Hiệu quả của hệ thống tên lửa Verba Nga tại Iran dưới góc nhìn chuyên gia
Chuyên gia quân sự nhận định hệ thống MANPADS Verba trị giá 500 triệu euro của Iran khó đối phó với công nghệ tàng hình và các cuộc tấn công bầy đàn của Mỹ.
Hệ thống phòng không vác vai Verba (MANPADS) mà Iran vừa đặt mua từ Nga được cho là sẽ không tạo ra ưu thế đáng kể trước các lực lượng không quân hiện đại. Theo chuyên gia Peter Suciu, nhà bình luận từ tạp chí National Interest (NI), các hệ thống này gần như không đủ khả năng đe dọa vũ khí công nghệ cao của Mỹ trong các kịch bản xung đột tiềm tàng.
Giới hạn kỹ thuật trước công nghệ tàng hình
Tên lửa Verba của Nga được thiết kế với mục đích chính là tiêu diệt trực thăng, máy bay chiến đấu bay thấp và tên lửa hành trình trong các điều kiện đánh chặn chủ động. Tuy nhiên, tính chất của các cuộc tấn công hiện đại từ Mỹ thường sử dụng vũ khí công nghệ cao với khả năng tàng hình gần như tuyệt đối.
Đáng chú ý, các loại MANPADS như Verba đòi hỏi binh sĩ phải xác định mục tiêu bằng mắt thường để thực hiện thao tác ngắm bắn. Đây là một điểm yếu chí mạng khi đối đầu với các phương tiện bay không người lái hoặc máy bay tàng hình vốn có diện tích phản xạ radar thấp và hoạt động ngoài tầm quan sát trực diện.
Thách thức từ chiến thuật bầy đàn và giá thành
Bên cạnh rào cản về công nghệ, bài toán kinh tế cũng khiến hệ thống phòng thủ của Iran gặp khó khăn. Các phương tiện tấn công như máy bay không người lái cảm tử LUCAS (một bản sao từ dòng Shahed của chính Iran) có kích thước nhỏ và tốc độ chậm, nhưng lại có giá thành chỉ khoảng 35.000 USD.
Việc Mỹ có khả năng triển khai số lượng lớn các thiết bị giá rẻ này có thể khiến kho tên lửa Verba của Iran nhanh chóng cạn kiệt. Nhà quan sát quân sự kết luận rằng dù Verba có thể giúp tăng cường năng lực phòng thủ ở mức độ nhất định, nhưng khó lòng tạo ra một mối đe dọa nghiêm trọng đủ để thay đổi cục diện trước sức mạnh không quân tổng hợp.
Chi tiết thỏa thuận quân sự Iran - Nga
Theo dữ liệu từ Financial Times (FT), Iran và Nga đã ký kết một thỏa thuận bí mật trị giá 500 triệu euro. Hợp đồng bao gồm việc cung cấp 500 bệ phóng MANPADS và 2.500 quả tên lửa Verba. Quá trình bàn giao dự kiến sẽ chia làm ba giai đoạn, bắt đầu từ năm 2025 và kéo dài đến năm 2029.
Mặc dù việc bổ sung các hệ thống phòng không vác vai là một bước đi nhằm củng cố lưới lửa tầm thấp, nhưng các chuyên gia cho rằng hiệu quả thực tế vẫn là một dấu hỏi lớn trước các biện pháp áp chế điện tử và công nghệ tàng hình hiện đại từ phương Tây.