Lắp camera trước nhà quay ra đường có vi phạm pháp luật không?
Hiện nay nhiều gia đình lắp camera an ninh trước cổng hoặc trên tường nhà để theo dõi trộm cắp và quản lý tài sản. Tuy nhiên, camera thường hướng ra đường và có thể ghi lại hình ảnh người đi lại. Xin hỏi, việc người dân tự lắp camera quay ra đường như vậy có vi phạm pháp luật hay xâm phạm quyền riêng tư của người khác không? Vấn đề quan tâm của bà Trần Thị P. (phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An).
Trả lời: Pháp luật hiện hành không cấm người dân lắp đặt camera an ninh tại nhà riêng nhằm bảo vệ tài sản, phòng ngừa trộm cắp hoặc phục vụ nhu cầu giám sát của gia đình. Trên thực tế, nhiều gia đình lắp camera trước cổng hoặc trước nhà và việc thiết bị ghi lại một phần hình ảnh khu vực đường giao thông phía trước là khá phổ biến.
Tuy nhiên, việc lắp đặt và sử dụng camera cần bảo đảm không xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
Theo Điều 32 của Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình; việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng hoặc theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Điều 38 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.
Bên cạnh đó, theo Khoản 1, Điều 2 của Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu cá nhân là thông tin dưới dạng ký hiệu, chữ viết, số, hình ảnh, âm thanh… gắn liền với một cá nhân cụ thể. Vì vậy, hình ảnh ghi lại từ camera cũng có thể được xem là dữ liệu cá nhân và việc thu thập, sử dụng phải bảo đảm đúng mục đích, không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Từ các quy định trên có thể thấy, người dân được phép lắp camera trước nhà để giám sát khu vực tài sản của gia đình hoặc phần không gian chung phía trước nhà. Tuy nhiên, cần tránh việc cố ý hướng camera vào khu vực sinh hoạt riêng tư của người khác như cửa sổ, sân nhà hoặc bên trong nhà ở.
Trường hợp sử dụng hình ảnh thu được từ camera để đăng tải lên mạng xã hội, phát tán hoặc sử dụng nhằm xâm phạm danh dự, nhân phẩm của người khác thì tùy tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin hoặc bị yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự.
Do đó, khi lắp đặt camera an ninh, người dân nên bố trí thiết bị hợp lý, chủ yếu giám sát khu vực trước nhà hoặc tài sản của gia đình, đồng thời hạn chế ghi hình sâu vào không gian riêng tư của người khác để tránh phát sinh tranh chấp hoặc vi phạm pháp luật.