Căng thẳng Mỹ - Iran ngày thứ 12: Lời cảnh báo khốc liệt và bóng đen bao trùm kinh tế toàn cầu
Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục diễn biến phức tạp, đe dọa trực tiếp đến tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Trong khi Tehran cảnh báo một cuộc chiến kéo dài có thể tàn phá nền kinh tế thế giới, Washington tuyên bố chiến dịch quân sự sắp hoàn tất. Cùng lúc, giao tranh tiếp tục lan rộng ra nhiều khu vực, gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế và nhân mạng.
Giáng đòn vào kinh tế toàn cầu
Tính đến ngày 11/3, cuộc xung đột bùng phát từ vụ không kích của Mỹ và Israel ngày 28/2 khiến Lãnh tụ tối cao Iran thiệt mạng đã bước sang ngày thứ 12. Giao tranh ác liệt đang làm tê liệt hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, tuyến đường thủy chiến lược vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ và khoảng 1/3 lượng phân bón dùng trong sản xuất nông nghiệp toàn cầu. Giới phân tích cảnh báo, sự gián đoạn kéo dài tại đây sẽ giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới, đặc biệt là tại châu Á và châu Âu.
Trước tình hình giá dầu tăng vọt, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington sẽ sử dụng "một phần" kho dự trữ chiến lược để giúp ổn định thị trường. Đồng thời, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng đã nhất trí giải phóng mức kỷ lục 400 triệu thùng dầu.
Cuộc chiến không chỉ ảnh hưởng đến năng lượng mà còn làm gián đoạn ngành hàng không thương mại của Vùng Vịnh. Theo giới chức địa phương, máy bay không người lái đã rơi gần sân bay Dubai khiến 4 người bị thương, trong khi các bồn chứa nhiên liệu tại cảng Salalah của Oman cũng bị tấn công. Nhiều công ty quốc tế đã phải sơ tán nhân viên khỏi Dubai.
Về phía Iran, ông Ali Fadavi, cố vấn của Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tuyên bố trên truyền hình nhà nước rằng Mỹ và Israel phải chuẩn bị cho một cuộc chiến tiêu hao dài hạn có thể "phá hủy toàn bộ nền kinh tế Mỹ và thế giới".
IRGC cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào các trung tâm kinh tế và ngân hàng liên quan đến lợi ích của Mỹ và Israel. Phía Iran cũng cho biết họ đã nhắm mục tiêu vào hai tàu thương mại ở Vùng Vịnh do các tàu này tiến vào eo biển Hormuz mà "phớt lờ cảnh báo" của hải quân. IRGC khẳng định Tehran vẫn duy trì quyền kiểm soát hoàn toàn đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
Mỹ "không còn mục tiêu" ở Iran?
Trong khi đó, phát biểu tại bang Kentucky, Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ "không muốn rời đi sớm" trong chiến dịch chung với Israel. Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn với Axios, ông Trump lại cho rằng cuộc chiến có thể sớm khép lại bởi lực lượng Mỹ đã tấn công 28 tàu rải mìn của Iran và "gần như không còn mục tiêu nào để đánh". Ông nhấn mạnh có thể kết thúc chiến dịch bất cứ lúc nào.
Trái ngược với tuyên bố này, quân đội Israel lại phát đi tín hiệu rằng chiến dịch vẫn chưa dừng lại và họ vẫn còn một danh sách mục tiêu rộng lớn.
Trên mặt trận ngoại giao, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã thông qua một nghị quyết yêu cầu Iran ngừng các cuộc tấn công vào các quốc gia Vùng Vịnh. Đáp lại, Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc cáo buộc đây là hành động "lạm dụng trắng trợn" quyền hạn của cơ quan này.
Đáng chú ý, một báo cáo của Lầu Năm Góc trình bày trước các nhà lập pháp Mỹ cho thấy chi phí cho cuộc chiến đã vượt quá 11,3 tỷ USD chỉ trong 6 ngày đầu tiên.
Lửa xung đột lan rộng
Cuộc xung đột hiện đang tràn ra khắp khu vực với những diễn biến chưa từng có. Hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin, vào tối 11/3, máy bay không người lái của Israel đã tấn công các mục tiêu ở thủ đô Tehran khiến một số thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng.
Ngay sau nửa đêm bước sang ngày 12/3, IRGC tuyên bố đã cùng phong trào Hezbollah tiến hành một chiến dịch tên lửa chung nhằm vào các mục tiêu ở Israel.
Tại Lebanon, quốc gia bị lôi kéo vào vòng xoáy xung đột từ tuần trước, tình hình nhân đạo đang trở nên tồi tệ. Bộ Y tế Lebanon cho biết 10 ngày giao tranh đã khiến hơn 630 người thiệt mạng và hơn 800.000 người phải tị nạn. Các cuộc không kích của Israel hôm 11/3 đã đánh trúng một tòa nhà chung cư ở trung tâm Beirut.
Ông Fawzi Asmar, một chủ tiệm bánh trên con phố bị tấn công, bàng hoàng kể lại việc ông phải kéo vợ và con gái chạy trốn từ phòng này sang phòng khác để nấp sau bức tường ngay trước khi quả bom thứ hai phát nổ.
Để đáp trả các đợt bắn rocket của Hezbollah, Israel đã tiến hành một "làn sóng không kích quy mô lớn", khiến ít nhất 8 người thiệt mạng ở khu vực miền đông Lebanon.
Tại Iran, Bộ Y tế nước này hôm 8/3 thông báo đã có hơn 1.200 người thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel, dù con số này chưa được các tổ chức độc lập xác minh. Hàng nghìn người đã tập trung tại Tehran trong sự bảo vệ an ninh nghiêm ngặt để tưởng nhớ các chỉ huy tử trận, tạo nên cuộc tụ tập công cộng lớn nhất từ đầu cuộc chiến.
Giới chức Iran xác nhận tân Lãnh tụ tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei đã bị thương nhưng "an toàn" và hiện chưa xuất hiện trước công chúng. Ông Yahya Rahim Safavi, cố vấn cấp cao của tân lãnh tụ, đã dùng những lời lẽ gay gắt để chỉ trích Tổng thống Mỹ.