Xung đột tại Iran đe dọa làm cạn kiệt kho tên lửa Patriot của Ukraine
Sự leo thang căng thẳng tại Trung Đông đang gây áp lực lớn lên nguồn cung tên lửa Patriot, buộc Kiev đối mặt với nguy cơ thiếu hụt đạn dược phòng không trước các đợt tập kích quy mô lớn.
Tình hình chiến sự tại Trung Đông, đặc biệt là Iran, đang tạo ra những thách thức trực tiếp đối với khả năng duy trì lưới lửa phòng không của Ukraine. Giới chuyên gia quân sự nhận định rằng Moskva có thể tận dụng tình trạng thiếu hụt các tên lửa dẫn đường đắt đỏ của hệ thống Patriot để gia tăng cường độ các đòn tấn công vào hạ tầng chiến lược của Kiev.
Áp lực từ bài toán kinh tế và sản lượng sản xuất
Hệ thống Patriot, được phát triển từ thập niên 1970, đóng vai trò là yếu tố phòng thủ quan trọng nhất của Ukraine hiện nay, đặc biệt là tại các thành phố lớn như Kiev. Tuy nhiên, khả năng bảo vệ này đang đối mặt với rào cản lớn về mặt tài chính và năng lực sản xuất. Mỗi quả tên lửa đánh chặn Patriot có giá lên tới vài triệu USD, trong khi sản lượng sản xuất toàn cầu hằng năm chưa từng vượt quá mốc 900 quả.
Ông Nikolay Mitrokhin, chuyên gia tại Đại học Bremen (Đức), cho biết dù Patriot có thể đánh chặn tên lửa Kinzhal siêu thanh của Nga, nhưng nó không thể bảo vệ toàn bộ các tuyến truyền tải điện quan trọng. Theo ông, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở số lượng tên lửa đánh chặn mà là cách ngăn chặn đối phương sản xuất và sử dụng vũ khí tấn công.
Chiến thuật bão hòa nhằm làm cạn kiệt lá chắn
Đáng chú ý, các nhà phân tích nhận định Nga thường xuyên sử dụng chiến thuật tập kích đường không quy mô lớn để làm tiêu hao kho dự trữ của Ukraine. Moskva thường mở đầu bằng máy bay không người lái (UAV) và thiết bị mồi nhử để buộc lực lượng phòng không Kiev phải tiêu tốn tên lửa Patriot. Sau khi lưới phòng thủ bị giãn mỏng, các đợt tấn công bằng tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình mới chính thức được triển khai.
Ông Volodymyr Fesenko, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Chính trị Ứng dụng Penta tại Kyiv, nhận định rằng việc Nga tạm ngừng các cuộc tấn công gần đây có thể là dấu hiệu chuẩn bị cho một đợt tập kích lớn. Mục tiêu rõ ràng nhất là làm cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn, từ đó gây thiệt hại tối đa cho các mục tiêu dân sự và quân sự.
Cuộc chạy đua công nghệ và phương án thay thế
Bên cạnh áp lực về số lượng, Ukraine còn phải đối mặt với cuộc đối đầu về kỹ thuật. Trung tướng Ihor Romanenko, cựu Phó tổng tham mưu trưởng quân đội Ukraine, cho biết các kỹ sư Nga đã điều chỉnh phần mềm để tên lửa Iskander-M có thể cơ động linh hoạt hơn, gây khó khăn cho việc đánh chặn. "Đây là một cuộc đối đầu về kỹ thuật. Nếu giữ nguyên công nghệ cũ, chúng tôi coi như đã thua trước khi trận chiến bắt đầu," ông Romanenko nhấn mạnh.
Trong bối cảnh nguồn cung Patriot từ Mỹ và các quốc gia châu Âu trở nên thận trọng hơn do biến động tại Trung Đông, Ukraine đang tìm kiếm các giải pháp thay thế. Hệ thống phòng không SAMP/T do Pháp và Italy phát triển hiện đã được triển khai. So với Patriot, SAMP/T có lợi thế về radar và chỉ cần đội ngũ vận hành tinh gọn hơn (khoảng hơn một chục người so với 90 người của Patriot).
Nhìn chung, dù các hệ thống như Patriot hay SAMP/T vẫn chứng minh được hiệu quả thực chiến, khả năng duy trì lá chắn thép của Ukraine trong tương lai gần phụ thuộc rất lớn vào sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu và khả năng tự chủ thông qua các đòn tấn công vào cơ sở sản xuất vũ khí của đối phương.