triển khai hoạt động giám sát thường xuyên và chuyên đề đi vào chiều sâu, thực chất, hạn chế hình thức, né tránh.
Để hoạt động giám sát và quyền làm chủ của người dân tiếp tục được phát huy, không bị gián đoạn, ngay sau hơn 1 tháng ổn định tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, trung tuần giữa tháng 8/2025, Ủy ban MTTQ xã Sơn Lâm đã bắt tay triển khai giám sát đầu tư công một số công trình, dự án trên địa bàn, bao gồm chợ, đài tưởng niệm và sân vận động tại bản Mà và bản Thanh Dương; giám sát đầu tư xây dựng Trường THCS Kim Lâm và xây dựng cống dân sinh ở bản Thanh Yên.
Đồng chí Nguyễn Bá Hiếu - Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã cho biết: Qua giám sát, MTTQ xã đã kiến nghị chủ đầu tư và đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ các công trình; trong đó, riêng công trình chợ tại bản Thanh Dương sẽ được vào sử dụng trong tháng 12/2025 này. Đặc biệt, chủ đầu tư và đơn vị thi công cũng đã tiếp thu, khắc phục bất cập, bổ sung thêm ngoài thiết kế đường mương thoát nước theo trục đường chính, đồng thời, nâng cao trình mặt bằng khu vực cổng chính chợ lên 10 cm, để tránh nước từ đường chảy tràn vào chợ khi đưa vào sử dụng.
Tại phường Cửa Lò, tháng 11/2025 vừa qua, MTTQ phường đã tiến hành giám sát công tác chuyển đổi số và cung cấp dịch vụ công trực tuyến tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường. Thông qua nghiên cứu hồ sơ, làm việc trực tiếp và tổng hợp ý kiến phản ánh của nhân dân, đoàn giám sát của MTTQ phường đã nhận thấy nhiều kết quả tích cực. Nổi bật, 100% văn bản được xử lý trên môi trường số; 91,5% hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến; tỷ lệ giải quyết trước hạn đạt 99,8%.
Bên cạnh đó, MTTQ phường Cửa Lò cũng chỉ rõ một số hạn chế. Như một số phần mềm chuyên ngành chưa được liên thông, đồng bộ đầy đủ với Hệ thống “một cửa” điện tử, gây khó khăn trong theo dõi, giám sát tiến độ giải quyết hồ sơ. Trình độ tiếp cận công nghệ thông tin của một bộ phận người dân còn hạn chế; người dân vẫn chủ yếu cần sự hỗ trợ trực tiếp của cán bộ khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Mặt khác, đang có 316 hồ sơ phải trả lại, rút lại, cho thấy quy trình thủ tục còn phức tạp, người dân còn lúng túng khi thực hiện…
Đồng chí Trần Thị Hoàng Phương - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Cửa Lò cho biết: Qua giám sát, MTTQ phường đã kiến nghị các cấp, ngành tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp các phần mềm chuyên ngành, bảo đảm tính liên thông, đồng bộ với hệ thống “một cửa” điện tử; đồng thời sớm có hướng dẫn cụ thể, thống nhất về cơ chế tài chính và chế độ hỗ trợ đối với đội ngũ cán bộ làm việc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp phường. Đối với thẩm quyền của phường, cần tiếp tục rà soát, đơn giản hóa quy trình thủ tục hành chính, đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ người dân, nhất là người cao tuổi, người yếu thế tiếp cận, sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Bởi bên cạnh năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức, việc nâng cao kỹ năng số cho người dân là yếu tố then chốt; mỗi người dân trở thành một “công dân số” thì chuyển đổi số và giải quyết thủ tục hành chính mới thực sự hiệu quả, bền vững.
Ở phạm vi toàn tỉnh, công tác giám sát của MTTQ cũng được triển khai ngày càng bài bản, đổi mới phương thức, cách thức và nội dung, tập trung vào các vấn đề dư luận quan tâm, liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.
Tổng hợp từ MTTQ tỉnh, trong 5 năm 2021 – 2025, MTTQ các cấp trong tỉnh đã giám sát 5.086 cuộc và 9.605 cuộc giám sát do Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng triển khai. Đặc biệt sau giám sát và kiến nghị đúng, trúng của MTTQ các cấp, cơ quan chức năng, đơn vị liên quan đã tiếp thu, giải quyết 42.103 kiến nghị.
Đồng chí Phan Sỹ Cường - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, nhấn mạnh: Hoạt động giám sát của Mặt trận không nhằm “soi lỗi” hay tạo áp lực hành chính, mà hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; củng cố niềm tin, mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; góp phần xây dựng chính quyền hiệu năng, liêm chính, phục vụ. Giám sát hiệu quả sẽ giúp phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa; giảm khiếu kiện, bức xúc trong xã hội và tăng cường sự đồng thuận thống nhất.
Tuy nhiên, để giám sát thực sự phát huy tác dụng, đồng chí cho rằng, cần tiếp tục nâng cao trách nhiệm tiếp thu, phản hồi các kiến nghị của cơ quan, đơn vị chịu giám sát; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, tổng hợp, đánh giá kết quả giám sát; Đồng thời chú trọng tính toàn diện, nâng cao năng lực, bản lĩnh và tính độc lập tương đối của đội ngũ cán bộ Mặt trận, nhất là ở cơ sở.
Hoạt động giám sát của Mặt trận không nhằm “soi lỗi” hay tạo áp lực hành chính, mà hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; củng cố niềm tin, mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; góp phần xây dựng chính quyền hiệu năng, liêm chính, phục vụ.
Đồng chí Phan Sỹ Cường - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An
Tiếp tục nâng vị thế Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và quản trị hiện đại, hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc ngày càng giữ vai trò quan trọng. Trước đòi hỏi của thực tiễn và nhằm khắc phục những hạn chế trong công tác giám sát, đồng chí Phan Sỹ Cường - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho biết: Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh đã tham mưu và được Ban Thường vụ Tỉnh ủy thống nhất chủ trương ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với công tác giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh Nghệ An, giai đoạn 2026 - 2030. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính.
Chỉ thị sẽ xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo và tạo điều kiện để Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện đầy đủ, thực chất quyền giám sát, phản biện xã hội theo quy định; đưa công tác giám sát, phản biện xã hội trở thành nội dung thường xuyên, quan trọng trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; gắn việc tiếp thu, giải quyết kiến nghị sau giám sát với đánh giá trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.
Việc tham mưu ban hành Chỉ thị của Ban Thường vụ Tỉnh ủy giai đoạn 2026 - 2030 cho thấy rõ quyết tâm của tỉnh Nghệ An trong việc nâng tầm công tác giám sát, phản biện xã hội từ “khuyến khích” sang “yêu cầu bắt buộc” trong lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, đồng thời tạo cơ sở chính trị, pháp lý vững chắc để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, đóng góp thiết thực vào sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong kỷ nguyên phát triển mới.
Cùng với việc tham mưu ban hành Chỉ thị của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, MTTQ tỉnh cũng định hướng các nội dung giám sát trọng tâm, trọng điểm, sát thực tiễn; tập trung giám sát việc triển khai các chỉ tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp và Nghị quyết Đại hội MTTQ Việt Nam các cấp, nhiệm kỳ 2025 - 2030; những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính, chuyển đổi số và thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Đồng thời, tăng cường giám sát trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu, đạo đức công vụ, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo... Đặc biệt là giám sát quá trình triển khai thực hiện công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031, bảo đảm cuộc bầu cử thực sự dân chủ, đúng pháp luật, trở thành ngày hội của toàn dân./.