Khẩu pháo bảo tàng 2B16 Nona-K tái xuất và lưới lửa chống drone của tàu sân bay Mỹ

Thành Vinh12/01/2026 05:27

Ukraine đưa pháo Nona-K từ bảo tàng vào thực chiến trong khi tàu sân bay Mỹ và Thụy Điển tăng cường hệ thống phòng thủ đa lớp để đối phó hiểm họa drone hiện nay.

Trong bối cảnh xung đột hiện đại, việc tận dụng các vũ khí cũ kết hợp với công nghệ phòng thủ tiên tiến đang trở thành xu hướng tất yếu. Từ việc Ukraine tái sử dụng các hệ thống pháo từ bảo tàng đến việc Mỹ và Thụy Điển nâng cấp lưới lửa đánh chặn máy bay không người lái (UAV), cục diện tác chiến đang thay đổi nhanh chóng dựa trên khả năng thích ứng của mỗi bên.

Sức sống mới của khẩu pháo 120mm 2B16 Nona-K tại Ukraine

Lực lượng Ukraine, cụ thể là Lữ đoàn Đổ bộ Đường không số 80 “Halychyna”, hiện đang vận hành hệ thống pháo - lựu - cối kéo 120mm 2B16 Nona-K. Đáng chú ý, khẩu pháo này từng được niêm cất từ năm 2003 và được trưng bày như một hiện vật tại Học viện Lục quân Quốc gia ở Lviv trước khi được đưa trở lại biên chế tác chiến vào đầu năm 2023.

Hệ thống pháo 2B16 Nona-K của Ukraine
Hệ thống pháo 2B16 NONA-K của Ukraine - Ảnh: Lực lượng Vũ trang Ukraine

Dù đã lỗi thời về mặt thế hệ, Nona-K vẫn chứng minh được hiệu quả trong việc chế áp bộ binh và phá hủy các mục tiêu hỏa lực như trận địa cối, tổ súng chống tăng. Hệ thống có tầm bắn hiệu quả từ 7km đến 8,8km, và đạt tối đa khoảng 12,8km tùy loại đạn. Tuy nhiên, do tầm bắn hạn chế trước sự đe dọa của UAV trinh sát, đơn vị vận hành thường ưu tiên triển khai vào mùa xuân - hè để tận dụng thảm thực vật ngụy trang. Theo dữ liệu từ Oryx, Ukraine cũng đã thu giữ ít nhất 8 hệ thống cùng loại từ phía Nga kể từ năm 2022.

Chiến thuật phòng thủ đa lớp trên tàu sân bay Mỹ

Song song với các hoạt động pháo binh mặt đất, Hải quân Mỹ cũng đang thắt chặt an ninh hàng hải trước các mối đe dọa bất đối xứng. Tàu sân bay USS Abraham Lincoln gần đây đã thực hiện diễn tập bắn đạn thật tại Biển Đông, tập trung vào khả năng tự vệ trước drone, tên lửa bay thấp và xuồng tấn công tốc độ cao.

Hệ thống Phalanx trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln
Hệ thống pháo phòng thủ tầm gần Phalanx CIWS khai hỏa trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln - Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Cấu trúc phòng thủ tầm gần của tàu sân bay Mỹ được thiết lập theo ba lớp chính:

  • Lớp ngoài (15-20km): Sử dụng tên lửa Sea Sparrow để tiêu diệt máy bay và tên lửa đối phương từ sớm.
  • Lớp trung gian (9-10km): Tên lửa RAM tự dẫn bằng hồng ngoại và sóng điện tử, đặc biệt hiệu quả chống lại mục tiêu cơ động nhanh.
  • Lớp cuối (1,5-2km): Hệ thống Phalanx CIWS với tốc độ bắn 4.500 viên/phút, đóng vai trò là “lá chắn cuối cùng” ngăn chặn các vật thể bay sát mặt biển.

Thụy Điển chi 162 triệu USD hiện đại hóa năng lực chống drone

Tại Bắc Âu, Thụy Điển cũng đang đẩy mạnh chương trình Amphibious Battalion 2030. Cơ quan Quản lý Vật tư Quốc phòng Thụy Điển (FMV) đã ký hợp đồng trị giá 162 triệu USD với tập đoàn Saab để mua sắm các trạm vũ khí điều khiển từ xa Trackfire.

Trạm vũ khí điều khiển từ xa Trackfire của Saab
Trạm vũ khí điều khiển từ xa Trackfire trong cấu hình thuộc hệ thống chống UAV - Ảnh: Saab

Hệ thống Trackfire ARES được trang bị pháo tự động 30mm M230LF, có khả năng tiêu diệt drone hiệu quả khi đang di chuyển. Đặc biệt, Thụy Điển đã phát triển thành công hệ thống C-UAS di động mang tên Loke chỉ trong vòng 84 ngày. Loke kết hợp radar Giraffe 1X cùng trạm vũ khí Trackfire, tạo ra một mạng lưới phòng thủ linh hoạt, có khả năng phát hiện và vô hiệu hóa các phương tiện bay không người lái chỉ trong thời gian ngắn.

Thành Vinh