Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến về tình hình phát triển 'kinh tế bạc'
Sáng 11/3, Văn phòng Chính phủ tổ chức Hội nghị trực tuyến về tình hình phát triển "kinh tế bạc" trên thế giới và thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị.
Đồng chí Phùng Thành Vinh - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì tại điểm cầu trực tuyến tỉnh Nghệ An. Cùng dự có lãnh đạo các sở, ngành cấp tỉnh và Hội Người cao tuổi tỉnh.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tập trung vào việc định hướng kinh tế bạc như một giải pháp chiến lược nhằm thích ứng với tình trạng già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng tại Việt Nam.
Thay vì coi người cao tuổi là gánh nặng, Thủ tướng Chính phủ khẳng định đây là nguồn lực quý báu có thể đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững và đổi mới mô hình tăng trưởng của đất nước. Từ đó, chuyển đổi các thách thức về an sinh xã hội thành cơ hội phát triển, thông qua việc thúc đẩy khởi nghiệp, dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao và phát huy trí tuệ của người cao tuổi.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính kêu gọi sự thống nhất trong nhận thức và hành động để xây dựng các chính sách đột phá, đảm bảo tính nhân văn và công bằng xã hội trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Việt Nam đang bước vào quá trình già hóa dân số. Theo Tổng cục Thống kê, đến năm 2024 Việt Nam có khoảng hơn 13 triệu người cao tuổi (chiếm trên 13% dân số), dự báo đến năm 2036 Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn dân số già. Sự chuyển dịch nhân khẩu học này đặt ra những yêu cầu mới cho chính sách kinh tế - xã hội, trong đó nổi bật là việc bảo đảm chăm sóc và nâng cao chất lượng cuộc sống người cao tuổi, thiết kế, xây dựng các chính sách, mô hình phát triển từng bước thích ứng với sự già hóa dân số trong tương lai.
Trong khoảng hơn 1 thập kỷ qua, thị trường hàng hóa và dịch vụ dành cho người cao tuổi ở Việt Nam đã có những bước phát triển nhất định, song vẫn còn khoảng cách khá xa so với nhu cầu của xã hội, như: Các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng, thực phẩm chức năng cho người cao tuổi phát triển mạnh mẽ, sản phẩm đa dạng, phong phú nhưng giá cả thường khá cao so với thu nhập của người cao tuổi, đặc biệt là vùng nông thôn - nơi chiếm tới 68% dân số già.
Bên cạnh đó, thiết bị y tế cho người cao tuổi chủ yếu là hàng nhập khẩu, giá thành cao, sản phẩm trong nước còn hạn chế về công nghệ, mẫu mã, chưa có nhiều thương hiệu uy tín; nhiều bệnh viện tuyến Trung ương đã mở Lão khoa hoặc Trung tâm chăm sóc toàn diện người cao tuổi nhưng số lượng giường bệnh và nhân lực y tế chưa đủ đáp ứng được nhu cầu.
Ngoài ra, dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà đã được triển khai tại một số tỉnh, thành phố lớn nhưng số lượng người cao tuổi tiếp cận dịch vụ còn khiêm tốn do thói quen phụ thuộc con cháu và giá dịch vụ còn cao.
Hiện nay, trên thế giới, “kinh tế bạc” đang trở thành một xu hướng phát triển tất yếu của nhân loại. Theo dữ liệu của Liên hợp quốc, mỗi năm thế giới có thêm khoảng 58 triệu người bước vào nhóm người cao tuổi; dự kiến đến năm 2030 con số này sẽ tăng gấp bội; tuổi thọ trung bình toàn cầu đang tăng nhanh; nhóm người từ 80 tuổi trở lên đang tăng ở mức nhanh nhất.
Về thuật ngữ "kinh tế bạc": Già hóa dân số trở thành một trong những thách thức toàn cầu đang nổi lên, đồng thời cũng là động lực phát triển quan trọng của thế kỷ XXI. Kinh tế bạc (Silver Economy) được hiểu là hệ thống các hoạt động kinh tế, sản phẩm và dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi. Đặc trưng của nền kinh tế bạc tập trung vào các cơ hội phát sinh từ quá trình già hóa về mặt thị trường đáp ứng nhu cầu của số lượng người cao tuổi ngày càng tăng. Do đó, kinh tế bạc là “một phần độc đáo” của nền kinh tế nói chung liên quan đến sản xuất, tiêu dùng và thương mại hàng hóa và dịch vụ liên quan đến người cao tuổi.
Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính tập trung vào việc thay đổi nhận thức từ xem già hóa dân số là gánh nặng sang việc khẳng định người cao tuổi là nguồn lực quý báu và là động lực phát triển đất nước.
Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh kinh tế bạc như một hệ sinh thái mới, nơi người già vừa là chủ thể đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm, vừa là khách thể thụ hưởng các dịch vụ chăm sóc chuyên sâu. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Chính phủ đề ra chiến lược kiến tạo thể chế, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng y tế, công nghệ hỗ trợ và các mô hình "làng hạnh phúc", hướng tới xây dựng một xã hội nhân văn, nơi phát triển kinh tế gắn liền với an sinh, biến thách thức của thời đại thành cơ hội bứt phá cho dân tộc trong kỷ nguyên mới.