Chiến thuật thủy lôi của Iran tại eo biển Hormuz và thách thức đối với Hải quân Mỹ

Eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường thủy huyết mạch và hiểm trở nhất thế giới, đang đối mặt với căng thẳng leo thang khi Iran triển khai chiến thuật rải thủy lôi. Với địa hình lòng sông hẹp, mực nước nông và tầm nhìn thường xuyên bị hạn chế bởi sương mù, khu vực này trở thành địa điểm lý tưởng để lực lượng đồn trú thiết lập các điểm khống chế quân sự.

Nguy cơ từ kho vũ khí thủy lôi đa dạng

Theo các báo cáo tình báo từ Mỹ, Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và Hải quân Iran đã bắt đầu rải thủy lôi tại các vị trí chiến lược. Dù quy mô hiện tại mới chỉ ở mức vài chục quả, nhưng Iran vẫn bảo toàn được khoảng 80% đến 90% hạm đội tàu nhỏ và tàu rải lôi, cho phép họ nhanh chóng mở rộng quy mô lên hàng trăm quả trong thời gian ngắn.

Ước tính kho vũ khí của Iran dao động từ 2.000 đến 6.000 quả thủy lôi với nhiều chủng loại kỹ thuật khác nhau, bao gồm: thủy lôi chạm nổ, thủy lôi cảm biến âm thanh/từ tính và thủy lôi đáy. Các loại vũ khí này có thể được triển khai linh hoạt từ tàu ngầm, tàu cao tốc, tàu dân sự hoặc thậm chí là phóng bằng tên lửa từ đất liền, cho phép phong tỏa tuyến đường chỉ rộng vài km mà không cần số lượng quá lớn.

Năng lực rà quét mìn của Mỹ đối mặt với nghi vấn

Thách thức lớn nhất đối với lực lượng Mỹ và đồng minh tại vùng Vịnh hiện nay là sự thay đổi trong biên chế tàu quét mìn. Vào tháng 1, bốn tàu quét mìn lớp Avenger đã rời Bahrain, bàn giao nhiệm vụ lại cho các tàu chiến ven biển (LCS) lớp Independence.

Khác với lớp Avenger có vỏ bằng gỗ bọc sợi thủy tinh để tránh kích hoạt mìn từ tính, các tàu LCS có vỏ bằng kim loại và từng gặp nhiều sự cố kỹ thuật trong quá khứ. Điều này đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng rà quét mìn an toàn trong môi trường dày đặc thủy lôi cảm biến hiện đại. Với chi phí sản xuất thấp nhưng sức công phá lớn, một quả thủy lôi đơn lẻ về lý thuyết có thể vô hiệu hóa một tàu chiến đắt giá, tạo ra áp lực tâm lý cực lớn đối với các chủ tàu và đơn vị bảo hiểm hàng hải.

Khó khăn trong hoạt động hộ tống quốc tế

Lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh do rủi ro an ninh quá cao. Hải quân Mỹ hiện vẫn thận trọng trước các yêu cầu hộ tống tàu thương mại từ ngành vận tải biển. Cựu Chuẩn Đô đốc Mark Montgomery nhận định rằng, do đặc thù địa hình hẹp, một tàu chiến Mỹ chỉ có thể bảo vệ tối đa hai tàu dân sự cùng lúc để đảm bảo thời gian phản ứng trước các mối đe dọa.

Việc đơn độc hộ tống toàn bộ tàu bè để duy trì lưu lượng hàng hải là nhiệm vụ khó khả thi đối với Hải quân Mỹ. Các chuyên gia quân sự cho rằng cần có một liên minh quốc tế mở rộng bao gồm các nước châu Âu và vùng Vịnh để chia sẻ rủi ro. Ngoài nguy cơ từ thủy lôi, sự cạn kiệt của các kho tên lửa đánh chặn phòng không cũng là vấn đề nan giải khi đối mặt với chiến thuật bất đối xứng từ phía Iran.

Thành Vinh