Trải nghiệm Tết người Mông tại Pa Phách qua hành trình Cha con vạn dặm
Hành trình của Trần Ba Duy và bé Đậu tại Mộc Châu hé lộ những nghi lễ độc đáo và nét văn hóa gắn kết cộng đồng trong dịp Tết đặc trưng của người Mông.
Trong ba tập đầu tiên của chương trình "Cha con vạn dặm", khán giả đã có dịp đồng hành cùng bố con Trần Ba Duy khám phá không gian văn hóa nguyên bản tại bản Pa Phách, Mộc Châu. Thay vì chỉ là một chuyến du lịch đơn thuần, hai bố con đã trực tiếp hòa mình vào đời sống của người dân bản địa ngay trong dịp Tết, thời điểm các giá trị truyền thống được thể hiện rõ nét nhất.
Nghi lễ tâm linh và lòng biết ơn tổ tiên
Đúng ngày 30 Tết, bố con Trần Ba Duy đã có mặt tại nhà trưởng bản Vàng A Lứ để chứng kiến tục mổ lợn dâng cúng tổ tiên. Đây là nghi lễ quan trọng bậc nhất, nơi những phần thịt trang trọng nhất được dành để mời thần linh và tiền nhân về ăn Tết cùng con cháu. Sau khi hoàn tất các thủ tục tâm linh, gia đình và khách quý mới bắt đầu quây quần bên mâm cơm tất niên.
Đáng chú ý, cách thờ cúng của người Mông mang đậm màu sắc bản địa với những vật phẩm giản dị nhưng linh thiêng. Người dân sử dụng lông gà gắn lên lá bùa và dán lên bàn thờ để cầu mong may mắn, sức khỏe và sự bình an cho năm mới. Rượu nếp được rót xuống đất như một lời mời thành kính gửi đến những người đã khuất.
Sức mạnh cộng đồng qua tục giã bánh dày
Bên cạnh các nghi lễ gia đình, sự gắn kết cộng đồng được thể hiện rõ nét qua hoạt động giã bánh dày – món ăn biểu tượng cho sự no đủ và đoàn kết. Gạo nếp sau khi đồ chín phải được giã liên tục khi còn nóng hổi. Công việc này đòi hỏi sức bền và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các trai bản.
Dù gặp nhiều khó khăn trong lần đầu trải nghiệm nhịp chày dồn dập, bố con Trần Ba Duy vẫn hào hứng tham gia dưới sự cổ vũ của dân bản. Những chiếc bánh dẻo thơm ăn cùng mật ong không chỉ là món ăn đặc sản mà còn là thành quả của tinh thần tương trợ lẫn nhau giữa các gia đình trong bản.
Hội xuân và giá trị của sự gắn kết gia đình
Sáng mùng Một, không khí tại nhà văn hóa bản Pa Phách trở nên náo nhiệt hơn bao giờ hết với các trò chơi dân gian như bổ cù, đẩy gậy và múa khèn. Trần Ba Duy đã có những giây phút thư giãn thực sự khi cùng con trai hòa vào đám đông, tạm gác lại những lo toan của công việc thường nhật.
Hành trình tại Mộc Châu không chỉ mang lại kiến thức về văn hóa dân tộc mà còn là cơ hội để bồi đắp tình cảm cha con. Những kỷ niệm tại vùng cao Tây Bắc chính là món quà quý giá nhất mà chương trình đem lại cho những người tham gia, mở ra một bức tranh chân thực về vẻ đẹp con người và phong tục Việt Nam.