Nghệ An: Siết chặt quản lý, hạn chế cháy nổ do chập điện
Năm 2025, trên địa bàn tỉnh xảy ra 65 vụ cháy và toàn bộ đều đã được điều tra, làm rõ nguyên nhân. Đáng chú ý, có tới 50 vụ cháy xuất phát từ sự cố hệ thống, thiết bị điện, chiếm 76,9%. Thực tế này cho thấy cháy do điện vẫn là nguy cơ lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với đời sống dân sinh cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh, đòi hỏi phải triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, kiểm soát và phòng ngừa ngay từ cơ sở.
Nhiều vụ cháy do sự cố hệ thống, thiết bị điện
Thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều vụ cháy xảy ra tại khu dân cư, nhà ở và chung cư đều bắt nguồn từ những sự cố điện trong sinh hoạt hằng ngày. Các vụ việc thường diễn biến nhanh, khó lường và có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.
Vào tối 31/12/2025, một vụ cháy xảy ra tại nhà dân ở xóm Hồng Thọ, xã Nghĩa Mai. Thời điểm xảy ra cháy vào ban đêm, ngọn lửa bùng phát trong khu vực sinh hoạt của gia đình, khói lan nhanh khiến người dân xung quanh hoảng loạn. Ngay sau khi nhận được tin báo, lực lượng chức năng đã kịp thời có mặt, phối hợp với lực lượng tại chỗ và người dân tổ chức chữa cháy, di chuyển người và tài sản ra khu vực an toàn, khống chế đám cháy, không để lan sang các hộ liền kề.
Trước đó, vào tối 6/12/2025, một vụ cháy xảy ra tại ngôi nhà 5 tầng ở số 171, đường Herman, phường Trường Vinh. Đám cháy bùng phát từ khu vực tầng 4, nơi đặt máy sưởi phục vụ sinh hoạt của gia đình. Ngọn lửa kèm theo khói lớn nhanh chóng lan tỏa, khiến nhiều người dân trong khu vực lo ngại nguy cơ cháy lan. Lực lượng chức năng nhanh chóng tiếp cận hiện trường và triển khai các biện pháp chữa cháy phù hợp, đám cháy đã được khống chế trong thời gian ngắn, không để xảy ra hậu quả đáng tiếc.
Gần đây nhất, vào khoảng 10h30 ngày 16/1/2026, một vụ cháy xảy ra tại Cụm chung cư Tân Hợp, phường Trường Vinh. Theo người dân, khói lớn và lửa bốc ra từ căn hộ số 222, tầng 2, nhà B3. Ngọn lửa bùng phát mạnh tại khu vực phòng ngủ, sau đó lan sang các không gian khác trong căn hộ.
Thời điểm xảy ra cháy không có người ở nhà, lực lượng chức năng buộc phải phá cửa để tiếp cận hiện trường, đồng thời triển khai phun nước từ cửa sổ vào khu vực cháy. Sau khoảng 15 phút, đám cháy được dập tắt hoàn toàn, không để lan sang các căn hộ lân cận, song nhiều đồ dùng sinh hoạt trong căn hộ bị hư hỏng nặng.
Theo số liệu thống kê, trong năm 2025, trên địa bàn tỉnh xảy ra 65 vụ cháy, không gây thiệt hại về người, thiệt hại về tài sản ước khoảng 3,8 tỷ đồng. Các vụ cháy xảy ra ở nhiều loại hình khác nhau như nhà ở đơn lẻ, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, kho xưởng, phương tiện giao thông, rừng và các loại hình khác.
Đáng chú ý, 100% số vụ cháy đều đã được điều tra làm rõ nguyên nhân, trong đó có tới 50 vụ cháy do sự cố hệ thống, thiết bị điện, chiếm 76,9%. Đây là thực tế đáng báo động, cần đặc biệt quan tâm.
Nâng cao ý thức, kỹ năng xử lý tình huống
Thực tế điều tra của lực lượng chức năng cho thấy, nhiều vụ cháy bắt nguồn từ các thói quen sử dụng điện thiếu an toàn như: Sử dụng thiết bị điện kém chất lượng, không rõ nguồn gốc; hệ thống điện cũ kỹ, xuống cấp; tự ý đấu nối, kéo dây dẫn tạm bợ; sử dụng nhiều thiết bị công suất lớn trên cùng một ổ cắm hoặc không kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ. Đặc biệt, vào mùa nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện tăng cao càng làm gia tăng nguy cơ chạm, chập và cháy nổ.
