Nói đi đôi với làm - Tư duy hành động của Đảng

PGS. TS. Đỗ Chí Nghĩa
(Ủy viên chuyên trách, Ủy ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội)

Trình bày: Hồng Toại • 29/01/2026

*****

Phát biểu bế mạc Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Đại hội quán triệt cần tập trung thực hiện Nghị quyết theo hướng hành động, bảo đảm hiệu quả thực chất, khắc phục bằng được tình trạng "tổ chức thực hiện là khâu yếu". Tinh thần hành động cần được cụ thể hóa thành những giải pháp cụ thể, thực hiện nghiêm túc trong toàn hệ thống: Mỗi cấp ủy, mỗi tổ chức Đảng, mỗi đảng viên, mỗi cơ quan, đơn vị, trước hết là người đứng đầu phải chủ động chuyển từ "nhận thức đúng" thành "tổ chức triển khai có hiệu quả"; từ "quyết tâm cao" thành "kết quả rõ"; kết hợp "chỉ đạo, điều hành" với "kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm".

*****

Đặc biệt, ngay sau Đại hội, Tổng Bí thư đã có bài viết “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta”. Bài viết đã làm nổi bật tư duy hành động: “Văn kiện Đại hội đã chỉ rõ, cần kiên quyết khắc phục triệt để tình trạng “nói nhiều làm ít”, “nói hay, làm dở”, “nói không đi đôi với làm”, chấm dứt lối làm việc quan liêu, hình thức”. “Từ nay, “nói đi đôi với làm” phải trở thành nguyên tắc hành động; mọi chủ trương, nhiệm vụ đề ra đều phải xác định rõ mục tiêu, giải pháp, gắn trách nhiệm với kết quả, gắn đột phá với bền vững và kỷ luật thực thi phải gắn với sự hài lòng của Nhân dân”.

Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi ấy bằng một tinh thần nhất quán và dứt khoát: Phải chuyển mạnh từ “nói” sang “làm”, từ nhận thức sang hành động, từ quyết tâm thành hiệu quả thực chất. Đây không chỉ là yêu cầu về phương pháp lãnh đạo, mà là đặt lại trọng tâm của toàn bộ quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết trong giai đoạn phát triển mới - giai đoạn đòi hỏi kết quả cụ thể hơn, tốc độ nhanh hơn và trách nhiệm rõ ràng hơn.

“Nói đi đôi với làm” là thước đo năng lực cầm quyền và mức độ hoàn thành trách nhiệm trước Nhân dân. Mỗi Nghị quyết, chủ trương khi ban hành đều hàm chứa một lời cam kết. Giá trị của cam kết ấy nằm ở việc nó được triển khai đến đâu, mang lại thay đổi gì trong thực tiễn, đáp ứng nguyện vọng gì của Nhân dân.

Văn kiện Đại hội đã thẳng thắn chỉ ra yêu cầu phải kiên quyết khắc phục tình trạng “tổ chức thực hiện là khâu yếu”. Cách nhìn này thể hiện tinh thần cầu thị và trách nhiệm, bởi thực tiễn cho thấy, khoảng cách giữa chủ trương đúng và kết quả đạt được vẫn còn, và chỉ có thể thu hẹp bằng hành động cụ thể, liên tục và có trách nhiệm đến cùng.

Tư duy hành động đòi hỏi sự chuyển dịch rõ ràng và thực chất: Từ dừng lại ở “nhận thức đúng” sang “triển khai có hiệu quả”; từ nhấn mạnh “quyết tâm cao” sang xác lập “kết quả rõ”. Mỗi cấp ủy, mỗi tổ chức Đảng, mỗi cơ quan, đơn vị - trước hết là người đứng đầu - phải coi tổ chức thực hiện là nhiệm vụ trung tâm, là nơi thể hiện đầy đủ nhất trách nhiệm chính trị của mình.

Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu làm nhanh mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Cơ hội phát triển không chờ đợi; nguồn lực nếu không được giải phóng kịp thời sẽ bị lãng phí; những vướng mắc nếu không được tháo gỡ sớm sẽ tích tụ thành điểm nghẽn. Làm nhanh ở đây là thúc đẩy mạnh mẽ động cơ, động lực, hành động theo đúng nguyên tắc và quy luật, không để mất thời cơ. Làm nhanh chính là biểu hiện của năng lực tổ chức, của tinh thần trách nhiệm và của bản lĩnh hành động.

