Hà Lan chuyển giao 18 tiêm kích F-16 cho Romania với giá 1 Euro: Giải mã giá trị thực
Thương vụ 18 chiếc F-16 từ Hà Lan sang Romania không chỉ là hỗ trợ quân sự mà còn thiết lập trung tâm đào tạo phi công chiến lược cho cả NATO và Ukraine.
Hà Lan đã chính thức hoàn tất việc chuyển giao 18 tiêm kích đa nhiệm F-16 Fighting Falcon cho Romania với mức giá tượng trưng chỉ 1 Euro. Đây là bước đi chiến lược nhằm củng cố năng lực phòng thủ của khối NATO tại sườn phía Đông và đẩy nhanh tiến trình hỗ trợ quân sự cho Ukraine.
Trung tâm Đào tạo F-16 châu Âu (EFTC) và vai trò chiến lược
Tất cả 18 máy bay này hiện đã được tập trung tại Trung tâm Đào tạo F-16 châu Âu (EFTC), đặt tại Căn cứ Không quân 76 gần Fetești. EFTC được thành lập với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Lockheed Martin, nhà sản xuất tiêm kích F-16, và hiện là cơ sở đào tạo phi công duy nhất thuộc loại này tại châu Âu.
Đáng chú ý, EFTC không chỉ phục vụ quân đội Romania mà còn dành 50% công suất để huấn luyện các phi công Ukraine. Lớp phi công đầu tiên gồm 7 nhân sự Romania đã tốt nghiệp vào tháng 7/2024 sau khi hoàn thành các khóa huấn luyện chiến thuật nâng cao. Đây là nền tảng quan trọng trước khi Romania tiếp nhận thêm 67 chiếc F-16 khác từ các đồng minh NATO để thay thế dòng MiG-21 lỗi thời từ thời Chiến tranh Lạnh.
Thay đổi chiến lược đào tạo phi công cho Ukraine
Ban đầu, việc huấn luyện phi công Ukraine gặp nhiều trở ngại do rào cản ngôn ngữ và thói quen vận hành các dòng máy bay Liên cũ. Sau các sự cố kỹ thuật, NATO đã điều chỉnh chiến lược bằng cách ưu tiên tuyển chọn các phi công trẻ. Những nhân sự này có khả năng tiếp thu nhanh các hệ thống phương Tây và sở hữu trình độ tiếng Anh tốt hơn, giúp rút ngắn thời gian làm quen với buồng lái hiện đại.
Bên cạnh đó, việc vận hành EFTC tại Romania giúp Ukraine giảm bớt sự phụ thuộc vào các cơ sở huấn luyện tại Mỹ (như căn cứ Lackland và Morris), đồng thời tăng tốc độ triển khai lực lượng chiến đấu ngay tại khu vực biên giới phía Đông NATO.
Thông số kỹ thuật và giá trị thực tế của thương vụ
Mặc dù giá bán được ghi nhận là 1 Euro, nhưng giá trị thực tế của gói chuyển giao — bao gồm linh kiện dự phòng, hệ thống mô phỏng và hỗ trợ kỹ thuật — ước tính lên tới 65 triệu Euro. Các tiêm kích F-16 này mang lại bước nhảy vọt về công nghệ so với MiG-21 nhờ các trang bị hiện đại:
- Radar: Hệ thống radar APG-68 cho phép phát hiện mục tiêu tầm xa và đa nhiệm.
- Vũ khí: Khả năng triển khai tên lửa không đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM, bom dẫn đường chính xác GBU-12 và GBU-38.
- Tác chiến: Hệ thống tác chiến điện tử và phối hợp mạng lưới cảm biến liên hợp tiên tiến.
Nhìn chung, đây là một phần trong kế hoạch tổng thể của phương Tây nhằm cung cấp khoảng 90 chiếc F-16 cho Ukraine. Thương vụ này đóng vai trò như một "đòn bẩy kép": vừa hiện đại hóa không quân Romania để chuẩn bị tiến lên dòng tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II vào cuối thập niên này, vừa duy trì nguồn lực dự bị tinh nhuệ cho các đồng minh trong khu vực.