Quốc tế

Đòn tấn công từ Iran sẽ vắt kiệt kho tên lửa đánh chặn của Mỹ?

Hoàng Bách 03/03/2026 10:48

Việc lực lượng Mỹ phải liên tục bắn hạ hàng trăm tên lửa đạn đạo của Iran trong những ngày qua đang làm dấy lên những câu hỏi lớn về sức chịu đựng của kho dự trữ vũ khí phòng không nước này. Trong bối cảnh cuộc xung đột được dự báo có thể kéo dài nhiều tuần, Washington đang phải đối mặt với bài toán hóc búa giữa tốc độ tiêu hao vũ khí đắt đỏ và năng lực sản xuất hạn hẹp.

afp__20260302__99l88e9__v1__highres__usiranpoliticsconflictdefense.jpg
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine trả lời báo giới về chiến dịch quân sự tại Iran trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc (Washington, D.C.) ngày 2/3. Trong những ngày qua, quân đội Mỹ đã không kích hàng trăm mục tiêu tại Iran, trong khi Israel cũng mở rộng chiến dịch tấn công sang lãnh thổ Lebanon. Ảnh: AFP

Cuộc chạy đua giữa bệ phóng và tên lửa phòng không

Kể từ khi chiến sự bùng phát, lực lượng Mỹ đã đánh chặn thành công hàng trăm tên lửa đạn đạo nhắm vào các căn cứ của Mỹ và đối tác nhằm duy trì sự ổn định khu vực, theo xác nhận của Tướng Dan Caine - quan chức quân sự cấp cao của Mỹ vào hôm 2/3. Mặc dù những pha đánh chặn này mang lại thành công vang dội về mặt chiến thuật khi ngăn chặn tên lửa đối phương tiếp cận mục tiêu, nhưng chúng lại đi kèm với một cái giá rất đắt: Sự hao hụt nghiêm trọng kho tên lửa đánh chặn công nghệ cao vốn đang trong tình trạng khan hiếm.

Chuyên gia Kelly Grieco, thành viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Stimson Center, cảnh báo về nguy cơ hiện hữu khi Mỹ và các đối tác có thể cạn kiệt tên lửa đánh chặn trước khi Iran dùng hết kho tên lửa tấn công của mình.

Theo đánh giá ban đầu của Israel, Tehran sở hữu khoảng 2.500 tên lửa đạn đạo - một con số gần như chắc chắn vượt xa tổng số lượng tên lửa đánh chặn đạn đạo mà Mỹ và Israel đang có trong tay. Để đối phó với sự chênh lệch này, liên quân Mỹ - Israel đang ráo riết săn lùng các bệ phóng và kho chứa vũ khí của đối phương. Theo bà Grieco, cuộc chiến hiện tại về bản chất là một cuộc chạy đua khốc liệt giữa các tổ hợp phóng của Iran và tốc độ oanh tạc của Mỹ - Israel nhằm triệt tiêu nguồn gốc của những đợt tấn công đó.

afp__20260302__99nf8gn__v1__highres__israeliranusconflict.jpg
Những vệt khói tên lửa trên bầu trời thành phố ven biển Tel Aviv (Israel) trong đợt tấn công mới nhất của Iran ngày 3/3. Ảnh: AFP

Áp lực thời gian và bài toán tiêu hao

Bên cạnh tên lửa đạn đạo, Tướng Caine thừa nhận các thiết bị bay không người lái (UAV) của Iran cũng đặt ra mối đe dọa đáng kể. Dù không tiết lộ con số cụ thể bị bắn hạ, ông khẳng định hệ thống phòng không của Mỹ đã chứng minh được sự hiệu quả và khả năng phản ứng chớp nhoáng trước các nền tảng này.

Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định tình trạng thiếu hụt trầm trọng nhất nằm ở mảng tên lửa đánh chặn đạn đạo, bởi mức độ tiêu hao vũ khí đắt tiền để diệt UAV không lớn bằng.

Một yếu tố then chốt quyết định số lượng đạn đánh chặn cần thiết chính là thời gian kéo dài của cuộc xung đột. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đề cập đến một chiến dịch quân sự kéo dài nhiều tuần, nhưng mới đây ông khẳng định tiến độ hiện đang vượt xa các dự báo ban đầu.

Mặc dù dự kiến ban đầu là khoảng 4 đến 5 tuần, ông Trump nhấn mạnh Washington có đủ năng lực để duy trì cuộc chiến lâu hơn thế. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng để ngỏ nhiều kịch bản thời gian khác nhau, từ 2, 4 cho đến 6 tuần tùy thuộc vào diễn biến trên thực địa.

afp__20260302__99h29vp__v2__highres__topshotisraeliranusconflict.jpg
Vệt khói từ các pha đánh chặn của hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt trên bầu trời Jerusalem ngày 1/3. Bức ảnh phản ánh sức nóng của chảo lửa Trung Đông sau khi Mỹ và Israel tiến hành các đợt không kích nhằm vào Iran hôm 28/2, dẫn đến cái chết của Lãnh tụ tối cao nước này. Để đáp trả, Tehran đã phóng hàng loạt tên lửa nhắm vào lãnh thổ Israel và các quốc gia vùng Vịnh. Ảnh: AFP

Đe dọa chiến lược phòng thủ toàn cầu của Washington

Hệ lụy của cuộc xung đột này không chỉ bó hẹp tại Trung Đông mà còn có nguy cơ làm suy yếu vị thế toàn cầu của Mỹ. Ông Joe Costa, Giám đốc chương trình quốc phòng tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định một cuộc chiến kéo dài với Iran có thể vắt kiệt kho dự trữ tên lửa phòng không tối quan trọng mà Mỹ vốn cần dành cho các khu vực ưu tiên khác trên thế giới. Kết cục của rủi ro này phụ thuộc hoàn toàn vào việc Mỹ và Israel vô hiệu hóa năng lực phóng tên lửa và UAV của Tehran hiệu quả đến mức nào.

Nhìn vào bức tranh tổng thể, chuyên gia Grieco chỉ ra một thực tế phũ phàng: Tốc độ sản xuất vũ khí hiện không thể bắt kịp nhu cầu thực tế. Từ châu Âu, Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cho đến Trung Đông, mọi chiến trường đều đang trong tình trạng "khát" hệ thống bệ phóng và tên lửa phòng không. Trong khi đó, Washington đơn giản là đang tiêu thụ chúng với tốc độ nhanh hơn rất nhiều so với khả năng bù đắp của nền công nghiệp quốc phòng nước này.

Hoàng Bách