Lockheed Martin ra mắt Lamprey: Tàu ngầm không người lái có khả năng bám tàu đối phương
Mẫu UUV mới của Mỹ sở hữu thiết kế đột phá, cho phép tận dụng lực đẩy của tàu khác để di chuyển bí mật trên quãng đường dài trước khi triển khai tấn công hoặc trinh sát.
Tập đoàn Lockheed Martin của Mỹ vừa công bố Lamprey, một nền tảng chiến đấu hải quân đầy triển vọng dưới dạng tàu ngầm không người lái (UUV) đa năng. Được đặt tên theo loài "cá mút đá" ký sinh, thiết bị này được kỳ vọng sẽ thay đổi hoàn toàn các quy tắc và nguyên tắc của chiến tranh hải quân hiện đại nhờ khả năng hoạt động tàng hình và thời gian bám trụ dài ngày dưới nước.
Cơ chế hoạt động đặc biệt của "Cá mút đá" Lamprey
Lamprey là một tàu ngầm không người lái có thân hình chữ nhật với chiều dài lên tới 10 mét. Điểm khác biệt lớn nhất của thiết bị này nằm ở các dây đeo "Velcro" đặc biệt, cho phép nó bám chặt vào đáy các loại tàu thuyền, kể cả tàu dân sự. Bằng cách này, Lamprey có thể tận dụng lực đẩy của tàu vật chủ để di chuyển bí mật trên quãng đường dài mà không cần sử dụng năng lượng từ hệ thống đẩy riêng.
Trong quá trình "đi nhờ" này, Lamprey tự sạc năng lượng thông qua máy phát điện hydro tích hợp tận dụng dòng nước chảy qua khi tàu di chuyển. Khi đến tọa độ mục tiêu với lượng pin đã được nạp đầy, thiết bị sẽ tự tách ra để bắt đầu nhiệm vụ. Đáng chú ý, thiết bị có khả năng nằm im dưới đáy biển ở "chế độ ngủ" trong thời gian dài để chờ lệnh, giúp nó tránh khỏi sự phát hiện của các hệ thống dò tìm dưới nước hiện đại.
Khả năng tác chiến đa nhiệm và cấu trúc mở
Thiết kế của Lamprey dựa trên cấu trúc mở với khoang chứa hàng dung tích khoảng 0,68m3. Không gian này cho phép tích hợp linh hoạt nhiều loại module vũ khí và thiết bị khác nhau tùy theo yêu cầu nhiệm vụ. Cụ thể, Lamprey có thể mang theo:
- Ngư lôi tấn công tàu mặt nước và tàu ngầm đối phương.
- Hệ thống mồi nhử phá hoại nhằm mô phỏng tín hiệu của tàu ngầm thật.
- Các bệ phóng tàu ngầm không người lái siêu nhỏ (micro-UUV) phục vụ công tác trinh sát.
- Hệ thống tác chiến điện tử và trạm tiếp sóng vô tuyến cho máy bay không người lái khi nổi lên mặt nước.
- Trong tình huống khẩn cấp, thiết bị có thể đóng vai trò như một vũ khí cảm tử, trực tiếp đâm vào mục tiêu.
Phó Chủ tịch Lockheed Martin, ông Paul Lemmo, cho biết dự án Lamprey được tài trợ nội bộ, cho phép tập đoàn nhanh chóng hoàn thiện và cung cấp cho Hải quân một công cụ đa năng. Đặc biệt, Lamprey có khả năng phối hợp tác chiến theo mô hình "đàn tàu ngầm", nơi nhiều thiết bị tương tác và thực hiện các nhiệm vụ chuyên biệt cùng lúc để tối ưu hóa hiệu quả tấn công.
Các khu vực tác chiến tiềm năng
Theo phân tích từ RIA Novosti, khu vực châu Á - Thái Bình Dương được xem là chiến trường trọng điểm mà Lamprey có thể triển khai rộng rãi. Mỹ có thể sử dụng thiết bị này để theo dõi sát sao các tàu chiến của Trung Quốc và thực hiện tấn công bằng hỏa lực khi cần thiết. Bên cạnh đó, NATO cũng có khả năng sử dụng Lamprey để củng cố tuyến phòng thủ chống tàu ngầm GIUK-Iceland ở Bắc Đại Tây Dương.
Ngoài ra, khu vực Biển Đen cũng được nhắc đến như một môi trường thử nghiệm tiềm năng. Có khả năng Mỹ sẽ chuyển giao một số lượng nhỏ thiết bị này cho Ukraine để thử nghiệm thực tế khả năng theo dõi và vô hiệu hóa các tàu chiến của Hải quân Nga trong khu vực xung đột.
Đối trọng từ các hệ thống tàu ngầm không người lái của Nga
Dù Nga hiện chưa có thiết bị có cơ chế bám tàu trực tiếp tương đương với Lamprey, nhưng nước này đã sở hữu các nền tảng UUV chiến lược và chuyên dụng khác. Nổi bật nhất là siêu ngư lôi Poseidon, một thiết bị nặng 100 tấn trang bị lò phản ứng hạt nhân mini. Poseidon có khả năng hoạt động ở độ sâu 1.000m với tốc độ vượt quá 70 hải lý/giờ, được thiết kế để gây thiệt hại quy mô lớn cho các đội hình tàu sân bay hoặc khu vực ven biển bằng vũ khí hạt nhân.
Ở phân khúc nhỏ hơn, Nga có tàu ngầm không người lái Vityaz-D do Cục Thiết kế Trung ương Rubin phát triển. Đây là mẫu UUV tự hành hoàn toàn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để điều hướng, từng đạt kỷ lục lặn xuống đáy rãnh Mariana ở độ sâu 11.000m. Một hệ thống khác là Klavesin-1R, chuyên dùng cho các hoạt động khảo sát, lập bản đồ đáy biển và kiểm tra hạ tầng cáp dưới nước tại các khu vực khắc nghiệt như Bắc Cực.
Mặc dù Lamprey mang lại lợi thế về tính bí mật, các chuyên gia quân sự lưu ý rằng các hệ thống sonar tần số thấp hiện đại trên tàu ngầm và tàu nổi hiện nay vẫn có khả năng phát hiện các thiết bị nhỏ ở phạm vi gần. Do đó, hiệu quả thực tế của Lamprey vẫn cần được kiểm chứng qua các đợt thử nghiệm vận hành thực tế trong môi trường đối phó chủ động.