Làm nhanh luôn đi liền với làm đúng, làm sát thực tế, “đứng chân trên mảnh đất thực tiễn Việt Nam”. Làm đúng là bảo đảm sự thống nhất giữa chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và điều kiện cụ thể của từng địa phương, từng lĩnh vực. Làm đúng cũng là bảo đảm rằng mỗi quyết định đều hướng tới lợi ích lâu dài, bền vững, không đánh đổi tương lai để lấy kết quả trước mắt. Khi làm đúng, cán bộ có cơ sở để yên tâm hành động; khi kỷ cương được giữ vững, đổi mới sáng tạo mới có nền tảng chắc chắn.

Cùng với làm nhanh và làm đúng, làm đến cùng là yêu cầu không thể thiếu của tư duy hành động. Thực tiễn cho thấy, không ít công việc được khởi động với quyết tâm cao nhưng kết thúc chưa trọn vẹn; không ít chủ trương đúng nhưng hiệu quả chưa tương xứng vì thiếu sự theo đuổi đến cùng. Làm đến cùng là khắc phục tình trạng nửa vời, là theo sát công việc cho đến khi mục tiêu đạt được, kết quả được xác lập rõ ràng. Chỉ khi việc được làm đến nơi đến chốn, Nghị quyết mới thực sự đi vào cuộc sống.

Trong mọi hoàn cảnh, vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên - đặc biệt là người đứng đầu - có ý nghĩa quyết định. Khi người đứng đầu trực tiếp chịu trách nhiệm về kết quả, sâu sát trong chỉ đạo, kiên trì trong kiểm tra, giám sát, thì tinh thần hành động sẽ lan tỏa trong toàn bộ hệ thống. Sự gương mẫu không nằm ở những tuyên bố lớn, mà thể hiện qua cách giải quyết công việc, qua việc dám làm, dám chịu trách nhiệm và dám theo đuổi mục tiêu đến cùng.

Một nội dung có ý nghĩa xuyên suốt trong tư duy hành động được Tổng Bí thư nhấn mạnh là lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo cao nhất. Đây là tiêu chí có tính nguyên tắc, bởi mọi chủ trương, chính sách cuối cùng đều nhằm phục vụ Nhân dân; nếu người dân chưa thuận lợi hơn trong công việc, chưa yên tâm hơn trong cuộc sống, thì hiệu quả thực thi vẫn cần tiếp tục được xem xét và hoàn thiện.

Lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo cũng là cách chuyển mạnh sang đánh giá bằng thực tiễn. Không báo cáo nào thuyết phục hơn phản hồi của người dân; không con số nào có ý nghĩa hơn những thay đổi có thể cảm nhận được trong đời sống hằng ngày. Chính tiêu chí này buộc bộ máy phải tự soi lại mình, tự điều chỉnh cách làm việc, từ đó nâng cao chất lượng phục vụ.

“Nói đi đôi với làm, làm nhanh, làm đúng, làm đến cùng” là lời cam kết chính trị của Đảng trước Nhân dân. Đó là cam kết về kỷ luật thực thi, về trách nhiệm đến cùng và về quyết tâm biến mỗi Nghị quyết thành những đổi thay có thể nhìn thấy, cảm nhận được trong đời sống hằng ngày.

Khi tư duy hành động được đặt ở vị trí trung tâm, mỗi Nghị quyết sẽ tiếp tục được kiểm chứng trong thực tiễn. Thành công được đo bằng mức độ thuận lợi của người dân; hiệu quả tính bằng niềm tin trong xã hội được củng cố.

Lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo cao nhất chính là cách Đảng ta tự đặt mình dưới sự giám sát nghiêm khắc nhất, đồng thời cũng là cách giữ gìn và bồi đắp mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với Nhân dân. Khi người dân thấy hiệu quả từ thực tiễn, niềm tin sẽ nhân lên một cách tự nhiên, bền vững.

Tư duy hành động, suy cho cùng, là tư duy của trách nhiệm và cống hiến. Khi “nói” đã gắn chặt với “làm”, khi “làm” được thực hiện nhanh, đúng và đến cùng, thì con đường phát triển của đất nước sẽ được mở ra không chỉ bằng quyết tâm chính trị, mà bằng niềm tin vững chắc của Nhân dân vào Đảng và tương lai của dân tộc. Kỷ nguyên mới mở ra từ tư duy hành động và trách nhiệm với Nhân dân. “Nói đi đôi với làm”, “lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo”, kỷ nguyên ấy rất cụ thể, sinh động trong thực tiễn hàng ngày, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.