Giá dầu Brent tăng vọt lên 81,40 USD/thùng do gián đoạn tại Trung Đông

Giá dầu Brent chuẩn toàn cầu đã tăng 3,66 USD, tương đương 4,7%, chốt phiên ở mức 81,40 USD/thùng vào ngày 3/3/2026. Đây là mức đóng cửa cao nhất của mặt hàng này kể từ tháng 1/2025, phản ánh những lo ngại về sự đứt gãy nguồn cung từ khu vực đóng góp gần một phần ba sản lượng dầu thế giới.

Thị trường năng lượng biến động mạnh

Không chỉ dầu thô, giá khí đốt tại châu Âu cũng ghi nhận mức tăng đột biến, có thời điểm tăng tới 40% trước khi thu hẹp đà tăng. Diễn biến này diễn ra sau một phiên tăng giá mạnh trước đó, cho thấy tâm lý lo ngại bao trùm thị trường năng lượng khi các nguồn cung từ Trung Đông bị hạn chế.

Bên cạnh năng lượng, giá các mặt hàng như đường, phân bón và đậu tương cũng đồng loạt đi lên. Các chuyên gia cảnh báo tình hình căng thẳng kéo dài có thể làm gia tăng áp lực lạm phát, đe dọa đà phục hồi kinh tế tại cả châu Âu và châu Á.

Sản lượng khai thác sụt giảm tại các cường quốc dầu mỏ

Trung Đông hiện chiếm khoảng 20% nguồn cung khí tự nhiên toàn cầu. Tuy nhiên, hoạt động khai thác tại nhiều quốc gia đang đối mặt với tình trạng đình trệ nghiêm trọng:

• Iraq: Nhà sản xuất lớn thứ hai của OPEC cho biết có thể buộc phải cắt giảm hơn 3 triệu thùng/ngày nếu việc di chuyển tới các điểm bốc hàng không được cải thiện. Hiện tại, mỏ Rumaila đã giảm 700.000 thùng/ngày và mỏ West Qurna 2 giảm 460.000 thùng/ngày.
• Qatar: Các cơ sở sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) – vốn chiếm 20% nguồn cung toàn cầu – đã tạm dừng hoạt động.
• Ả Rập Xê Út: Tập đoàn Saudi Aramco đã đình chỉ sản xuất tại nhà máy lọc dầu lớn nhất trong nước và đang tìm cách chuyển hướng nguồn cung sang cảng Yanbu ở Biển Đỏ qua đường ống Đông-Tây.

Tắc nghẽn tại huyết mạch vận tải eo biển Hormuz

Hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển 20% lượng dầu và LNG toàn cầu, đã bị hạn chế sang ngày thứ tư. Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy số lượng tàu đi qua khu vực này giảm mạnh. Hàng trăm tàu chở dầu hiện đang neo đậu gần cảng Fujairah của UAE để chờ đợi điều kiện an toàn.

Trước tình hình này, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hải quân Mỹ có thể triển khai hoạt động hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz nếu cần thiết. Ông cũng chỉ đạo Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh tài chính nhằm ổn định các hoạt động thương mại hàng hải tại khu vực Vịnh.

Tác động dây chuyền tới khu vực châu Á

Sự gián đoạn nguồn cung đang gây ra những hệ lụy trực tiếp tại châu Á. Một số nhà máy lọc dầu tại Trung Quốc đã bắt đầu cắt giảm công suất do thiếu hụt dầu thô đầu vào. Trong khi đó, Ấn Độ đã phải triển khai biện pháp phân bổ khí đốt cho các ngành công nghiệp sau khi nguồn cung từ Qatar bị đứt gãy.

Các chuyên gia nhận định, công suất đường ống Đông-Tây của Ả Rập Xê Út có giới hạn, do đó việc chuyển hướng nguồn cung khó có thể bù đắp hoàn toàn lượng thiếu hụt nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa.

Thành Vinh