Mỹ chi 2 tỉ USD tái sinh B-52: Pháo đài bay hướng tới kỷ lục 100 năm phục vụ
Boeing nhận hợp đồng hiện đại hóa động cơ và hệ thống điện tử cho phi đội B-52, biến dòng máy bay huyền thoại này thành phiên bản B-52J tác chiến đến năm 2060.
Không quân Mỹ đã chính thức trao cho Boeing Defense Systems hợp đồng trị giá hơn 2 tỉ USD, đánh dấu bước khởi động cho chương trình thay thế động cơ và hiện đại hóa sâu rộng nhất trong lịch sử dòng máy bay ném bom B-52 Stratofortress. Quyết định này không chỉ nhằm duy trì khả năng vận hành mà còn biến B-52 trở thành máy bay chiến đấu đầu tiên trên thế giới phục vụ tròn 100 năm.
Cuộc cách mạng động cơ và định danh mới B-52J
Theo thông báo từ Lầu Năm Góc, Boeing sẽ đảm nhiệm giai đoạn đầu của Chương trình Thay thế Động cơ Thương mại (CERP). Nhiệm vụ cốt lõi là cải hoán hai chiếc B-52 đầu tiên với hệ động lực mới để bay thử nghiệm và đánh giá toàn diện trước khi hoàn tất vào tháng 5.2033. Tổng chi phí nâng cấp toàn bộ phi đội 76 chiếc B-52H dự kiến đạt mức 48,6 tỉ USD.
Từ năm 1955, B-52 sử dụng tám động cơ turbofan Pratt & Whitney TF33. Tuy nhiên, khi Pratt & Whitney thông báo ngừng hỗ trợ bảo dưỡng TF33 sau năm 2030, Không quân Mỹ đã lựa chọn động cơ F130 của Rolls-Royce làm giải pháp thay thế. Loại động cơ này đang được sử dụng rộng rãi trên các dòng máy bay thương mại như Gulfstream G650, hứa hẹn mang lại hiệu suất nhiên liệu cao hơn, giảm tiếng ồn và tăng độ tin cậy.
Sau khi nâng cấp, máy bay sẽ được đổi định danh thành B-52J. Bên cạnh động cơ mới, B-52J sẽ sở hữu buồng lái kỹ thuật số hiện đại, hệ thống điện tử hàng không tiên tiến và radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/APQ-188 do Raytheon phát triển. Những cải tiến này giúp tổ lái xử lý thông tin hiệu quả hơn trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.
Chiến lược 'hai trụ cột' của lực lượng ném bom chiến lược
Việc đầu tư hàng chục tỉ USD vào một nền tảng có tuổi đời hơn 60 năm nằm trong chiến lược tái cấu trúc dài hạn của Không quân Mỹ. Lực lượng ném bom tương lai sẽ tập trung vào hai dòng máy bay chính: B-52J đã hiện đại hóa và máy bay ném bom tàng hình thế hệ mới B-21 Raider.
Trong mô hình này, B-21 Raider đảm nhiệm vai trò xâm nhập sâu nhờ khả năng tàng hình, trong khi B-52J đóng vai trò là 'kho vũ khí di động' triển khai tên lửa từ ngoài vùng phòng không của đối phương. Để tập trung nguồn lực, Mỹ có kế hoạch cho nghỉ hưu dần các dòng B-1 Lancer và B-2 Spirit trong thập niên 2030 do chi phí bảo dưỡng quá cao và cấu trúc khung thân đã xuống cấp.
Sức mạnh của 'kho vũ khí di động' lớn nhất thế giới
Lý do then chốt giúp B-52 không bị thay thế chính là khả năng tải trọng và tầm hoạt động vượt trội. Với khả năng mang theo hơn 31 tấn vũ khí và tầm bay 13.800 km không cần tiếp nhiên liệu, B-52 có thể triển khai hầu hết các loại vũ khí trong kho từ bom dẫn đường chính xác đến tên lửa hành trình mang đầu đạn hạt nhân.
Dù không có khả năng tàng hình và chỉ bay ở tốc độ cận âm, B-52 vẫn cực kỳ hiệu quả khi trở thành nền tảng phóng tên lửa tầm xa (stand-off). Điều này cho phép nó tấn công các mục tiêu chiến lược mà không cần phải đối mặt trực tiếp với hệ thống phòng không hiện đại.
Chương trình CERP dự kiến sẽ giúp B-52 duy trì hoạt động đến năm 2050, thậm chí là 2060. Xuất phát từ một thiết kế thời Chiến tranh Lạnh nhằm thay thế Convair B-36 để răn đe hạt nhân, B-52 đang chứng minh sức sống bền bỉ đáng kinh ngạc trong lịch sử hàng không quân sự thế giới.