Thành phố tên lửa của Iran: Chiến lược hầm ngầm đối mặt thách thức từ Mỹ và Israel

Hệ thống hầm ngầm chiến lược, hay còn gọi là các "thành phố tên lửa" của Iran, đang trở thành mục tiêu trọng điểm trong các cuộc không kích từ Mỹ và Israel. Dù được thiết kế để bảo vệ kho vũ khí trước các đòn tấn công từ bên ngoài, cấu trúc này lại bộc lộ những điểm yếu chết người khi bị phong tỏa các lối ra vào huyết mạch.

Quy mô kho vũ khí và chiến lược phòng thủ ngầm

Trong nhiều thập kỷ, Iran đã xây dựng mạng lưới hầm ngầm chằng chịt trong lòng các dãy núi để bảo vệ kho tên lửa đạn đạo. Theo ước tính từ Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ vào năm 2022, Tehran đang sở hữu hơn 3.000 tên lửa đạn đạo, một trong những kho vũ khí lớn nhất khu vực Trung Đông.

Các cơ sở này được cho là nơi lưu trữ nhiều loại tên lửa tầm xa hiện đại như Shahab-3, Sejil và Khorramshahr, với khả năng tấn công các mục tiêu trong phạm vi 2.000km. Đoạn phim tuyên truyền được công bố vào tháng 3-2025 cho thấy quy mô của các căn cứ này với những hành lang dài chứa đầy xe tải chở tên lửa sẵn sàng tác chiến. Tại một số địa điểm, Tehran còn xây dựng các hầm chứa chuyên dụng cho phép phóng tên lửa trực tiếp từ lòng đất mà không cần đưa lên bề mặt.

Rủi ro từ các nút thắt chiến thuật

Mặc dù mang tính bảo mật cao, vị trí của các "thành phố tên lửa" này đã bị tình báo Mỹ và Israel theo dõi sát sao thông qua ảnh vệ tinh. Các dấu hiệu như mạng lưới đường giao thông, tòa nhà điều hành và lối vào hầm là những chỉ dấu quan trọng giúp xác định tọa độ mục tiêu.

Theo các báo cáo từ tờ The Wall Street Journal, máy bay chiến đấu và thiết bị bay không người lái của Mỹ và Israel thường xuyên giám sát các khu vực này. Chiến thuật hiện nay tập trung vào việc tấn công các bệ phóng ngay khi chúng xuất hiện hoặc ném bom hạng nặng để phá hủy cấu trúc cửa hầm. Nhà phân tích quân sự Guillermo Pulido nhận định rằng nếu các lối ra vào bị phá hoại, những hầm ngầm kiên cố này sẽ trở thành "mồ chôn" cho kho vũ khí bên trong, khiến các xe bệ phóng di động bị mắc kẹt và không thể triển khai hỏa lực.

Tác động từ các đợt không kích liên tiếp

Trong các diễn biến mới nhất, Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy lực lượng Mỹ tại Trung Đông, tuyên bố liên quân đã phá hủy hàng trăm tên lửa, bệ phóng và máy bay không người lái của Iran. Số lượng vụ phóng tên lửa từ phía Tehran cũng ghi nhận sự sụt giảm đáng kể trong thời gian gần đây.

Cụ thể, các cuộc tấn công đã nhắm vào các cơ sở hạ tầng chiến lược tại vùng Tabriz và Khorramabad thuộc tỉnh Lorestan. Hình ảnh vệ tinh xác nhận sự sụp đổ của một số đường hầm tại các căn cứ thuộc đơn vị tên lửa đạn đạo. Tờ L'Express cho biết Iran đã nỗ lực di chuyển một phần vũ khí ra khỏi hầm để phân tán khắp cả nước nhằm tránh bị tiêu diệt hoàn toàn, nhưng hiệu quả của chiến thuật này vẫn đang bị đặt dấu hỏi lớn trước áp lực không kích liên tục.

Bảng thông số một số dòng tên lửa chiến lược của Iran

Thành Vinh