Đàm phán Mỹ - Iran: Cơ hội hạ nhiệt hay 'bước đệm' cho xung đột mới?
Dư luận thế giới đang đổ dồn về Muscat (Oman) vào ngày 6/2, nơi dự kiến diễn ra cuộc gặp trực tiếp hiếm hoi giữa quan chức Mỹ và Iran. Đây được xem là "phút chót" ngoại giao để định đoạt liệu Washington có tái khởi động các biện pháp quân sự đối với Tehran hay không.
Chương trình nghị sự "vênh" nhau
Ngày 4/2 (giờ địa phương), Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận các cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ sẽ diễn ra tại thủ đô Muscat của Oman vào sáng 6/2. Ông Araghchi cũng gửi lời cảm ơn nước chủ nhà Oman đã nỗ lực sắp xếp cho sự kiện quan trọng này.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất ngay trước thềm đàm phán là sự khác biệt về nội dung thảo luận. Trong khi Tehran kiên quyết khẳng định cuộc gặp chỉ nên tập trung "độc quyền" vào hồ sơ hạt nhân, thì phía Mỹ lại đưa ra một danh sách yêu cầu toàn diện hơn.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhấn mạnh quan điểm cứng rắn: "Để cuộc đàm phán thực sự mang lại ý nghĩa, nội dung thảo luận bắt buộc phải bao gồm: tầm bắn của tên lửa đạn đạo, việc Iran bảo trợ các tổ chức trong khu vực, chương trình hạt nhân và cả vấn đề nhân quyền tại quốc gia này".
Hiện tại, phía Mỹ chưa chính thức xác nhận thời gian hay lịch trình cụ thể, tạo nên một bầu không khí bí ẩn và căng thẳng.
Thông điệp từ Tổng thống Trump
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh bóng ma xung đột đang bao trùm. Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn để ngỏ khả năng thực hiện các hành động quân sự mới nếu đàm phán thất bại. Trước đó, Mỹ từng thực hiện các cuộc tấn công vào cơ sở hạt nhân của Iran trong cuộc xung đột hồi tháng 6 năm ngoái.
Trong cuộc phỏng vấn với NBC News hôm 4/2, khi được hỏi về thông điệp gửi tới Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, ông Trump cảnh báo: "Tôi cho rằng ông ấy nên lo lắng, rất nên lo lắng. Như các bạn biết đấy, họ đang phải đàm phán với chúng tôi".
Để gia tăng áp lực, Mỹ đã triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln đến khu vực.
Đại diện cho hai quốc gia là những nhân vật mang tính biểu tượng cho chính sách đối ngoại hiện tại. Phía Mỹ có ông Steve Witkoff - Đặc phái viên Trung Đông của Tổng thống Trump.
Về phía Iran có Ngoại trưởng Abbas Araghchi - một nhà ngoại giao kỳ cựu, được biết đến là người đàm phán kiên nhẫn và khôn khéo.
Cuộc đàm phán diễn ra khi Iran vừa trải qua những biến động nội bộ lớn. Câu hỏi lớn nhất lúc này là: Liệu cuộc gặp tại Oman sẽ mở ra một thỏa thuận mới như kỳ vọng của ông Trump về việc kiểm soát vũ khí hạt nhân, hay chỉ là thủ tục cuối cùng trước khi tiếng súng một lần nữa vang lên tại vùng Vịnh?