Thượng tá Nguyễn Đình Hạnh – Phó Trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Nghệ An cho biết, sự cố chạm, chập điện hiện là nguyên nhân chủ yếu gây cháy trên địa bàn. Nhiều vụ việc xuất phát từ những thói quen rất phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày. Nếu người dân, chủ cơ sở không chủ động phòng ngừa, không duy trì các điều kiện an toàn thì nguy cơ cháy nổ vẫn luôn hiện hữu.
Trước thực tế đó, cùng với công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, lực lượng chức năng đã tăng cường vai trò quản lý Nhà nước về PCCC và CNCH. Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh đã chủ động phối hợp, hướng dẫn UBND cấp xã tổ chức kiểm tra, hướng dẫn người đứng đầu cơ sở, chủ hộ gia đình, chủ hộ kinh doanh và cá nhân thực hiện trách nhiệm duy trì các điều kiện an toàn PCCC, CNCH; đồng thời tổ chức ký cam kết bảo đảm an toàn PCCC theo quy định.
Kết quả, lực lượng Công an cấp xã đã tham mưu UBND cùng cấp tiến hành kiểm tra, hướng dẫn đối với 7.405 lượt cơ sở; qua đó xử lý vi phạm hành chính 525 trường hợp với tổng số tiền phạt 650,7 triệu đồng. Công tác kiểm tra được triển khai theo phương châm “phòng ngừa là chính”, kết hợp giữa xử lý vi phạm và hướng dẫn khắc phục, từng bước nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về PCCC và CNCH trong cộng đồng.
Song song với đó, Công an tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị, địa phương rà soát các công trình, cơ sở đã đưa vào sử dụng khi chưa được nghiệm thu về PCCC; trực tiếp hướng dẫn các chủ đầu tư, chủ cơ sở thực hiện các giải pháp kỹ thuật để hoàn thiện hồ sơ, đề nghị thẩm duyệt thiết kế và kiểm tra nghiệm thu theo quy định; đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp không chấp hành. Đến nay, 100% công trình thuộc diện rà soát đã được hướng dẫn khắc phục; trong đó 79/112 công trình đã hoàn thành khắc phục (đạt 70,5%), 33 công trình đang tiếp tục khắc phục.
Đặc biệt, nhằm phát huy vai trò tự quản, tự phòng ngừa ngay từ khu dân cư, lực lượng Công an đã tham mưu xây dựng và duy trì 1.118 mô hình “Tổ liên gia an toàn PCCC” và 2.190 “Điểm chữa cháy công cộng” tại các khu dân cư có nguy cơ cháy nổ cao, góp phần nâng cao khả năng phát hiện, xử lý cháy ngay từ ban đầu.
Tuy nhiên, song song với các giải pháp quản lý, kiểm tra và hướng dẫn của lực lượng chức năng, hiệu quả phòng ngừa cháy nổ chỉ thực sự bền vững khi mỗi người dân, mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh nâng cao tinh thần tự giác và chủ động trong sử dụng điện an toàn.
Người dân cần hình thành thói quen tắt, rút phích cắm thiết bị khi không sử dụng; không sạc pin qua đêm hoặc khi ra khỏi nhà; không dùng chung ổ cắm cho nhiều thiết bị công suất lớn; ưu tiên sử dụng thiết bị điện đạt tiêu chuẩn chất lượng; thường xuyên kiểm tra, thay thế kịp thời dây dẫn, thiết bị đã cũ, hư hỏng. Mỗi gia đình nên chủ động trang bị bình chữa cháy xách tay, thiết bị ngắt điện tự động và kiến thức, kỹ năng thoát nạn khi xảy ra sự cố.
Để phòng ngừa và giảm thiểu thiệt hại khi xảy ra cháy nổ do điện, lực lượng chức năng khuyến cáo người dân cần nắm vững quy trình xử lý ban đầu. Khi phát hiện chập điện, phải giữ bình tĩnh, nhanh chóng ngắt nguồn điện bằng cách tắt cầu dao tổng hoặc aptomat để hạn chế nguy cơ cháy lan; đồng thời hô hoán, báo động cho những người xung quanh biết.
Trường hợp đám cháy đã bùng phát, cần sử dụng bình chữa cháy phù hợp để dập lửa, tuyệt đối không dùng nước nhằm tránh nguy cơ điện giật. Nếu ngọn lửa vượt quá khả năng kiểm soát, cần nhanh chóng di chuyển đến khu vực an toàn và gọi ngay số 114 để lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH kịp thời hỗ trợ, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.