Mỹ điều hơn một nửa phi đội oanh tạc cơ B-1B sẵn sàng chiến đấu tới Anh

Thành Vinh13/03/2026 18:31

Không quân Mỹ tập kết 12 chiếc B-1B Lancer và 3 chiếc B-52 tại căn cứ RAF Fairford nhằm tăng cường tần suất không kích Iran trong chiến dịch Epic Fury.

Theo dữ liệu từ airandspaceforces.com, Không quân Mỹ hiện đã triển khai 12 máy bay ném bom chiến lược B-1 Lancer tới căn cứ không quân RAF Fairford ở Anh. Đây được coi là bước đi chiến lược nhằm tạo bàn đạp cho các cuộc tấn công nhắm vào Iran. Đáng chú ý, con số 12 chiếc này chiếm hơn một nửa tổng số máy bay B-1 hiện có khả năng sẵn sàng tác chiến của quân đội Mỹ.

Chiến lược rút ngắn khoảng cách tác chiến

Hoạt động tăng cường lực lượng tại căn cứ ở Gloucestershire bắt đầu từ ngày 6/3, ngay sau khi Bộ Quốc phòng Anh chính thức cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự trên lãnh thổ nước này để thực hiện chiến dịch tấn công Iran. Trước đó, trong giai đoạn đầu của chiến dịch mang tên "Epic Fury", các phi hành đoàn Mỹ phải thực hiện những chuyến bay kéo dài tới 36 giờ khứ hồi từ lục địa Mỹ, gây áp lực lớn lên cả phương tiện và con người.

Máy bay B-1B Lancer cất cánh tham gia chiến dịch Epic Fury
Máy bay B-1B Lancer của Mỹ cất cánh tham gia chiến dịch "Epic Fury" (Cơn thịnh nộ sử thi), ngày 6/3/2026. Ảnh: Không quân Hoa Kỳ

Việc tập kết tại RAF Fairford giúp rút ngắn đáng kể quãng đường di chuyển, giảm nhu cầu tiếp nhiên liệu trên không và cho phép tăng tần suất xuất kích. Ông Mark Gunzinger, cựu đại tá Không quân Mỹ và hiện là giám đốc bộ phận nghiên cứu tại Viện Mitchell, nhận định rằng việc sử dụng căn cứ tại Anh là bước đi logic để duy trì cường độ oanh kích trong khi vẫn giảm thiểu mệt mỏi cho phi hành đoàn.

Ưu thế hỏa lực và tính linh hoạt của B-1B Lancer

Trong số các loại máy bay ném bom chiến lược của Mỹ, B-1B Lancer đang trở thành lực lượng chủ lực trong chiến dịch này nhờ tải trọng vũ khí cực lớn và tốc độ cao. Mặc dù Mỹ đã huy động cả oanh tạc cơ tàng hình B-2 Spirit và B-52 Stratofortress, nhưng B-1 lại tỏ ra vượt trội trong các nhiệm vụ tấn công nhiều mục tiêu trên diện rộng.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết, khi hệ thống phòng không của đối phương suy yếu, quân đội Mỹ đã chuyển dịch từ việc sử dụng tên lửa hành trình tầm xa sang các loại bom dẫn đường bằng GPS và laser (loại 500, 1.000 và 2.000 pound). Hình ảnh từ các nguồn mở cho thấy phi hành đoàn đang thay thế tên lửa AGM-158 JASSM bằng bom dẫn đường JDAM trên các chiếc B-1 để tối ưu hóa hiệu quả tấn công.

B-1B Lancer của Không quân Hoa Kỳ
Một chiếc B-1B Lancer của Không quân Hoa Kỳ trong Chiến dịch "Epic Fury" ngày 4/3/2026. Ảnh: Không quân Hoa Kỳ.

Thách thức về tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu

Dù đóng vai trò quan trọng, phi đội B-1 hiện đang đối mặt với thách thức lớn về bảo dưỡng. Hiện tại, Không quân Mỹ duy trì 44 chiếc B-1 trong biên chế, nhưng tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu chỉ đạt khoảng 47% tính đến cuối năm 2024. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ có khoảng 20 đến 22 chiếc có thể thực hiện nhiệm vụ bất kỳ lúc nào.

Loại máy bay Tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu Tổng số biên chế
B-1B Lancer 47% 44
B-2 Spirit 56% -
B-52 Stratofortress 54% -

Việc triển khai 12 chiếc tới Anh đồng nghĩa với việc Mỹ đã dồn phần lớn nguồn lực tác chiến tốt nhất của dòng B-1 vào khu vực này. Theo kế hoạch, phi đội B-1 sẽ tiếp tục duy trì hoạt động cho đến khi dòng máy bay ném bom thế hệ mới B-21 Raider được đưa vào biên chế với số lượng lớn, dự kiến trong giai đoạn 2030–2036.

Bối cảnh và sự thay đổi lập trường của Anh

Ban đầu, Anh từng từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ như RAF Fairford hay Diego Garcia. Tuy nhiên, lập trường của London đã thay đổi sau sự kiện Iran thực hiện cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái vào một căn cứ của Anh tại Cyprus vào ngày 5/3. Đến ngày 11/3, Tư lệnh CENTCOM Đô đốc Brad Cooper xác nhận các máy bay ném bom đã tấn công thành công một nhà máy sản xuất tên lửa đạn đạo lớn của Iran, khẳng định hiệu quả của việc triển khai lực lượng tại căn cứ tiền phương.

Thành Vinh